પેરૂમાં કુદરતી આપત્તિનો પ્રકોપ, શક્તિશાળી ભૂકંપના આંચકાથી 5ના મોત અને અનેક ઘાયલ!
દક્ષિણ અમેરિકન રાષ્ટ્ર પેરુમાંથી દુઃખદ અને ચિંતાજનક સમાચાર આવી રહ્યા છે. શનિવારે રાત્રે એન્ડિયન પર્વતીય પ્રદેશમાં ૫.૫ ની તીવ્રતાનો શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યો હતો, જેના કારણે વ્યાપક વિનાશ થયો હતો. ઓછામાં ઓછા પાંચ લોકોએ દુ:ખદ રીતે પોતાના જીવ ગુમાવ્યા છે, અને વીસથી વધુ લોકો ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હોવાના અહેવાલ છે. વધુમાં, ૩૦૦ થી વધુ લોકો બેઘર થઈ ગયા છે; તેમને સલામત સ્થળે ખસેડવા અને રાહત પૂરી પાડવાના પ્રયાસો હાલમાં ઝડપી ગતિએ ચાલી રહ્યા છે.
અધિકારીઓ દ્વારા આપવામાં આવેલી પ્રારંભિક માહિતી મુજબ, આ ભૂકંપ શનિવારની રાત્રે બરાબર 9:24 વાગ્યે આવ્યો હતો. યુએસ જ્યોલોજિકલ સર્વે (USGS)એ તેની પુષ્ટિ કરતા જણાવ્યું કે ભૂકંપ તીવ્રતા રિક્ટર સ્કેલ પર 5.5 માપવામાં આવી હતી, જે કોઈપણ પહાડી અને કાચા બાંધકામવાળા વિસ્તાર માટે ખૂબ જ જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
ક્યાં હતો ભૂકંપનું કેન્દ્ર અને કેટલી હતી અસર?
પ્રશાસન તરફથી મળેલી રિપોર્ટ અનુસાર, આ ભૂકંપનું કેન્દ્ર હુઆનકાયો પ્રાંતના સિકાયા શહેરથી માંડ બે કિલોમીટર પશ્ચિમ-દક્ષિણ-પશ્ચિમ દિશામાં હતું. જમીનની અંદર તેની ઊંડાઈ માત્ર 10 કિલોમીટર જ હતી, જેના કારણે સપાટી પર તેનો આંચકો ખૂબ જ જોરદાર અનુભવાયો. ઓછી ઊંડાઈ પર આવેલા ભૂકંપો અક્ષર પોતાની આસપાસના ક્ષેત્રમાં વધુ તબાહી મચાવતા હોય છે, અને આ મામલામાં પણ આવું જ જોવા મળ્યું.
પેરુની રાષ્ટ્રીય નાગરિક સંરક્ષણ સંસ્થા (INDECI) એ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે, નોંધ્યું છે કે આ દુર્ઘટના પછી ઘણા લોકો ગુમ થયા હોવાના અહેવાલ છે, જોકે ચોક્કસ સંખ્યા અજાણ છે. બચાવ ટીમો કાટમાળ નીચે ફસાયેલા વ્યક્તિઓને શોધવા અને રાહત કામગીરી હાથ ધરવા માટે સક્રિયપણે રોકાયેલા છે.
અનેક ઇમારતો અને ઐતિહાસિક ચર્ચ ધરાશાયી
ભૂકંપના જોરદાર આંચકાઓ સામે અનેક ઇમારતો ટકી શકી નહીં અને કેટલીક જ સેકન્ડોમાં તાશના પાત્તાની જેમ ધરાશાયી થઈ ગઈ. અન્ય ઘણા મકાનોને પણ ભારે નુકસાન પહોંચ્યું છે. તબાહીનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે સ્થાનિક લોકોની આસ્થાનું કેન્દ્ર મનાતું એક જૂનું સ્થાનિક ચર્ચ પણ આ ભૂકંપની ભેટ ચઢી ગયું અને કાટમાળમાં ફેરવાઈ ગયું.
સ્થાનિક સિવિલ ડિફેન્સ ઓફિસના પ્રમુખ લુઈસ વાસ્કેજે આ ભારે તબાહીનું મુખ્ય કારણ જણાવતા કહ્યું કે એન્ડીઝ વિસ્તારના મોટાભાગના ઘરો અને માળખાના બાંધકામ દરમિયાન પરંપરાગત સામગ્રીઓ જેવી કે માટી અને કાચી ઈંટો (એડોબ) નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ પ્રકારના કાચા મકાનો જરાય મજબૂત હોતા નથી અને મધ્યમ તીવ્રતાના આંચકાને પણ સહન કરી શકતા નથી, આ જ કારણ છે કે અહીં જાન-માલનું નુકસાન ખૂબ જ વધારે થયું છે.
પેરૂ માટે કેમ સામાન્ય છે આવી આપત્તિઓ?
પેરુ વિશ્વના એવા પ્રદેશમાં આવેલું છે જ્યાં સતત ભૂકંપનું જોખમ રહેલું છે. આ દેશ ‘રિંગ ઓફ ફાયર’ ની અંદર આવેલો છે, જે પેસિફિક મહાસાગરનો એક વિસ્તાર છે જે તીવ્ર ટેક્ટોનિક પ્લેટ પ્રવૃત્તિ અને વૈશ્વિક સ્તરે ભૂકંપ અને જ્વાળામુખી ફાટી નીકળવાની સૌથી વધુ આવર્તન દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે.
આ સમજાવે છે કે પેરુમાં વિનાશક ભૂકંપનો ઇતિહાસ શા માટે છે. નોંધનીય છે કે, 2007 માં પિસ્કો પ્રાંતમાં 7.9 ની તીવ્રતાનો એક વિશાળ ભૂકંપ આવ્યો હતો, જેમાં આશરે 600 લોકો માર્યા ગયા હતા અને સમગ્ર રાષ્ટ્રને હચમચાવી નાખ્યું હતું.
રાહત અને બચાવ કાર્ય ચાલુ
હાલમાં પેરૂ સરકાર અને સ્થાનિક પ્રશાસનનું પૂરૂ ધ્યાન પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં રાહત અને બચાવ કાર્યો પર છે. ઘાયલોને નજીકની હોસ્પિટલોમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે, જ્યાં તેમની સારવાર ચાલી રહી છે. વળી, બેઘર થયેલા સેંકડો લોકો માટે ટેન્ટ અને ખાવા-પીવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી રહી છે જેથી આ મુશ્કેલ સમયમાં તેમની મદદ કરી શકાય. આ આપત્તિએ ફરી એકવાર એ યાદ અપાવી દીધું છે કે પહાડી અને સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં મજબૂત અને ભૂકંપ-રોધી બાંધકામ હોવું કેટલું જરૂરી છે.
