ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે સોનેરી તક, કેનેડામાં અભ્યાસ માટે 25 મિલિયનની શિષ્યવૃત્તિ અને 300 રિસર્ચ પદોની જાહેરાત
કેનેડા જઈને ઉચ્ચ અભ્યાસ કરવાનું સપનું જોતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે ખુશીના સમાચાર આવ્યા છે. ભારત અને કેનેડા વચ્ચેની નવી ‘પ્રતિભા વ્યૂહરચના’ (Talent Strategy) હેઠળ શૈક્ષણિક ક્ષેત્રે ઐતિહાસિક સહયોગની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ નવી પહેલ હેઠળ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને કેનેડાની ટોચની યુનિવર્સિટીઓમાં અભ્યાસ કરવા માટે કરોડો રૂપિયાની શિષ્યવૃત્તિ અને સંશોધન માટે અનેક તકો પ્રાપ્ત થશે.
આ વ્યૂહરચનાની જાહેરાત 2 માર્ચ 2026ના રોજ કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીના કાર્યાલય દ્વારા કરવામાં આવી હતી. આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બંને દેશો વચ્ચે શિક્ષણ અને સંશોધન ક્ષેત્રે નવીનતા લાવવાનો અને પ્રતિભાઓને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
શિષ્યવૃત્તિ અને સંશોધન માટે મોટું ભંડોળ
કેનેડાની ખ્યાતનામ યુનિવર્સિટી ઓફ ટોરોન્ટોએ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે લગભગ $25 મિલિયન (અંદાજે 200 કરોડથી વધુ રૂપિયા) ના ભંડોળની જાહેરાત કરી છે. આ અંતર્ગત:
- 220થી વધુ વિદ્યાર્થીઓને સંપૂર્ણ શિષ્યવૃત્તિ આપવામાં આવશે.
- ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે 300 ફંડેડ રિસર્ચ (સંશોધન) પદો જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.
- આ પહેલથી વિદ્યાર્થીઓ કેનેડામાં રહીને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરના પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરી શકશે અને મૂલ્યવાન વૈશ્વિક અનુભવ મેળવશે.
ભારતમાં સ્થપાશે હાઇબ્રિડ અભ્યાસ કેન્દ્રો
વિદ્યાર્થીઓને ઘરઆંગણે કેનેડિયન શિક્ષણનો લાભ મળે તે માટે ભારતમાં ત્રણ હાઇબ્રિડ અભ્યાસ કેન્દ્રો સ્થાપિત કરવામાં આવશે.
- ડેલહાઉસી યુનિવર્સિટી અને IIT તિરુપતિના સહયોગથી એક ઇનોવેશન કેમ્પસ વિકસાવવામાં આવશે.
- ટોરોન્ટો અને મેકગિલ યુનિવર્સિટી ભારતમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) માટે ‘સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ’ સ્થાપશે. આ કેન્દ્રમાં બંને દેશોના નિષ્ણાતો સાથે મળીને નવી ટેકનોલોજી પર સંશોધન કરશે.
યુનિવર્સિટીઓ વચ્ચે મહત્વના કરારો (MoUs)
આ નવી વ્યૂહરચના હેઠળ ભારત અને કેનેડાની કુલ 13 અગ્રણી યુનિવર્સિટીઓ વચ્ચે સમજૂતી કરારો પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે. જેની વિગતો નીચે મુજબ છે:
| કેનેડિયન યુનિવર્સિટી | ભારતીય સંસ્થા | મુખ્ય વિગતો |
| યુનિવર્સિટી ઓફ બ્રિટિશ કોલંબિયા | ઓ.પી. જિંદાલ ગ્લોબલ યુનિવર્સિટી | વિદ્યાર્થી અને ફેકલ્ટી વિનિમય, સંશોધન સહયોગ |
| અલ્ગોમા યુનિવર્સિટી | પારુલ યુનિવર્સિટી અને ચંદીગઢ યુનિવર્સિટી | રિસર્ચ સહયોગ, ટૂંકા ગાળાના કોર્સ અને પાથવે પ્રોગ્રામ્સ |
| ડેલહાઉસી યુનિવર્સિટી | SRM ઇન્સ્ટિટ્યૂટ | નર્સિંગ ડ્યુઅલ ડિગ્રી પ્રોગ્રામ અને ક્લિનિકલ અનુભવ |
| યુનિવર્સિટી ઓફ ટોરોન્ટો | ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સાયન્સ (IISc) | AI સંશોધન અને શિક્ષણમાં સહયોગ |
| ડેલહાઉસી યુનિવર્સિટી | ICAR | ડિજિટલ ખેતી અને ક્લાયમેટ-રેઝિલિયન્ટ એગ્રીકલ્ચર |
કલા અને સંસ્કૃતિ ક્ષેત્રે પણ સહકાર
શૈક્ષણિક ક્ષેત્ર ઉપરાંત, બંને દેશોએ સંગીત, પરફોર્મિંગ આર્ટ્સ, વિઝ્યુઅલ આર્ટ્સ અને મનોરંજન ટેકનોલોજી જેવા સર્જનાત્મક ક્ષેત્રોમાં પણ સહયોગ વધારવાનો નિર્ણય લીધો છે. આનાથી ભારતીય કલાકારો અને કલાના વિદ્યાર્થીઓ માટે વૈશ્વિક મંચ ખુલશે.
ફેબ્રુઆરી 2026માં કેનેડાની 20થી વધુ યુનિવર્સિટીઓના વડાઓના પ્રતિનિધિમંડળે ભારતની મુલાકાત લીધી હતી, જે અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું શૈક્ષણિક ડેલીગેશન છે. હાલમાં કેનેડામાં અભ્યાસ કરતા વિદેશી વિદ્યાર્થીઓમાં ભારતીયોની સંખ્યા સૌથી વધુ છે, અને આ નવી પહેલથી બંને દેશોના સંબંધો વધુ મજબૂત બનશે તેવી અપેક્ષા છે.
