“મેં મારી અશ્લીલ તસવીરો ઈન્ટરનેટ પર જોઈ હતી” – જાહ્નવી કપૂરે વર્ણવ્યો સ્કૂલના દિવસોનો ભયાનક અનુભવ
ગ્લેમર અને ઝાકઝમાળથી ભરેલી બોલિવૂડની દુનિયા બહારથી જેટલી સોનેરી દેખાય છે, તેની પાછળનો અંધકાર એટલો જ ડરામણો હોઈ શકે છે. તાજેતરમાં ‘ધડક’ ગર્લ જાહ્નવી કપૂરે તેના જીવનનું એક એવું કડવું સત્ય દુનિયા સામે રાખ્યું છે, જે સાંભળીને કોઈનું પણ કલેજું કંપી જાય. જાહ્નવીએ ખુલાસો કર્યો કે જ્યારે તે માત્ર 15 વર્ષની હતી અને સ્કૂલમાં ભણતી હતી, ત્યારે જ તે ‘સાયબર ક્રાઈમ’ અને ‘ડીપફેક’ જેવી ઘૃણાસ્પદ હરકતનો શિકાર બની હતી.
ઈન્ટરનેટના આ યુગમાં જ્યાં ટેકનોલોજી વરદાન છે, ત્યાં જાહ્નવી જેવી સેલિબ્રિટીઓ માટે તે કોઈ અભિશાપથી ઓછી નથી રહી. આવો વિગતવાર જાણીએ જાહ્નવી કપૂરનો એ ડરામણો અનુભવ અને આજના યુગમાં AI (આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ) ના જોખમો પર તેના બેબાક વિચારો.
સ્કૂલના દિવસોનો એ ભયાનક મંજર
જાહ્નવી કપૂરે એક ઈન્ટરવ્યુ દરમિયાન જણાવ્યું કે તેની સાથે આ અકસ્માત ત્યારે થયો જ્યારે તેને ‘ઈન્ટરનેટની દુનિયા’ વિશે બહુ સમજ પણ નહોતી. તે માત્ર 15 વર્ષની હતી અને તેના અભ્યાસમાં વ્યસ્ત હતી. એક દિવસ અચાનક તેને ખબર પડી કે ઈન્ટરનેટની કેટલીક અશ્લીલ વેબસાઈટ પર તેની મોર્ફ્ડ (છેડછાડ કરેલી) તસવીરો વાયરલ થઈ રહી છે.
જાહ્નવી કહે છે, “તે ઉંમરે આ બધું જોવું મારા માટે માનસિક રીતે હચમચાવી દે તેવું હતું. મને સમજાતું જ નહોતું કે આ શું થઈ રહ્યું છે અને લોકો આવું કેમ કરી રહ્યા છે. એક બાળકી તરીકે તે સમયે જે અસુરક્ષા અને ડર મેં અનુભવ્યો હતો, તેને શબ્દોમાં વર્ણવવો મુશ્કેલ છે.”
આ ઘટના માત્ર જાહ્નવી માટે જ નહીં, પરંતુ તેના પરિવાર માટે પણ ખૂબ જ તણાવપૂર્ણ હતી. તે સમયે ડીપફેક કે એઆઈ જેવા શબ્દો પ્રચલિત નહોતા, પરંતુ ફોટોશોપ દ્વારા નિર્દોષ ચહેરાઓને ખોટી રીતે રજૂ કરવાની રમત ત્યારે પણ ચાલુ હતી. જાહ્નવીએ જણાવ્યું કે આ ઘટનાએ તેને સમય પહેલા જ ઈન્ટરનેટના જોખમો પ્રત્યે સજાગ કરી દીધી અને તેના મનમાં એક અજાણ્યો ડર બેસી ગયો.
ટેકનોલોજી બદલાઈ, પણ દાનત નહીં: AI અને ડીપફેકનું જોખમ
જાહ્નવી કપૂરનું દર્દ અહીં ખતમ નથી થતું. તેણે જણાવ્યું કે વર્ષો વીતી ગયા, તે એક મોટી સ્ટાર બની ગઈ, પરંતુ આજે પણ તે એ જ સમસ્યાનો સામનો કરી રહી છે. ફરક એટલો જ છે કે પહેલા આ કામ ફોટોશોપ દ્વારા કરવામાં આવતું હતું અને હવે તેની જગ્યા ‘આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ’ (AI) એ લઈ લીધી છે.
