શું તમારો આધાર ફોટો જૂનો થઈ ગયો છે? KYC અટકે તે પહેલાં અપનાવો આ રીત
આજના સમયમાં આધાર કાર્ડ આપણા જીવનનો સૌથી મહત્વનો દસ્તાવેજ બની ગયો છે. બેંક ખાતું ખોલાવવું હોય, સરકારી યોજનાનો લાભ લેવો હોય કે સિમ કાર્ડ ખરીદવું હોય, દરેક જગ્યાએ આધારની જરૂર પડે છે. પરંતુ એક સમસ્યા જે લગભગ દરેક બીજા ભારતીય સાથે છે, તે છે ‘આધારનો ફોટો’. ઘણીવાર આપણા આધારમાં બાળપણનો અથવા 10-12 વર્ષ જૂનો ફોટો હોય છે, જેમાં આપણને પોતાને ઓળખવા પણ મુશ્કેલ બની જાય છે.
ઘણીવાર લોકો પોતાનો જૂનો કે ઝાંખો ફોટો જોઈને સંકોચ અનુભવે છે અને વિચારે છે કે તેને બદલવો કેટલો માથાકૂટ વાળો કામ હશે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે આધારમાં ફોટો અપડેટ કરાવવો હવે પહેલા કરતા વધુ વ્યવસ્થિત અને સરળ બની ગયો છે? જો તમે પણ તમારો લેટેસ્ટ અને સ્પષ્ટ ફોટો આધાર કાર્ડ પર જોવા માંગતા હોવ, તો આ લેખ તમારા માટે છે.
ફોટો અપડેટ કરવો કેમ જરૂરી છે?
સમયની સાથે આપણો ચહેરો બદલાય છે. જો તમારા આધારનો ફોટો ઘણો જૂનો હોય, તો એરપોર્ટ સિક્યુરિટી, સિમ વેરિફિકેશન કે બેંક કેવાયસી (KYC) દરમિયાન બાયોમેટ્રિક મેચિંગમાં મુશ્કેલી આવી શકે છે. આ સિવાય, અપડેટ કરેલું આધાર કાર્ડ તમારી વર્તમાન ઓળખને મજબૂત રીતે દર્શાવે છે.
શું ફોટો ઓનલાઈન બદલી શકાય છે?
સૌ પ્રથમ એક મોટો ભ્રમ (Myth) દૂર કરી લઈએ. ઘણા લોકો ઇન્ટરનેટ પર સર્ચ કરે છે કે ‘ઘરે બેઠા ઓનલાઈન આધાર ફોટો કેવી રીતે બદલવો’. તમને જણાવી દઈએ કે સુરક્ષાના કારણો અને લાઈવ બાયોમેટ્રિક કેપ્ચરની જરૂરિયાતને કારણે, તમે તમારો ફોટો ઓનલાઈન બદલી શકતા નથી. આ માટે તમારે એકવાર આધાર સેવા કેન્દ્ર (Aadhaar Seva Kendra) પર જવું જ પડશે.
ચાલો, હવે જાણીએ કે તેની પૂરી પ્રોસેસ શું છે અને તમારે શું કરવું પડશે.
સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઈડ: આધાર ફોટો બદલવાની રીત
જો તમે તમારો ફોટો બદલવા માંગતા હોવ, તો આ સરળ સ્ટેપ્સ અનુસરો:
1. એપોઈન્ટમેન્ટ બુક કરવી (વૈકલ્પિક પણ વધુ સારું)
તમે સીધા આધાર કેન્દ્ર પર જઈ શકો છો, પરંતુ લાંબી લાઈનોથી બચવા માટે UIDAIની વેબસાઈટ પર જઈને ઓનલાઈન ‘Appointment’ બુક કરવી સમજદારી છે. આનાથી તમને એક નિશ્ચિત સમય મળી જશે અને તમારું કામ ઝડપથી થશે.
2. આધાર નોંધણી/સુધારો ફોર્મ મેળવો
આધાર કેન્દ્ર પર તમને ‘Aadhaar Enrolment/Correction Form’ મળશે. તમે તેને UIDAIની વેબસાઈટ પરથી પહેલાથી ડાઉનલોડ કરીને ભરી શકો છો જેથી ત્યાં તમારો સમય બચે. ફોર્મમાં તમારી મૂળભૂત વિગતો અને ‘Biometric Update’ વાળા કોલમ પર ટીક કરો.
3. આધાર સેવા કેન્દ્ર પર પહોંચો
નક્કી કરેલા સમયે તમારા નજીકના આધાર કેન્દ્ર પર જાઓ. ત્યાં હાજર ઓપરેટરને તમારું ફોર્મ અને ઓરિજિનલ આધાર કાર્ડ બતાવો.
