શું તમે પણ ફેશન માટે પહેરો છો ‘મંગળસૂત્ર બ્રેસલેટ’? જાણો શા માટે શાસ્ત્રોમાં તેને ગણાવ્યું છે અશુભ
ભારતીય સંસ્કૃતિ અને હિન્દુ ધર્મમાં સોળ શણગારનું વિશેષ મહત્વ છે, અને આ શણગારોમાં ‘મંગળસૂત્ર’નું સ્થાન સૌથી ઉપર માનવામાં આવે છે. તે માત્ર સોના કે મોતીથી બનેલું એક આભૂષણ માત્ર નથી, પરંતુ એક પરિણીત મહિલાના સૌભાગ્યની સૌથી પવિત્ર નિશાની છે. શાસ્ત્રો અનુસાર, મંગળસૂત્ર પતિ-પત્નીના અતૂટ પ્રેમ, વિશ્વાસ અને એકબીજા પ્રત્યેના સમર્પણનું પ્રતીક છે.
અવારનવાર જોવા મળે છે કે બદલાતા સમય અને ફેશનના ચક્કરમાં મહિલાઓ મંગળસૂત્ર સાથે જોડાયેલી કેટલીક પાયાની પરંપરાઓને નજરઅંદાજ કરી દે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે મંગળસૂત્ર પહેરવાના પણ કેટલાક વિશેષ નિયમો હોય છે? માન્યતાઓ અનુસાર, આ નિયમોની અવગણના કરવાથી વૈવાહિક જીવનમાં તણાવ કે નકારાત્મકતા આવી શકે છે. ચાલો વિગતવાર જાણીએ કે મંગળસૂત્ર ધારણ કરતી વખતે કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું ખૂબ જ જરૂરી છે.
1. મંગળસૂત્રની સાચી બનાવટ અને ધાતુનું મહત્વ
પરંપરાગત રીતે મંગળસૂત્ર હંમેશા સોના (Gold) અને કાળા મોતી (Black Beads) ના મિશ્રણથી બનેલું હોવું જોઈએ. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર:
-
સોનું: તેને ભગવાન શિવનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે, જે સંપન્નતા અને તેજનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
-
કાળા મોતી: તે માતા પાર્વતીની શક્તિ અને સુરક્ષાનું પ્રતીક છે. કહેવાય છે કે કાળા મોતી પતિને ખરાબ નજર અને નકારાત્મક શક્તિઓથી બચાવે છે. તેથી, આજના ‘આર્ટિફિશિયલ’ યુગમાં પણ મંગળસૂત્રમાં કાળા મોતી હોવા અનિવાર્ય માનવામાં આવ્યા છે. કાળા મોતી વગરનું મંગળસૂત્ર માત્ર ગળાનો હાર માનવામાં આવે છે, તેને મંગળસૂત્રની સંજ્ઞા આપી શકાય નહીં.
2. ભૂલથી પણ ન કરતા બીજા સાથે લેવડ-દેવડ
મંગળસૂત્ર એક અત્યંત ખાનગી અને પવિત્ર આભૂષણ છે. શાસ્ત્રો અનુસાર, પરિણીત સ્ત્રીએ ક્યારેય પોતાનું મંગળસૂત્ર બીજી કોઈ મહિલાને પહેરવા માટે આપવું જોઈએ નહીં. એ જ રીતે, બીજી કોઈ સ્ત્રીનું પહેરેલું મંગળસૂત્ર પોતે પણ ધારણ કરવું જોઈએ નહીં. એવું માનવામાં આવે છે કે આનાથી પતિ-પત્નીના પ્રેમમાં ‘ત્રીજી’ વ્યક્તિનો પ્રભાવ પડી શકે છે અને વૈવાહિક જીવનમાં અસ્થિરતા આવી શકે છે. આ નિયમ માત્ર બહેનપણીઓ સુધી જ નહીં, પણ સગી બહેનો વચ્ચે પણ લાગુ પડે છે.
3. અન્ય કોઈ પુરુષ પાસેથી ભેટમાં ન લો
મંગળસૂત્ર હંમેશા કાં તો પતિ દ્વારા આપવામાં આવવું જોઈએ અથવા તો પોતાના પિયર (માતા-પિતા) તરફથી પ્રાપ્ત થવું જોઈએ. અન્ય કોઈ બહારના પુરુષ દ્વારા આપવામાં આવેલું મંગળસૂત્ર પહેરવું અશુભ માનવામાં આવે છે. લગ્ન સમયે પતિ જ્યારે પત્નીને મંગળસૂત્ર પહેરાવે છે, ત્યારે તે તેમની વચ્ચેના પવિત્ર બંધનની શપથ સમાન હોય છે.