એક્ટ્રેસે ચિંતા વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે આજે ટેકનોલોજી એટલી અદ્યતન થઈ ગઈ છે કે અસલી અને નકલી વચ્ચેનો તફાવત પારખવો અશક્ય લાગે છે. જાહ્નવીના જણાવ્યા મુજબ:
આજે પણ તેની AI જનરેટ કરેલી ફેક તસવીરો સોશિયલ મીડિયા પર ધડાધડ વાયરલ થાય છે.
ઘણી વખત તેને એવી તસવીરોમાં બતાવવામાં આવે છે જેમાં તેણે ક્યારેય પોઝ આપ્યો જ નથી.
નવાઈ અને દુઃખની વાત એ છે કે કેટલાક ‘ન્યૂઝ પેજ’ અને ‘વેબ સાઈટ’ પણ સત્ય જાણ્યા વગર આ ફેક તસવીરોને માત્ર વ્યૂઝ (Views) મેળવવા માટે શેર કરી દે છે.
જાહ્નવીએ કહ્યું, “જ્યારે હું મારી એવી તસવીરો જોઉં છું જે મેં ક્યારેય ખેંચાવી જ નથી, ત્યારે મને ખૂબ જ અસ્વસ્થતા અનુભવાય છે. આ પ્રાઈવસીનું ઉલ્લંઘન છે અને તેનાથી માનસિક શાંતિ સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ જાય છે.”
શું છે ડીપફેક અને કેમ છે આ ખતરનાક?
જાહ્નવી કપૂર સાથે જે થઈ રહ્યું છે, તેને ટેકનિકલ ભાષામાં ‘ડીપફેક’ (Deepfake) કહેવામાં આવે છે. આમાં એઆઈ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને કોઈ વ્યક્તિના ચહેરાને બીજા કોઈ શરીર અથવા અશ્લીલ વિડિયો/ફોટો પર એવી રીતે ફિટ કરવામાં આવે છે કે તે બિલકુલ અસલી લાગે છે.
જાહ્નવીએ આ મુદ્દો ઉઠાવીને તે હજારો છોકરીઓનો અવાજ બની છે જે દરરોજ આ સાયબર બુલિંગ અને ગુનાનો શિકાર બને છે. તેનું માનવું છે કે જ્યાં સુધી કડક કાયદા અને લોકોની માનસિકતા નહીં બદલાય ત્યાં સુધી ટેકનોલોજીનો આ દુરુપયોગ ચાલુ રહેશે.
વર્કફ્રન્ટ: દક્ષિણથી ઉત્તર સુધી જાહ્નવીનો જલવો
ભલે જાહ્નવી કપૂર તેના અંગત જીવનમાં આ પડકારોનો સામનો કરી રહી હોય, પરંતુ તેના કરિયરનો ગ્રાફ સતત ઉપર જઈ રહ્યો છે. જાહ્નવી હવે માત્ર બોલિવૂડ પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે સાઉથ ઈન્ડસ્ટ્રીમાં પણ મોટા ધડાકાની તૈયારીમાં છે.
રામ ચરણ સાથે ‘પેદ્દી’: જાહ્નવી કપૂર ટૂંક સમયમાં સાઉથના મેગાસ્ટાર રામ ચરણ સાથે ફિલ્મ ‘પેદ્દી’ (Peddi) માં જોવા મળશે. આ ફિલ્મને લઈને દર્શકોમાં ભારે ઉત્સાહ છે.
ગયા વર્ષની ફિલ્મો: ગયા વર્ષે જાહ્નવી ‘પરમ સુંદરી’ અને ‘સની સંસ્કારી કી તુલસી કુમારી’ જેવી ફિલ્મોમાં જોવા મળી હતી, જ્યાં તેના અભિનયની ખૂબ પ્રશંસા થઈ હતી.
જાહ્નવી કપૂરનો આ ખુલાસો આપણને એ વિચારવા મજબૂર કરે છે કે શું ખરેખર આપણી દીકરીઓ ઈન્ટરનેટ પર સુરક્ષિત છે? જાહ્નવીની હિંમત કે તેણે આટલા વર્ષો જૂના જખમ દુનિયા સામે રાખ્યા, તે કાબિલે તારીફ છે.
જાહ્નવી કપૂરની વાર્તા આપણને શીખવે છે કે સફળતાની ચમક પાછળ ઘણીવાર ખૂબ ઊંડું દર્દ છુપાયેલું હોય છે. ઈન્ટરનેટની આ ભાગતી દુનિયામાં ‘પ્રાઈવસી’ અને ‘સન્માન’ સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે. આપણે ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કોઈને નીચા દેખાડવા માટે નહીં, પરંતુ પ્રગતિ માટે કરવો જોઈએ.

શું છે ડીપફેક અને કેમ છે આ ખતરનાક?