4. નવો ફોટો અને બાયોમેટ્રિક પ્રક્રિયા
આ સૌથી મુખ્ય ભાગ છે. આધાર કેન્દ્રનો ઓપરેટર તેના વેબકેમ દ્વારા તમારો લાઈવ ફોટો ક્લિક કરશે. તેની સાથે, વેરિફિકેશન માટે તમારી આંગળીઓના નિશાન (Fingerprints) અને આંખોની કીકી (Iris) નું સ્કેન પણ ફરીથી લેવામાં આવશે.
પ્રો ટીપ: ફોટો ત્યાં સેન્ટર પર જ લેવામાં આવતો હોવાથી, તે દિવસે વ્યવસ્થિત તૈયાર થઈને જજો! તમારે ઘરેથી કોઈ પાસપોર્ટ સાઈઝનો ફોટો લઈ જવાની જરૂર નથી.
5. ફીની ચુકવણી (Fees)
આધારમાં ફોટો કે બાયોમેટ્રિક અપડેટ કરાવવા માટે સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત ફી ₹100 છે. આ ફી તમારે કેન્દ્ર પર જ જમા કરાવવાની રહેશે. ડિજિટલ પેમેન્ટ અથવા કેશ, બંને વિકલ્પો ત્યાં ઉપલબ્ધ હોય છે.
પ્રક્રિયા પછી શું થાય છે? (Tracking the Status)
જ્યારે તમારો બાયોમેટ્રિક અને ફોટો અપડેટ થઈ જાય, ત્યારે ઓપરેટર તમને એક એકનોલેજમેન્ટ સ્લિપ (પાવતી) આપશે. આ સ્લિપ સાચવીને રાખો કારણ કે તેમાં URN (Update Request Number) હોય છે.
-
સ્ટેટસ કેવી રીતે ચેક કરવું: તમે UIDAIની સત્તાવાર વેબસાઈટ પર જઈને ‘Check Aadhaar Status’ પર ક્લિક કરી શકો છો અને તમારો URN નંબર નાખીને જોઈ શકો છો કે તમારો ફોટો અપડેટ થયો છે કે નહીં.
-
કેટલો સમય લાગે છે: સામાન્ય રીતે ફોટો અપડેટ થવામાં 15 થી 30 દિવસનો સમય લાગે છે. એકવાર અપડેટ થઈ ગયા પછી, તમે ઓનલાઈન ‘e-Aadhaar’ ડાઉનલોડ કરી શકો છો અથવા નવું PVC કાર્ડ ઓર્ડર કરી શકો છો.
કેટલીક જરૂરી વાતો જે તમારે જાણવી જોઈએ
-
દસ્તાવેજોની જરૂરિયાત: માત્ર ફોટો બદલવા માટે સામાન્ય રીતે કોઈ વધારાના દસ્તાવેજ (જેમ કે એડ્રેસ પ્રૂફ)ની જરૂર હોતી નથી, કારણ કે તમારી ઓળખ ત્યાં બાયોમેટ્રિક્સ દ્વારા વેરિફાય કરવામાં આવે છે. જોકે, તમારું ઓરિજિનલ આધાર કાર્ડ સાથે ચોક્કસ રાખવું.
-
ફોટોની ક્વોલિટી: આધાર કેન્દ્ર પર ફોટો પડાવતી વખતે ખાતરી કરો કે લાઈટ સારી હોય અને તમારો ચહેરો સ્પષ્ટ દેખાતો હોય, જેથી ભવિષ્યમાં કોઈ સમસ્યા ન આવે.
-
સાવધાની: કોઈપણ અનધિકૃત દુકાન કે વ્યક્તિને આધાર અપડેટના નામે વધુ પૈસા ન આપો. હંમેશા અધિકૃત આધાર સેવા કેન્દ્ર અથવા બેંક/પોસ્ટ ઓફિસમાં આવેલા આધાર કેન્દ્રો પર જ જવું.
આધાર કાર્ડમાં ફોટો બદલવો કોઈ મુશ્કેલ કામ નથી, બસ આ માટે તમારે થોડી ફિઝિકલ એક્ટિવિટી (સેન્ટર જવાની) કરવી પડે છે. ₹100નું આ નાનું રોકાણ તમને ભવિષ્યની મોટી ઓળખ સંબંધિત સમસ્યાઓથી બચાવી શકે છે. તો મોડું શેનું? જો તમારો આધાર ફોટો પણ ‘જૂની યાદો’ જેવો લાગતો હોય, તો આજે જ એપોઈન્ટમેન્ટ બુક કરો અને તમારા આધારને એક નવો ‘લુક’ આપો!
આશા છે કે આ માહિતી તમારા કામમાં આવશે. જો તમારા મનમાં કોઈ અન્ય પ્રશ્ન હોય, તો તમે UIDAI ના ટોલ-ફ્રી નંબર 1947 પર કોલ કરીને પણ મદદ મેળવી શકો છો.

પ્રક્રિયા પછી શું થાય છે? (Tracking the Status)