પશ્ચિમી દેશોમાં દેશ છોડનારાઓની સંખ્યામાં મોટો ઉછાળો: રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યું ઇમિગ્રેશન
વર્ષ 2022 અને 2023માં જોવા મળેલા ઇમિગ્રેશનના ઉછાળા બાદ હવે પશ્ચિમી દેશોમાં એક નવો ટ્રેન્ડ જોવા મળી રહ્યો છે – ‘એમિગ્રેશન’ એટલે કે દેશ છોડીને બહાર જવું. ન્યુઝીલેન્ડના પૂર્વ વડાપ્રધાન જેસિન્ડા આર્ડર્નનું ઉદાહરણ આ વલણને વધુ સ્પષ્ટ કરે છે. 2023માં પદ છોડ્યા બાદ તેઓ હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીમાં જોડાયા અને હવે તેઓ સિડનીમાં સ્થાયી થયા છે. તેમના આ નિર્ણયથી ન્યુઝીલેન્ડના લોકોમાં ચિંતા વધી છે, કારણ કે દેશ પહેલેથી જ પ્રતિભાશાળી લોકોના પલાયનનો સામનો કરી રહ્યો છે.
રાજકારણીઓની નજર માત્ર આવનારાઓ પર
સામાન્ય રીતે કોઈપણ દેશના રાજકારણીઓ એ વાત પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે કે તેમના દેશમાં કેટલા લોકો સ્થળાંતર કરીને આવી રહ્યા છે (ઇમિગ્રેશન). પરંતુ, રેકોર્ડ સંખ્યામાં લોકો દેશ છોડીને બહાર જઈ રહ્યા છે (એમિગ્રેશન), તે બાબત ઘણીવાર ધ્યાન બહાર રહી જાય છે. આ ‘એક્સપેટ ઈકોનોમી’ (પ્રવાસી અર્થતંત્ર) ના વધારાથી પશ્ચિમી દેશોમાં લાંબાગાળે ગંભીર અસરો જોવા મળી શકે છે.
ડેટા ટ્રેકિંગમાં પડકારો
મોટાભાગની સરકારો પોતાના દેશ છોડીને જનારા લોકોનો ચોક્કસ ડેટા રાખવામાં નિષ્ફળ રહી છે. ઉદાહરણ તરીકે:
- બ્રિટન: વર્ષો સુધી બ્રિટન પાસે કોઈ ‘એક્ઝિટ ચેક’ સિસ્ટમ નહોતી, એટલે કે જો કોઈ વ્યક્તિ દેશ છોડીને જાય તો સરકારને તેની જાણ પણ થતી નહોતી.
- અમેરિકા: અમેરિકા પાસે પણ અત્યારે કોઈ વ્યાપક એક્ઝિટ સિસ્ટમ નથી. ત્યાંના આંકડાશાસ્ત્રીઓ ટેક્સ ડેટા, સર્વેક્ષણો અને પરોક્ષ પદ્ધતિઓ પર આધાર રાખીને અંદાજ લગાવે છે કે કેટલા લોકોએ દેશ છોડ્યો છે.
પલાયન પાછળના સંભવિત કારણો
નિષ્ણાતો માને છે કે 2022-23ના ઇમિગ્રેશન બૂમ પછી હવે સ્થિતિ બદલાઈ રહી છે. વધતી જતી મોંઘવારી, જીવનનિર્વાહના ખર્ચમાં વધારો અને બદલાતી આર્થિક નીતિઓને કારણે ઘણા લોકો બીજા દેશોમાં વધુ સારી તકો શોધી રહ્યા છે. આ ટ્રેન્ડ માત્ર સામાન્ય નાગરિકો પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ ઉચ્ચ હોદ્દા પર રહેલા લોકો પણ હવે વિદેશમાં સ્થાયી થવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે.
