“વોશિંગ્ટનનું ઉગ્રવાદી વલણ જવાબદાર”, ઇસ્લામાબાદમાં ૨૧ કલાકની ચર્ચા કેમ નિષ્ફળ ગઈ?
વિશ્વ જેની આતુરતાથી રાહ જોતું હતું તે ‘ઇસ્લામાબાદ શાંતિ મંત્રણા’ આખરે પડી ભાંગી છે. ૯ અને ૧૦ એપ્રિલના રોજ પાકિસ્તાનની યજમાનીમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ૨૧ કલાક સુધી ચાલેલી મેરેથોન બેઠક કોઈ પણ નક્કર કરાર વગર સમાપ્ત થઈ છે. આજે ૧૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન સૈયદ અબ્બાસ અરાઘચીએ આ નિષ્ફળતા માટે અમેરિકાને જવાબદાર ઠેરવતા ચોંકાવનારા ખુલાસા કર્યા છે.
૧. “સફળતા હાથવેંતમાં હતી” : અરાઘચીનો ઘટસ્ફોટ
ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અરાઘચીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર એક લાંબી પોસ્ટમાં લખ્યું કે, તેહરાન ૪૭ વર્ષમાં પ્રથમ વખત અમેરિકા સાથે ઉચ્ચ સ્તરીય સીધી વાટાઘાટોમાં માત્ર એક જ હેતુ સાથે જોડાયું હતું – યુદ્ધનો અંત લાવવો. અરાઘચીએ દાવો કર્યો કે, “અમે કરારથી માત્ર એક ઇંચ દૂર હતા. બધું જ નક્કી થઈ ગયું હતું, પણ અંતિમ તબક્કે અમેરિકાએ પોતાનું ‘ઉગ્રવાદી વલણ’ બતાવ્યું. તેમણે જૂની શરતો બદલી નાખી અને નવા અવરોધો ઉભા કર્યા, જેનાથી બધું પાટા પરથી ઉતરી ગયું.”
In intensive talks at highest level in 47 years, Iran engaged with U.S in good faith to end war.
But when just inches away from "Islamabad MoU", we encountered maximalism, shifting goalposts, and blockade.
Zero lessons earned
Good will begets good will.
Enmity begets enmity.
— Seyed Abbas Araghchi (@araghchi) April 12, 2026
૨. અમેરિકાનો આત્મવિશ્વાસ જીતવામાં ફિયાસ્કો
ઈરાની સંસદના અધ્યક્ષ મોહમ્મદ બાઘર ગાલિબાફે, જેમણે ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કર્યું હતું, તેમણે પણ અમેરિકા પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. ગાલિબાફે કહ્યું કે મંત્રણા શરૂ થયા પહેલા જ ઈરાનને શંકા હતી. તેમણે કહ્યું, “અમારી પાસે ઈરાદો હતો, પણ પાછલા બે યુદ્ધોના કડવા અનુભવોને કારણે અમને વિપક્ષ (અમેરિકા) પર વિશ્વાસ નહોતો. ૨૧ કલાકની સખત મંત્રણા બાદ પણ અમેરિકા અમારો વિશ્વાસ જીતવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે.”
૩. ટ્રમ્પ પ્રશાસન અને જેડી વાન્સનું વલણ
અમેરિકા તરફથી ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વાન્સે આ મંત્રણાનું સુકાન સંભાળ્યું હતું. રવિવારે મોડી રાત્રે વોશિંગ્ટન રવાના થતા પહેલા વાન્સે પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે કોઈ સોદો થયો નથી. વાન્સે ઉલટું ઈરાન પર દોષારોપણ કરતા કહ્યું કે, “આ મંત્રણાનું અનિર્ણિત રહેવું એ ઈરાન માટે સારું નથી.” ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નેતૃત્વ હેઠળના અમેરિકાએ બે અઠવાડિયાના યુદ્ધવિરામની જાહેરાત તો કરી હતી, પરંતુ ઈરાન પરની કડક શરતોમાં કોઈ છૂટછાટ આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
૪. જનતા અને સર્વોચ્ચ નેતાનો પડઘો
ગાલિબાફે પોતાના નિવેદનમાં ઈરાનની ૯ કરોડ જનતા અને સર્વોચ્ચ નેતા (આયાતોલ્લા ખમેની) નો આભાર માન્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળ રસ્તાઓ પર ઉતરેલા એ બહાદુર લોકો અને તેમના આશીર્વાદને કારણે જ મક્કમ રહી શક્યું છે. ઈરાન હવે સ્પષ્ટ કરી રહ્યું છે કે તે દબાણમાં આવીને કોઈ પણ સંધિ સ્વીકારશે નહીં.
૫. હવે આગળ શું?
૪૦ દિવસના લોહિયાળ સંઘર્ષ બાદ થયેલો આ ટૂંકો યુદ્ધવિરામ હવે ગમે ત્યારે સમાપ્ત થઈ શકે છે. ૧૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ મળેલી માહિતી મુજબ, બંને દેશોની સેનાઓ ફરી એકવાર હાઈ-એલર્ટ પર છે. જો આગામી ૪૮ કલાકમાં કોઈ રાજદ્વારી ચમત્કાર નહીં થાય, તો મધ્ય પૂર્વમાં ફરી એકવાર મિસાઈલોનો વરસાદ શરૂ થઈ શકે છે.
ઇસ્લામાબાદ મંત્રણાની નિષ્ફળતાએ વિશ્વને ફરીથી અનિશ્ચિતતાના ગર્તમાં ધકેલી દીધું છે. ઈરાન આને અમેરિકાનો અહંકાર ગણાવે છે, જ્યારે અમેરિકા આને ઈરાનની જિદ ગણાવે છે. પરંતુ આ ‘ઈગો’ ના જંગમાં સામાન્ય જનતા અને વૈશ્વિક શાંતિ સૌથી વધુ જોખમમાં છે. ૧૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ નો આ દિવસ ઈતિહાસમાં એક ‘ગુમાવેલી તક’ તરીકે યાદ રાખવામાં આવશે.
