જેઠ માસની માસિક શિવરાત્રી, જાણો પૂજાનું શુભ મુહૂર્ત અને દાનનું વિશેષ મહત્વ
હિન્દુ ધર્મમાં શિવ ભક્તિનો માર્ગ અત્યંત સરળ અને ફળદાયી બતાવવામાં આવ્યો છે. ભગવાન શિવ, જેમને આપણે ‘ભોલેનાથ’ કહીએ છીએ, તેઓ માત્ર એક લોટો જળ અને સાચી શ્રદ્ધાથી પ્રસન્ન થઈ જાય છે. શિવપુરાણ અનુસાર, દર મહિને આવતી કૃષ્ણ પક્ષની ચતુર્દશી એટલે કે ‘માસિક શિવરાત્રી’ (Masik Shivratri નું વિશેષ મહત્વ છે. આ દિવસ માત્ર વ્રત અને પૂજન માટે જ નહીં, પણ દાન-પુણ્ય દ્વારા જીવનના કષ્ટો દૂર કરવા માટે પણ અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે.
મે ૨૦૨૬ માં જેઠ માસની માસિક શિવરાત્રી ઉજવવામાં આવશે. ચાલો વિગતવાર જાણીએ આ દિવસના શુભ મુહૂર્ત, ધાર્મિક મહત્વ અને તે વિશેષ વસ્તુઓ વિશે, જેનું દાન કરવાથી મહાદેવ તમારી ઝોળી ખુશીઓથી ભરી શકે છે.
જેઠ માસિક શિવરાત્રી ૨૦૨૬: તિથિ અને શુભ મુહૂર્ત
પંચાંગની ગણતરી મુજબ, જેઠ માસના કૃષ્ણ પક્ષની ચતુર્દશી તિથિની શરૂઆત ૧૫ મે ૨૦૨૬ ના રોજ સવારે ૮ વાગ્યે ૩૧ મિનિટે થશે. આ તિથિની પૂર્ણાહુતિ બીજા દિવસે એટલે કે ૧૬ મે ના રોજ સવારે ૫ વાગ્યે ૧૧ મિનિટે થશે.
શાસ્ત્રોમાં શિવરાત્રીની પૂજા માટે ‘નિશિતા કાલ’ (મધ્યરાત્રિનો સમય) ને સર્વશ્રેષ્ઠ માનવામાં આવ્યો છે. જે કે નિશિતા કાલ ૧૫ મેની રાત્રિએ મળી રહ્યો હોવાથી, માસિક શિવરાત્રીનું વ્રત અને વિશેષ પૂજન ૧૫ મે, શુક્રવાર ના રોજ જ કરવામાં આવશે.
માસિક શિવરાત્રીનું ધાર્મિક મહત્વ
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, શિવરાત્રી એ શિવ અને શક્તિ (માતા પાર્વતી) ના મિલનની રાત્રિ છે. જ્યાં મહાશિવરાત્રી વર્ષમાં એકવાર આવે છે, ત્યાં માસિક શિવરાત્રી દર મહિને ભક્તોને મહાદેવ સાથે જોડાવાની તક આપે છે. એવું કહેવાય છે કે જે ભક્તો આ દિવસે પૂરી શ્રદ્ધાથી ઉપવાસ રાખે છે અને રાત્રિ જાગરણ કરી શિવ ચાલીસા અથવા ‘ઓમ નમઃ શિવાય’ ના જાપ કરે છે, તેમના જીવનમાંથી વૈવાહિક અવરોધો, બીમારીઓ અને દરિદ્રતા દૂર થઈ જાય છે.
મહાદાન: આ વસ્તુઓનું દાન તમારી કિસ્મત બદલી શકે છે
શાસ્ત્રોમાં કહેવાયું છે કે “દાનં દુર્ગતિ નાશનમ્” અર્થાત દાનથી દુઃખોનો નાશ થાય છે. માસિક શિવરાત્રી પર કરેલા દાનનું ફળ અનેકગણું વધી જાય છે. અહીં કેટલીક ખાસ વસ્તુઓ છે જેનું દાન તમારે આ દિવસે અવશ્ય કરવું જોઈએ:
૧. દૂધ અને સફેદ વસ્તુઓનું દાન (માનસિક શાંતિ માટે)
ચંદ્ર ભગવાન શિવના મસ્તક પર બિરાજમાન છે અને સફેદ રંગ તેમને અત્યંત પ્રિય છે. માસિક શિવરાત્રી પર દૂધ, દહીં, ચોખા, સાકર અથવા સફેદ સુતરાઉ કપડાંનું દાન કરવું જોઈએ.
