જગન્નાથ રથયાત્રા 2026ની તારીખ જાહેર, જાણો ક્યારે નગરચર્યાએ નીકળશે કાળિયા ઠાકોર!

જય જગન્નાથ! વર્ષ 2026માં આ દિવસે નીકળશે ભગવાનની ભવ્ય રથયાત્રા, ભક્તોમાં ભારે ઉત્સાહ.

ભારતની પવિત્ર ધરતી મેળાઓ અને તહેવારોની ધરતી છે, પરંતુ ઓડિશાના પુરીમાં યોજાતી જગન્નાથ રથયાત્રાનો નજારો કંઈક એવો હોય છે જેને શબ્દોમાં વર્ણવવો મુશ્કેલ છે. આ માત્ર એક ધાર્મિક યાત્રા નથી, પરંતુ આસ્થાનો એવો ઘોડાપૂર છે જેમાં રાજા હોય કે રંક, દરેક વ્યક્તિ ભગવાન જગન્નાથની ભક્તિમાં લીન થઈ જાય છે.

દર વર્ષે અષાઢ માસમાં જ્યારે ભગવાન જગન્નાથ, તેમના મોટા ભાઈ બલભદ્ર અને વહાલી બહેન સુભદ્રા સાથે રથ પર સવાર થઈને તેમના માસીના ઘરે (ગુંડિચા મંદિર) જાય છે, ત્યારે આખી દુનિયાની નજર પુરી પર ટકેલી હોય છે. ચાલો જાણીએ કે વર્ષ 2026માં આ ભવ્ય ઉત્સવ ક્યારે ઉજવવામાં આવશે અને તેની સાથે જોડાયેલી ખાસ વાતો શું છે.

જગન્નાથ રથયાત્રા 2026: શુભ તિથિ અને સમય (Date & Muhurat)

હિન્દુ પંચાંગ મુજબ, ભગવાન જગન્નાથની રથયાત્રા દર વર્ષે અષાઢ મહિનાના શુક્લ પક્ષની દ્વિતીયા તિથિએ કાઢવામાં આવે છે. વર્ષ 2026માં આ ઉત્સવ ખૂબ જ ખાસ રહેવાનો છે.

• રથયાત્રાની તારીખ: ગુરુવાર, 16 જુલાઈ 2026
• દ્વિતીયા તિથિનો પ્રારંભ: 15 જુલાઈ 2026 ના રોજ સવારે 11:50 વાગ્યાથી
• દ્વિતીયા તિથિની સમાપ્તિ: 16 જુલાઈ 2026 ના રોજ સવારે 08:52 વાગ્યા સુધી

ઉદયકાળમાં દ્વિતીયા તિથિ 16 જુલાઈના રોજ મળી રહી હોવાથી, શાસ્ત્રો અનુસાર મુખ્ય રથયાત્રા અને તેની વિધિઓ 16 જુલાઈના રોજ જ સંપન્ન કરવામાં આવશે.

શું છે આ ‘પ્રેત-યાત્રા’? ગરુડ પુરાણમાં છુપાયેલું છે મૃત્યુ પછીનું સૌથી મોટું ગૂઢ રહસ્ય

મુશ્કેલ સમયમાં સંજીવની સમાન સાબિત થશે નીમ કરોલી બાબાના આ ૪ ઉપદેશો

આ યાત્રા કેમ ખાસ છે? (ધાર્મિક મહત્વ)

જગન્નાથ મંદિર વિશ્વના એવા ગણ્યાગાંઠ્યા મંદિરોમાંનું એક છે જ્યાં સ્વયં ભગવાન વર્ષમાં એકવાર પોતાના ભક્તોને દર્શન આપવા માટે ગર્ભગૃહમાંથી બહાર આવે છે. માનવામાં આવે છે કે જે લોકો બીમારી કે અન્ય કારણોસર મંદિરની અંદર નથી જઈ શકતા, પ્રભુ સ્વયં ચાલીને તેમના સુધી પહોંચે છે.

સ્કંદ પુરાણ મુજબ, જે વ્યક્તિ રથ પર સવાર ભગવાન જગન્નાથના દર્શન કરે છે અને રથ ખેંચવામાં સહયોગ આપે છે, તેના અનેક જન્મોના પાપ ધોવાઈ જાય છે. તેને ‘શ્રી ગુંડિચા યાત્રા’ પણ કહેવામાં આવે છે. નવ દિવસ સુધી ચાલતો આ ઉત્સવ સામાજિક સમરસતાનું પ્રતીક છે, જ્યાં જ્ઞાતિ-જાતિના ભેદભાવ ભૂલીને દરેક વ્યક્તિ માત્ર ‘જગન્નાથનો ભક્ત’ બની જાય છે.

