EV વિરુદ્ધ પેટ્રોલ-ડીઝલ: 500 KM ચલાવવાનો ખર્ચ જાણીને તમે પણ ચોંકી જશો
જ્યારે પણ કોઈ નવી કાર ખરીદવાની વાત આવે, ત્યારે સૌથી પહેલો પ્રશ્ન મગજમાં એ જ આવે છે કે “એવરેજ કેટલી આપશે?” પેટ્રોલ અને ડીઝલ કારમાં આપણે લિટર દીઠ માઈલેજ ગણીએ છીએ, જ્યારે ઈલેક્ટ્રિક કારમાં ‘યુનિટ દીઠ રેન્જ’ જોવી પડે છે. તાજેતરના આંકડાઓ મુજબ, EV ચલાવવાનો ખર્ચ પેટ્રોલ-ડીઝલ કરતા એટલો ઓછો છે કે જાણીને કોઈ પણ વિચારમાં પડી જાય.
ગણિત સમજીએ: એક ઉદાહરણ દ્વારા
આ ગણિત સમજવા માટે આપણે તાજેતરમાં લોન્ચ થનારી Tata Harrier EV જેવી શક્તિશાળી SUVનું ઉદાહરણ લઈએ. આ કારમાં આશરે 75 kWh ની બેટરી પેક આપવામાં આવી છે. કંપનીનો દાવો છે કે તે ફૂલ ચાર્જમાં 600 કિમીથી વધુ ચાલી શકે છે, પરંતુ જો આપણે રિયલ વર્લ્ડ કન્ડિશન (ટ્રાફિક, એસીનો વપરાશ વગેરે) ધ્યાનમાં લઈએ, તો 500 કિમીની રેન્જ આરામથી મળી રહે છે.
કેટલા યુનિટ વીજળી વપરાય?
75 kWh ની બેટરીનો અર્થ એ છે કે તેને ફૂલ ચાર્જ કરવા માટે 75 યુનિટ વીજળી જોઈએ. જોકે, ચાર્જિંગ દરમિયાન થોડો પાવર લોસ થતો હોય છે, તેથી બેટરી સંપૂર્ણ ચાર્જ કરવામાં આશરે 80 થી 85 યુનિટ વીજળી ખર્ચાય છે તેમ માની શકાય.
500 કિમીનો વીજળી ખર્ચ
જો તમારા શહેરમાં વીજળીનો દર સરેરાશ ₹8 પ્રતિ યુનિટ હોય, તો 85 યુનિટનો કુલ ખર્ચ આશરે ₹650 થી ₹700 ની આસપાસ થાય. એટલે કે, માત્ર 700 રૂપિયામાં તમારી SUV 500 કિમીનો પ્રવાસ ખેડી શકે છે!
પેટ્રોલ અને ડીઝલ સાથે સરખામણી
હવે આ જ 500 કિમીના પ્રવાસની સરખામણી પેટ્રોલ અને ડીઝલ કાર સાથે કરીએ:
પેટ્રોલ કાર: જો કોઈ પ્રીમિયમ પેટ્રોલ SUV 15 કિમી/લિટરની માઈલેજ આપે, તો 500 કિમી માટે આશરે 33 લિટર પેટ્રોલ જોઈએ. ₹100 પ્રતિ લિટરના ભાવે આ ખર્ચ ₹3,300 થાય.
ડીઝલ કાર: જો ડીઝલ SUV 18 કિમી/લિટરની માઈલેજ આપે, તો 500 કિમી માટે 28 લિટર ડીઝલ જોઈએ. ₹90 પ્રતિ લિટરના ભાવે આ ખર્ચ આશરે ₹2,500 થાય.
તફાવત: જ્યાં પેટ્રોલ કારમાં ₹3,300 ખર્ચાય છે, ત્યાં EVમાં માત્ર ₹700 ખર્ચાય છે. એટલે કે પેટ્રોલ કરતા EV આશરે 5 ગણી સસ્તી પડે છે!
માત્ર ઈંધણ જ નહીં, મેન્ટેનન્સમાં પણ મોટી બચત
EV ખરીદવાનો બીજો મોટો ફાયદો તેનું ઓછું મેન્ટેનન્સ છે. પેટ્રોલ-ડીઝલ એન્જિનમાં સેંકડો ફરતા ભાગો (Moving parts) હોય છે, જેમ કે પિસ્ટન, કનેક્ટિંગ રોડ, ગિયરબોક્સ અને ક્લચ. આ ઉપરાંત દર 5,000 કે 10,000 કિમીએ એન્જિન ઓઈલ, ફિલ્ટર અને કુલન્ટ બદલાવવા પડે છે.
તેની સામે EVમાં માત્ર એક મોટર અને બેટરી હોય છે. તેમાં ઓઈલ બદલાવવાની કે એન્જિન સર્વિસની કોઈ જરૂર પડતી નથી. બ્રેક પેડ્સ પણ લાંબો સમય ચાલે છે કારણ કે EVમાં ‘રિજનરેટિવ બ્રેકિંગ’ સિસ્ટમ હોય છે જે મોટર દ્વારા જ ગાડી ધીમી પાડે છે. લાંબા ગાળે EV વાપરનાર વ્યક્તિ લાખો રૂપિયાની બચત કરી શકે છે.
કોના માટે EV શ્રેષ્ઠ છે?
EVની શરૂઆતની કિંમત પેટ્રોલ કાર કરતા થોડી વધારે ચોક્કસ હોય છે, પરંતુ જો તમારો વપરાશ નીચે મુજબ હોય તો EV તમારા માટે વરદાન સાબિત થઈ શકે:
ડેઈલી રનિંગ વધુ હોય: જો તમે રોજ 50-100 કિમી કાર ચલાવતા હોવ, તો પેટ્રોલની બચતથી જ 3-4 વર્ષમાં કારની વધારાની કિંમત વસૂલ થઈ જાય છે.
શહેરી વપરાશ: ટ્રાફિકમાં પેટ્રોલ કાર એવરેજ ઓછી આપે છે, જ્યારે EV ટ્રાફિકમાં વધુ કાર્યક્ષમ હોય છે.
પર્યાવરણ પ્રત્યે જાગૃતિ: જો તમે પ્રદૂષણ ઘટાડવામાં ફાળો આપવા માંગતા હોવ, તો EV થી ઉત્તમ બીજો કોઈ વિકલ્પ નથી.