-
લાભ: જો તમે માનસિક તણાવ, ડિપ્રેશન અથવા અનિદ્રાથી ઝઝૂમી રહ્યા હોવ, તો આ દાન તમારા મનને શીતળતા અને શાંતિ પ્રદાન કરશે.
૨. અન્ન અને ભોજનનું દાન (સમૃદ્ધિ માટે)
ભોલેનાથ સ્વયં ‘અન્નપૂર્ણા પતિ’ છે. આ દિવસે કોઈ ભૂખ્યા વ્યક્તિને ભોજન કરાવવું અથવા મંદિરમાં અનાજ (ઘઉં, ચોખા) દાન કરવું એ સૌથી મોટું પુણ્ય માનવામાં આવે છે.
-
લાભ: માન્યતા છે કે અન્નદાન કરવાથી ઘરમાં ક્યારેય બરકતની કમી નથી રહેતી અને પિતૃઓ પણ પ્રસન્ન થાય છે.
૩. કાળા તલ અને ઘીનું દાન (અવરોધોમાંથી મુક્તિ માટે)
શિવરાત્રીની રાત્રિને નકારાત્મક ઉર્જાઓને સમાપ્ત કરવાની રાત્રિ માનવામાં આવે છે. શિવ મંદિરમાં ગાયના ઘીનો દીવો પ્રગટાવવો અને કાળા તલનું દાન કરવું જોઈએ.
-
લાભ: કાળા તલનું દાન રાહુ-કેતુ અને શનિના દોષોને ઓછો કરે છે. જો તમારા કાર્યોમાં વારંવાર અવરોધો આવતા હોય, તો આ ઉપાય તમારા માટે રામબાણ સાબિત થશે.
૪. વસ્ત્રોનું દાન (પુણ્ય વૃદ્ધિ માટે)
કોઈ ગરીબ કે જરૂરિયાતમંદ વ્યક્તિને તેની જરૂરિયાત મુજબ કપડાં કે પગરખાં દાન કરવા એ માનવતાની સૌથી મોટી સેવા છે.
-
લાભ: વસ્ત્ર દાન કરવાથી સમાજમાં માન-સન્માન વધે છે અને વ્યક્તિને સ્વાસ્થ્ય લાભ પ્રાપ્ત થાય છે.
શિવરાત્રી પૂજાની સરળ વિધિ
જો તમે ઘરે જ પૂજા કરી રહ્યા હોવ, તો આ સ્ટેપ્સ અનુસરો:
-
બ્રહ્મ મુહૂર્તમાં ઉઠો: સ્નાન વગેરે પછી સાફ કપડાં પહેરો અને વ્રતનો સંકલ્પ લો.
-
અભિષેક: શિવલિંગ પર ગંગાજળ, દૂધ, મધ અને ઘીથી અભિષેક કરો.
-
બિલીપત્ર: ભોલેનાથને બિલીપત્ર, ધતૂરો અને આંકડાના ફૂલ ચઢાવો. યાદ રાખજો, બિલીપત્ર ફાટેલું ન હોવું જોઈએ.
-
મંત્ર જાપ: આખા દિવસ દરમિયાન મન હી મન ‘ઓમ નમઃ શિવાય’ નો જાપ કરતા રહો.
-
રાત્રિ પૂજા: જો શક્ય હોય તો, રાત્રિના ચારેય પ્રહરમાં શિવ સ્તુતિ કરો.
શ્રદ્ધા જ સર્વોપરી છે
માસિક શિવરાત્રી આપણને શીખવે છે કે આપણે આપણા વ્યસ્ત જીવનમાંથી થોડો સમય કાઢીને તે પરમ શક્તિ પ્રત્યે આભાર વ્યક્ત કરીએ. દાન એ માત્ર વસ્તુઓની આપ-લે નથી, પરંતુ તે આપણા ભીતરના અહંકારને ત્યાગવાની એક રીત છે. ૧૫ મે ૨૦૨૬ ના રોજ આવતી આ શિવરાત્રી તમારા સૌના જીવનમાં સુખ, શાંતિ અને સકારાત્મકતા લાવે તેવી મહાદેવને પ્રાર્થના.

૩. કાળા તલ અને ઘીનું દાન (અવરોધોમાંથી મુક્તિ માટે)