જો તમારો બેઝિક પગાર ₹18,000 છે, તો નવા DA વધારા પછી દર મહિને કેટલા વધુ રૂપિયા ખાતામાં આવશે? જુઓ ગણતરી
નાણાકીય વર્ષ 2025-26 પૂર્ણ થવાના આરે છે ત્યારે લાખો કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે ખુશીના સમાચાર આવી રહ્યા છે. ઓલ ઇન્ડિયા કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (AICPI-IW) ના તાજેતરના ડેટા મુજબ, કેન્દ્ર સરકાર ટૂંક સમયમાં જ મોંઘવારી ભથ્થામાં (Dearness Allowance – DA) વધારાની જાહેરાત કરી શકે છે. આ વધારો જાન્યુઆરી 2026 થી અમલમાં ગણાશે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, મોદી સરકાર માર્ચ મહિનાના છેલ્લા અઠવાડિયામાં આ ઐતિહાસિક નિર્ણય લઈ શકે છે, જેનાથી કર્મચારીઓના પગારમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળશે.
સામાન્ય રીતે સરકાર વર્ષમાં બે વાર મોંઘવારી ભથ્થામાં સુધારો કરે છે – એક જાન્યુઆરીમાં અને બીજો જુલાઈમાં. વર્ષ 2023 અને 2025 ના ટ્રેન્ડ પર નજર કરીએ તો સરકારે અનુક્રમે 24 માર્ચ અને 28 માર્ચના રોજ જાહેરાત કરી હતી. આ જ પરંપરા મુજબ, 20 માર્ચથી 31 માર્ચની વચ્ચે યોજાનારી કેબિનેટ બેઠકમાં આ પ્રસ્તાવને મંજૂરી મળી શકે છે. આ નિર્ણયની સીધી અસર અંદાજે 50 લાખ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને 68 લાખ પેન્શનરો પર પડશે, જેમના ખિસ્સામાં હોળીના તહેવાર પછી વધારાના નાણાં આવશે.
કેટલો થશે વધારો? 3% કે 4% ના ગણિતમાં અટવાયેલું ભથ્થું
નિષ્ણાતો અને આર્થિક વિશ્લેષકોએ ડિસેમ્બર 2025 સુધીના AICPI ડેટાનું ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ કર્યું છે. અત્યારે કેન્દ્રીય કર્મચારીઓને 58% ના દરે DA મળી રહ્યું છે. જો સરકાર 4% નો વધારો કરે છે, તો કુલ મોંઘવારી ભથ્થું વધીને 62% થઈ જશે. જોકે, ડિસેમ્બરના ઇન્ડેક્સ (148.2 પોઈન્ટ્સ) ના આધારે કરવામાં આવેલી અન્ય એક ગણતરી મુજબ 2% થી 3% ના વધારાની શક્યતા પણ નકારી શકાતી નથી. જો 2% નો વધારો થાય તો DA 60% ના સ્તરે પહોંચશે.
વધતી જતી મોંઘવારી અને જીવનનિર્વાહના ખર્ચને જોતા કર્મચારી સંગઠનો 4% ના વધારાની આશા રાખી રહ્યા છે. જો 18,000 રૂપિયા બેઝિક સેલરી ધરાવતા કર્મચારીની વાત કરીએ, તો 3% ના વધારાથી તેમના માસિક પગારમાં આશરે 540 રૂપિયાનો સીધો વધારો થશે. આ આંકડો ભલે નાનો લાગે, પરંતુ ઉચ્ચ હોદ્દા પર રહેલા કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે આ રકમ હજારોમાં પહોંચી શકે છે. આ વધારો માત્ર પગાર વધારો નથી, પરંતુ વૈશ્વિક બજારમાં તેલ અને અન્ય ચીજવસ્તુઓના વધતા ભાવ સામે કર્મચારીઓ માટે એક રક્ષણ સમાન છે.
ત્રણ મહિનાનું એરિયર્સ અને પગારમાં જંગી ઉછાળો
કર્મચારીઓ માટે સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે આ જાહેરાત ભલે માર્ચના અંતમાં થાય, પરંતુ તેનો અમલ તો 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી જ ગણવામાં આવશે. આનો અર્થ એ થયો કે કર્મચારીઓને જાન્યુઆરી, ફેબ્રુઆરી અને માર્ચ – એમ ત્રણ મહિનાનું ‘એરિયર્સ’ (બાકી નીકળતું નાણું) એકસાથે એપ્રિલ મહિનાના પગારમાં મળશે. આ એકમટી રકમ કર્મચારીઓને આર્થિક રીતે મોટી રાહત આપશે.
પેન્શનરો માટે પણ આવી જ વ્યવસ્થા રહેશે, જ્યાં તેમને મોંઘવારી રાહત (DR) ના સ્વરૂપમાં વધારાની રકમ અને ત્રણ મહિનાનું એરિયર્સ મળશે. આર્થિક અસ્થિરતાના આ સમયગાળામાં, જ્યારે મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધી રહ્યા છે, ત્યારે આ એરિયર્સની રકમ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે બચત અને રોકાણ માટેનો સારો સ્ત્રોત બની શકે છે. સરકાર આ પગલા દ્વારા સરકારી કર્મચારીઓની ખરીદશક્તિ જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
8મું પગાર પંચ અને DA મર્જરની વધતી માંગ
DA વધારાની સાથે સાથે કેન્દ્રીય કર્મચારીઓની નજર અત્યારે 8મા પગાર પંચ (8th Pay Commission) પર ટકેલી છે. 7મા પગાર પંચની મુદત 31 ડિસેમ્બર, 2025 ના રોજ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. જોકે નવા પગાર પંચની રચના માટેની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ છે, પરંતુ તેની ભલામણો અમલમાં આવતા હજુ ઘણો સમય લાગી શકે છે. આ વચગાળાના સમયમાં કર્મચારી સંગઠનો દ્વારા એવી માંગ તેજ બની છે કે જ્યારે મોંઘવારી ભથ્થું 50% થી વધી જાય, ત્યારે તેને બેઝિક સેલરીમાં મર્જ કરી દેવું જોઈએ.
જ્યારે DA ને બેઝિક સેલરીમાં ભેળવી દેવામાં આવે છે, ત્યારે તેનાથી અન્ય ભથ્થા જેવા કે HRA (હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સ) અને ગ્રેચ્યુઈટીમાં પણ મોટો ઉછાળો આવે છે. જોકે, સરકાર અત્યારે આ બાબતે કોઈ ઉતાવળમાં હોય તેવું જણાતું નથી. હાલમાં તો સરકારનું ધ્યાન મોંઘવારી ભથ્થા દ્વારા કર્મચારીઓને ત્વરિત રાહત આપવા પર છે. આગામી બજેટ સત્ર અથવા કેબિનેટ બેઠકોમાં 8મા પગાર પંચના રોડમેપ વિશે વધુ સ્પષ્ટતા મળી શકે છે. ત્યાં સુધી આ માર્ચ મહિનાનો પગાર વધારો કર્મચારીઓ માટે સૌથી મોટો આશરો બની રહેશે.
