‘ટીબી હારેગા, દેશ જીતેગા’ના સંકલ્પ સાથે રાજકોટમાં નિક્ષય યોજના અને ગ્રામ પંચાયતોનો સક્રિય સહભાગ
દર વર્ષે ૨૪ માર્ચના રોજ સમગ્ર વિશ્વમાં ‘ક્ષય દિવસ’ (World TB Day) ની ઉજવણી કરવામાં આવે છે, જેનો મુખ્ય હેતુ આ ગંભીર બીમારી પ્રત્યે જાગૃતિ લાવવાનો અને તેને જડમૂળથી નાબૂદ કરવાનો છે. રાજકોટ જિલ્લા ક્ષય કેન્દ્રના મેડિકલ ઓફિસર શ્રી એસ.જી. લક્કડના જણાવ્યા મુજબ, ટીબી સામેની લડાઈમાં ‘વહેલું નિદાન’ એ સૌથી અસરકારક શસ્ત્ર છે. આધુનિક ટેકનોલોજીની મદદથી હવે જિલ્લાના તમામ તાલુકાઓમાં ૧૦૦ ટકા સચોટ તપાસ ઉપલબ્ધ છે. જો કોઈ વ્યક્તિને બે અઠવાડિયાથી વધુ ઉધરસ, ઝીણો તાવ કે વજનમાં ઘટાડો જણાય, તો તેણે તુરંત સરકારી આરોગ્ય કેન્દ્રનો સંપર્ક કરવો જોઈએ જેથી ચેપનો ફેલાવો અટકાવી શકાય.
ઘરઆંગણે નિઃશુલ્ક સારવાર અને નિક્ષય પોષણ યોજનાનો લાભ
રાજ્ય સરકાર દ્વારા ટીબીના દર્દીઓને માત્ર મફત દવાઓ જ નહીં, પરંતુ આર્થિક અને માનસિક ટેકો પણ પૂરો પાડવામાં આવે છે. નિદાન થયેલા દર્દીઓને તેમના વજન મુજબની જરૂરી દવાઓ સીધી તેમના ઘરે પહોંચાડવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, ‘નિક્ષય પોષણ યોજના’ અંતર્ગત દર્દીને પૌષ્ટિક આહાર મળી રહે તે માટે દર મહિને ૧૦૦૦ રૂપિયા સીધા તેમના બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે. આ આર્થિક હૂંફ દર્દીને ઝડપથી સાજા થવામાં મદદરૂપ થાય છે. સાથે જ સ્થાનિક દાતાઓ દ્વારા અપાતી પોષણ કીટ પણ આ અભિયાનમાં મહત્વનું યોગદાન આપી રહી છે.
ગ્રામ પંચાયતોનું સન્માન અને ટીબી મુક્ત ગામની સ્પર્ધા
રાજકોટ જિલ્લાની ગ્રામ પંચાયતો પણ આ અભિયાનમાં ઉત્સાહભેર જોડાઈ છે. સરકાર દ્વારા ટીબી મુક્ત થવાની ટકાવારીના આધારે ગામોનું સન્માન કરવામાં આવે છે. જેમાં સતત ત્રણ વર્ષ સુધી ટીબી મુક્ત રહેનાર ૬૨ પંચાયતોને ગોલ્ડ, બે વર્ષ માટે ૧૩૮ પંચાયતોને સિલ્વર અને એક વર્ષ માટે ૧૫૫ પંચાયતોને બ્રોન્ઝ કેટેગરીમાં સ્થાન આપી પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવી છે. આ પ્રકારની શ્રેણીબદ્ધ વ્યવસ્થાને કારણે ગ્રામીણ સ્તરે જાગૃતિ વધી છે અને લોકો સ્વયંભૂ તપાસ માટે આગળ આવી રહ્યા છે, જે ‘ટીબી હારેગા, દેશ જીતેગા’ના સૂત્રને સાર્થક કરે છે.
નિક્ષય મિત્ર બનીને સામાજિક જવાબદારી નિભાવવા અપીલ
કોઈપણ સામાન્ય નાગરિક, સેવાભાવી સંસ્થા કે સરકારી અધિકારી ‘નિક્ષય મિત્ર’ બનીને આ લડાઈમાં સહભાગી થઈ શકે છે. ઈચ્છુક વ્યક્તિ www.nikshay.in પોર્ટલ પર નોંધણી કરાવીને ટીબીના દર્દીઓને દત્તક લઈ શકે છે અને તેમને માસિક ધોરણે પૌષ્ટિક આહારની કીટ પૂરી પાડી શકે છે. આ માત્ર એક સરકારી કાર્યક્રમ નથી પરંતુ એક માનવીય અભિગમ છે. રાજકોટ જિલ્લાના દરેક નાગરિકને આ મુહિમમાં જોડાઈને પોતાના ગામ અને શહેરને ટીબી મુક્ત બનાવવા માટે હૃદયપૂર્વક અપીલ કરવામાં આવી છે.