4. વારંવાર ઉતારવા કે બદલવાનું ટાળો
આજકાલ મહિલાઓ દરેક ડ્રેસ સાથે મેચિંગ જ્વેલરી પહેરવાનું પસંદ કરે છે, જેના કારણે તેઓ અવારનવાર પોતાનું મંગળસૂત્ર ઉતારીને મૂકી દે છે. પરંતુ પરંપરા અનુસાર, મંગળસૂત્રને ગળામાંથી વારંવાર ઉતારવું યોગ્ય માનવામાં આવતું નથી. તે વૈવાહિક જીવનની નિરંતરતાનું પ્રતીક છે. જો ખૂબ જ જરૂરી ન હોય, તો તેને ગળામાંથી ન કાઢો. સાથે જ, લગ્ન સમયે પહેરાવવામાં આવેલા ‘મૂળ’ મંગળસૂત્રને વારંવાર બદલવું જોઈએ નહીં. જો તે તૂટી જાય, તો તેને તરત જ કરાવીને કે મા પાર્વતીને સ્પર્શ કરાવીને જ પહેરવું જોઈએ.
“મંગળસૂત્ર માત્ર ગળાનો હાર નથી, પરંતુ પતિના લાંબા આયુષ્યની પ્રાર્થના અને પત્નીના વિશ્વાસની દોર છે.”
5. કાંડામાં પહેરવું અનુચિત છે
5. કાંડામાં પહેરવું અનુચિત છેછેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ‘મંગળસૂત્ર બ્રેસલેટ’ની ફેશન ખૂબ વધી છે. ઘણી સેલિબ્રિટીઓ અને મહિલાઓ તેને કાંડામાં પહેરતી જોવા મળે છે. પરંતુ જ્યોતિષ અને શાસ્ત્રોની દ્રષ્ટિએ આ સંપૂર્ણપણે ખોટું છે. મંગળસૂત્રનું સ્થાન હૃદયની પાસે ગળામાં હોય છે, જ્યાં તે શરીરના ચક્રોને પ્રભાવિત કરે છે. તેને હાથમાં પહેરવું એ તેનું અનાદર માનવામાં આવે છે અને તે સૌભાગ્યની ગરિમાને અનુરૂપ નથી.
6. ખરીદવા અને પહેરવાના શુભ નિયમો
મંગળસૂત્ર સાથે જોડાયેલા કેટલાક ‘દિવસ’ પણ ખૂબ મહત્વના હોય છે:
-
મંગળવારનો ત્યાગ: મંગળસૂત્ર કે સોનાનું કોઈ પણ આભૂષણ ખરીદવા માટે મંગળવારનો દિવસ શુભ માનવામાં આવતો નથી.
-
પહેરવાની વિધિ: જ્યારે પણ તમે નવું મંગળસૂત્ર ખરીદો, તેને સીધું પહેરવાને બદલે સૌથી પહેલા માતા પાર્વતીના ચરણોમાં અર્પણ કરો. તેમના આશીર્વાદ લીધા પછી જ તેને ધારણ કરો.
-
કરવાચોથનું મહત્વ: કરવાચોથના દિવસે મંગળસૂત્રની વિશેષ પૂજા કરો અને તે દિવસે તેના કાળા મોતીઓને સાફ કરીને ફરીથી ધારણ કરો. માનવામાં આવે છે કે આનાથી પતિનું આયુષ્ય લાંબુ થાય છે.
7. તૂટેલા મંગળસૂત્રનું શું કરવું?
જો કોઈ કારણસર મંગળસૂત્ર તૂટી જાય છે, તો તેને અશુભ માનીને પરેશાન ન થાઓ, પરંતુ તેને પહેરશો પણ નહીં. તૂટેલા કે ખંડિત મંગળસૂત્રને પહેરવું નકારાત્મક ઉર્જાને આમંત્રણ આપી શકે છે. તેને તરત જ ઠીક કરાવો અથવા નવું બનાવો. પરંતુ ધ્યાન રહે, જ્યાં સુધી મંગળસૂત્ર ઠીક ન થાય ત્યાં સુધી ગળામાં એક પીળો દોરો અથવા કોઈ વૈકલ્પિક નાનું મંગળસૂત્ર ચોક્કસ પહેરી રાખો.
કેમ જરૂરી છે આ નિયમો?
વિજ્ઞાનની દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો મંગળસૂત્રમાં રહેલું સોનું શરીરની ઉર્જાને નિયંત્રિત કરે છે અને કાળા મોતી વાતાવરણની નકારાત્મકતાને શોષી લે છે. બીજી તરફ, આધ્યાત્મિક અને ભાવનાત્મક રીતે આ નિયમો આપણને આપણા સંબંધો પ્રત્યે સન્માન અને શિસ્ત શીખવે છે.
જ્યારે આપણે કોઈ પરંપરાનું સન્માન કરીએ છીએ, ત્યારે આપણી અંદર એક સકારાત્મક વિશ્વાસ પેદા થાય છે. મંગળસૂત્ર સાથે જોડાયેલી આ નાની-નાની બાબતોનું ધ્યાન રાખીને તમે તમારા વૈવાહિક જીવનમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિના દ્વાર ખોલી શકો છો. યાદ રાખો, એક નાનકડો દોરો અને કેટલાક મોતીઓનું આ મિશ્રણ તમારા ઘરની ખુશહાલીની સૌથી મોટી ઢાલ છે.
