ઈરાનમાં અસ્થિરતા અને ભારતનું ગ્રીન એનર્જી સેક્ટર: કેમ સુઝલોન અને વારી એનર્જીમાં મચ્યો હાહાકાર?
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા ભીષણ સંઘર્ષની અસર હવે વૈશ્વિક બજારોથી લઈને ભારતના દલાલ સ્ટ્રીટ સુધી પહોંચી ગઈ છે. ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈના મૃત્યુના સમાચાર અને ત્યારબાદ ઈરાન-ઈઝરાયેલ વચ્ચે વધેલા સીધા સૈન્ય સંઘર્ષે રોકાણકારોમાં ગભરાટ ફેલાવ્યો છે. આ ભૌગોલિક-રાજકીય અસ્થિરતાની સૌથી મોટી ગાજ ભારતના રિન્યુએબલ એનર્જી (પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા) સેક્ટર પર પડી છે. Waaree Energies, Adani Green, NTPC Green અને Suzlon જેવી મજબૂત કંપનીઓના શેર આજે 2 થી 4 ટકા સુધી ગગડી ગયા છે.
રાજકીય સંકટ અને રિન્યુએબલ એનર્જી સેક્ટર પર દબાણ
જ્યારે પણ પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાય છે, ત્યારે સૌથી પહેલી અસર ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પર થાય છે. જોકે, રિન્યુએબલ એનર્જી એ તેલનો વિકલ્પ છે, પરંતુ શેરબજારમાં અનિશ્ચિતતાના માહોલમાં રોકાણકારો સૌથી પહેલા ‘ગ્રોથ સ્ટોક્સ’ (Growth Stocks) માંથી નફો વસૂલવાનું શરૂ કરે છે. ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે વધી રહેલા તણાવને કારણે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ જવાનો ડર છે. સોલાર પેનલ્સ અને વિન્ડ ટર્બાઈન્સના ઉત્પાદન માટે જરૂરી કાચો માલ અને લોજિસ્ટિક્સ મોંઘા થવાની આશંકાએ આ સેક્ટરના શેરોમાં વેચવાલી જોવા મળી રહી છે.
Waaree Energies અને Adani Green: દિગ્ગજ શેરોમાં ગાબડું
Waaree Energies જેવી કંપની જે સોલાર મેન્યુફેક્ચરિંગમાં ભારતની અગ્રણી છે, તેના શેરમાં આજે નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. રોકાણકારોને ડર છે કે જો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે નૂર ભાડા (Freight costs) વધશે, તો કંપનીના માર્જિન પર અસર પડી શકે છે. તેવી જ રીતે, Adani Green Energy ના શેરમાં પણ 3 ટકા સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો છે. જોકે અદાણી ગ્રીન પાસે વિશાળ પ્રોજેક્ટ પાઇપલાઇન છે, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે વધતા વ્યાજ દરો અને યુદ્ધના માહોલમાં વિદેશી રોકાણકારોએ સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવ્યું છે.
NTPC Green Energy: નવા લિસ્ટિંગ પર યુદ્ધના વાદળો
તાજેતરમાં જ બજારમાં પ્રવેશેલી NTPC Green Energy પાસેથી રોકાણકારોને ખૂબ મોટી અપેક્ષાઓ હતી. કંપનીએ ક્લીન એનર્જીમાં મોટી ક્ષમતા વધારવાની યોજના જાહેર કરી છે, પરંતુ ઈરાન-ઈઝરાયેલ સંકટે તેના પરફોર્મન્સ પર બ્રેક લગાવી દીધી છે. સરકારી માલિકીની હોવા છતાં, બજારના સેન્ટિમેન્ટ નેગેટિવ હોવાને કારણે NTPC Green ના શેર પણ વેચવાલીના દબાણ હેઠળ રહ્યા છે. આ એ સમય છે જ્યારે રોકાણકારો જોખમ લેવાને બદલે રોકડ બચાવવા પર ધ્યાન આપી રહ્યા છે.
Suzlon Energy: સૌથી વધુ દબાણ અને ક્ષમતા વધારવાનો પડકાર
વિન્ડ એનર્જી ક્ષેત્રની દિગ્ગજ કંપની Suzlon Energy ના શેરોમાં સૌથી વધુ દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે. સુઝલોને તાજેતરમાં અનેક નવા પ્રોજેક્ટ્સ અને ઓર્ડર્સ મેળવ્યા છે, જેના કારણે શેર તેના મલ્ટી-યર હાઈ પર હતો. પરંતુ યુદ્ધના કારણે ઉભી થયેલી અનિશ્ચિતતાએ આ સ્ટોકમાં પ્રોફિટ બુકિંગ તેજ કર્યું છે. સુઝલોન માટે સૌથી મોટો પડકાર તેના પ્રોજેક્ટ્સ સમયસર પૂરા કરવાનો છે. જો વૈશ્વિક સ્તરે લોખંડ અને અન્ય ધાતુઓના ભાવ વધે, તો વિન્ડ ટર્બાઈન બનાવવાનો ખર્ચ વધી શકે છે, જે કંપનીના નફાને અસર કરી શકે છે.
ક્ષમતા વિસ્તરણ અને ભવિષ્યની રાહ
રસપ્રદ વાત એ છે કે, આ કંપનીઓના ફંડામેન્ટલ્સમાં કોઈ મોટો ફેરફાર થયો નથી. ઘણી કંપનીઓએ હાલમાં જ નવા પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ કર્યા છે અને તેમની ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારી છે. ભારત સરકારનું ધ્યાન હજુ પણ 2030 સુધીમાં 500 ગીગાવોટ રિન્યુએબલ એનર્જીના લક્ષ્યાંક પર છે. તેથી, બજારના વિશ્લેષકો માને છે કે આ ઘટાડો માત્ર ટૂંકા ગાળાની પ્રતિક્રિયા છે. જો યુદ્ધ જલ્દી શમે તો આ શેરોમાં ફરી તેજી જોવા મળી શકે છે. જોકે, હાલના સંજોગોમાં રોકાણકારોએ ‘વેઇટ એન્ડ વોચ’ (રાહ જુઓ અને જુઓ) ની નીતિ અપનાવવી હિતાવહ છે.
