રાયસીના ડાયલોગ 2026: ભવિષ્યના યુદ્ધોને AI નવો આકાર આપશે, હવે આપણને ડેટા અને ઇન્ટેલિજન્સની જરૂર છે – CDS અનિલ ચૌહાણ
‘રાયસીના ડાયલોગ 2026’ દરમિયાન સંરક્ષણ ક્ષેત્રના દિગ્ગજોએ ડેટા સેન્ટર યુગમાં પાવર, ઓટોનોમી અને એનર્જીના ગંભીર મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી હતી. આ પ્રસંગે ભારતના CDS જનરલ અનિલ ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ભવિષ્યની લડાઇઓનું સ્વરૂપ બદલી નાખશે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે સંરક્ષણ ક્ષમતાઓને વધારવા માટે હવે પ્રચંડ પાવર અને ડેટાની જરૂર પડશે. ભારત આ દિશામાં નાના પરંતુ મક્કમ ડગલાં ભરી રહ્યું છે અને સંરક્ષણ ક્ષેત્ર માટે સમર્પિત AI સેટઅપ તૈયાર કરી રહ્યું છે.
પ્લેટફોર્મથી ડેટા સેન્ટ્રિક યુદ્ધ તરફ પ્રયાણ
જનરલ અનિલ ચૌહાણે અમેરિકા, ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા વર્તમાન સંઘર્ષના ઉદાહરણો ટાંકતા કહ્યું કે, આ લડાઈઓ સાબિત કરે છે કે AI કેટલી મોટી ભૂમિકા ભજવી શકે છે. અત્યાર સુધી યુદ્ધો ‘પ્લેટફોર્મ’ આધારિત હતા, જેમાં ટેન્ક, એરક્રાફ્ટ, જહાજો અને સબમરીન મુખ્ય હતા. પરંતુ હવે આપણે એવા યુગમાં છીએ જ્યાં આપણને મજબૂત ડેટા, નેટવર્ક, ઇન્ટિગ્રેશન અને ઇન્ટેલિજન્સની જરૂર છે.
સ્વતંત્ર ઉર્જા સ્ત્રોતની અનિવાર્યતા
આ સંવાદમાં ફિલિપાઈન્સના જનરલ રોમિયો એસ. બ્રોનર જુનિયરે પણ પોતાના વિચારો વ્યક્ત કર્યા હતા. તેમણે દક્ષિણ ચીન સાગરમાં ચીનના વધતા હસ્તક્ષેપ વચ્ચે પોતાની સેના માટે સ્વતંત્ર એનર્જી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું કે વેનેઝુએલા અને ઈરાનમાં તાજેતરના હુમલાઓ દર્શાવે છે કે દુશ્મન ઘણીવાર સૌથી પહેલા ઉર્જા સ્ત્રોતો (Power supply) કાપવાનું કામ કરે છે.
ફિલિપાઈન્સે આ માટે ત્રણ ખાસ પહેલ શરૂ કરી છે:
- એક સર્વગ્રાહી AI પ્રોગ્રામ.
- દ્વીપો પર નાના ન્યુક્લિયર પ્લાન્ટ સ્થાપવા માટે નેશનલ ન્યુક્લિયર એનર્જી સેફ્ટી એક્ટ.
- AI ડેવલપમેન્ટને સપોર્ટ કરવા માટે 1000 સર્વર અને 500 મેગાવોટની ક્ષમતા ધરાવતું ડેટા સેન્ટર.
ન્યુક્લિયર રિએક્ટર અને ડેટા સિક્યોરિટી
વૈજ્ઞાનિક વિવેક લાલે આ ચર્ચામાં ઉમેર્યું હતું કે ન્યુક્લિયર રિએક્ટર ઓછી જગ્યામાં વધુ વીજળી પેદા કરી શકે છે, જે AI અને ડેટા સિસ્ટમ માટે અત્યંત સ્થિર પાવર સપ્લાય પૂરો પાડે છે. બીજી તરફ, ફોર્ટસ્ક્યુ કેપિટલના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર દિવ્યતા આશિયાએ ડેટા કમ્પ્લાયન્સ અને તેની સુરક્ષા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે ડેટા પ્રોસેસિંગ અલગ-અલગ સેન્ટરો પર થતું હોય, ત્યારે તેને ટ્રેક કરવું મુશ્કેલ બને છે, જે સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ એક મોટી નબળાઈ છે.
આમ, રાયસીના ડાયલોગ 2026 એ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે આગામી સમયમાં જે દેશ પાસે શ્રેષ્ઠ ટેકનોલોજી અને ડેટા પ્રોસેસિંગ ક્ષમતા હશે, તે જ સંરક્ષણ ક્ષેત્રે વર્ચસ્વ જમાવી શકશે.