રથયાત્રાની અનોખી પરંપરાઓ (Unique Rituals)

પુરીની રથયાત્રા તેની વિશેષ પરંપરાઓ માટે પ્રખ્યાત છે, જે સદીઓથી બદલાયા વગર પાળવામાં આવે છે:

1. છેરા પહેરા (સોનાની સાવરણીથી સફાઈ)

આ યાત્રાની સૌથી સુંદર વિધિ છે. યાત્રા શરૂ થતા પહેલા પુરીના ‘ગજપતિ મહારાજા’ (ત્યાના રાજા) પોતે આવીને ભગવાનના ત્રણેય રથની સામે સોનાની સાવરણીથી સફાઈ કરે છે. આ વિધિ શીખવે છે કે ભગવાનની નજરમાં કોઈ નાનું કે મોટું નથી; એક રાજા પણ ઈશ્વરનો સેવક જ છે.

2. ત્રણેય રથની પોતાની ઓળખ

રથયાત્રામાં ત્રણ અલગ-અલગ રથ હોય છે, જે બનાવવામાં કોઈ પણ ખીલી કે ધાતુનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો નથી:

જીવનને બરબાદ થવાથી બચાવવા માટે આ ૫ પ્રસંગોએ ભૂલથી પણ મુખ ન ખોલતા, જાણો મૌનનો મહિમા

શું તમે પણ રેશમના કીડા જેવું જીવન જીવી રહ્યા છો? જાણી લો શ્રીકૃષ્ણની આ ચેતવણી

• નંદીઘોષ (ભગવાન જગન્નાથનો રથ): તે લાલ અને પીળા રંગનો હોય છે અને તેમાં 16 પૈડાં હોય છે.
• તાલધ્વજ (ભગવાન બલભદ્રનો રથ): તે લીલા અને લાલ રંગનો હોય છે જેમાં 14 પૈડાં હોય છે.
• દર્પદલન (દેવી સુભદ્રાનો રથ): તે કાળા અને લાલ રંગનો હોય છે જેમાં 12 પૈડાં હોય છે.

3. સ્નાન પૂર્ણિમા અને ભગવાનનું બીમાર પડવું

રથયાત્રાના 15 દિવસ પહેલા ‘સ્નાનોત્સવ’ થાય છે, જેમાં ભગવાનને 108 કળશથી સ્નાન કરાવવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે વધુ સ્નાન કરવાથી ભગવાન બીમાર પડે છે અને તેમને તાવ આવે છે. ત્યારે 15 દિવસ સુધી મંદિરના પટ બંધ રહે છે અને ભગવાનને આયુર્વેદિક ઉકાળો આપવામાં આવે છે. તેને ‘અનાસર’ કહેવામાં આવે છે. સાજા થયા પછી જ ભગવાન રથયાત્રા પર નીકળે છે.

નવ દિવસનો મહાપર્વ

રથયાત્રા માત્ર એક દિવસનો કાર્યક્રમ નથી. 16 જુલાઈએ રથ મંદિરથી નીકળીને ગુંડિચા મંદિર પહોંચશે. અહીં ભગવાન પોતાના માસીના ઘરે 7-8 દિવસ સુધી વિશ્રામ કરે છે. અહીં તેમને વિશેષ પ્રકારની વાનગીઓ અને ‘પોડા પીઠા’નો ભોગ ધરાવવામાં આવે છે. ત્યારબાદ આવે છે ‘બહુડા યાત્રા’, જેમાં ભગવાન પાછા પોતાના મુખ્ય મંદિરે પરત ફરે છે.

પુરીની રથયાત્રામાં સામેલ થવું એ દરેક સનાતનીનું સપનું હોય છે. સમુદ્રના મોજાંનો અવાજ, શંખના નાદ અને લાખો લોકોનો ‘જય જગન્નાથ’નો જયઘોષ એક એવો અનુભવ છે જે રૂવાડા ઊભા કરી દે છે. જો તમે 2026 માં યાત્રાનું આયોજન કરી રહ્યા હોવ, તો તૈયારી અત્યારથી શરૂ કરી દો કારણ કે આ દરમિયાન પુરીમાં માનવ મહેરામણ ઉમટી પડે છે.

ભગવાન જગન્નાથની આ યાત્રા આપણને શીખવે છે કે જીવન એક ગતિ છે. જેમ રથ આગળ વધે છે, તેમ આપણે પણ આપણા કર્મ કરતા આગળ વધવું જોઈએ. વર્ષ 2026ની આ રથયાત્રા આપ સૌના જીવનમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ લાવે તેવી મંગલ કામના.