શેરબજારના જોખમથી મુક્તિ! ભારત સરકારની ગેરંટી સાથે આ સરકારી સ્કીમમાં મળી રહ્યું છે છપ્પરફાડ વ્યાજ
જો તમે શેરબજારના રોજબરોજના ઉતાર-ચઢાવ અને જોખમોથી દૂર રહીને પોતાની મહેનતની કમાણી પર સો ટકા સુરક્ષિત અને પાકું વળતર મેળવવા માંગો છો, તો ભારતીય પોસ્ટ ઓફિસની ‘ટાઇમ ડિપોઝિટ સ્કીમ’ (Post Office Time Deposit – TD) તમારા માટે એક ઉત્તમ અને પરફેક્ટ વિકલ્પ છે. આ સ્કીમ બિલકુલ બેંકની ફિક્સ ડિપોઝિટ (FD) ની જેમ જ કામ કરે છે, પરંતુ તેમાં મળતું વ્યાજ દેશની ઘણી મોટી સરકારી અને ખાનગી બેંકોની એફડી કરતાં પણ ઘણું વધારે છે. આ સ્કીમની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે અહીં તમારા એક-એક પૈસા પાછળ ભારત સરકારની સો ટકા ગેરંટી હોય છે, જેથી ડૂબવાનો કોઈ ભય રહેતો નથી.
અલગ-અલગ સમયગાળા માટેના વર્તમાન વ્યાજ દરો
પોસ્ટ ઓફિસની ટાઇમ ડિપોઝિટ સ્કીમમાં અલગ-અલગ અવધિ માટે વ્યાજના દરો પણ જુદા-જુદા નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. હાલના સમયમાં સરકાર દ્વારા આ સ્કીમ હેઠળ નીચે મુજબ વ્યાજ આપવામાં આવી રહ્યું છે:
-
1 વર્ષની જમા રકમ પર: 6.9% વાર્ષિક વ્યાજ
-
2 અને 3 વર્ષની જમા રકમ પર: 7.0% વાર્ષિક વ્યાજ
-
5 વર્ષની લાંબી અવધિ પર: 7.5% નું બમ્પર વાર્ષિક વ્યાજ
આ આંકડા પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે સૌથી મોટો અને તગડો નફો 5 વર્ષના રોકાણ પર મળી રહ્યો છે. 7.5% નો આ વ્યાજ દર હાલના સમયમાં સુરક્ષિત રોકાણના અન્ય સાધનોની સરખામણીએ ખૂબ જ આકર્ષક માનવામાં આવે છે.
કમાણીનું સીધું ગણિત: ₹2 લાખના રોકાણ પર કેટલો નફો?
ચાલો આ સ્કીમથી થનારા નફાને એક સરળ ઉદાહરણ દ્વારા સમજીએ. જો તમે પોસ્ટ ઓફિસની 5 વર્ષ વાળી ટાઇમ ડિપોઝિટ સ્કીમમાં ₹2,00,000 (બે લાખ રૂપિયા) ની રકમ એકમુશ્ત (લમ્પસમ) જમા કરો છો, તો 7.5% ના વાર્ષિક વ્યાજ દરના હિસાબે ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજની ગણતરી સાથે 5 વર્ષ પૂરા થવા પર તમને કુલ ₹2,89,990 પરત મળશે.
બેઠા-બેઠા ₹90 હજારની કમાણી: આનો અર્થ એ થયો કે કોઈપણ પ્રકારનું જોખમ લીધા વિના, માત્ર વ્યાજની મદદથી જ તમને પાંચ વર્ષમાં અંદાજે ₹90,000 (ચોક્કસ રકમ ₹89,990) ની ચોખ્ખી અને પાકી કમાણી થશે.
સ્કીમની મુખ્ય ખાસિયતો અને ખાતું ખોલાવવાના નિયમો
પોસ્ટ ઓફિસની આ સરકારી સ્કીમ સામાન્ય અને મધ્યમ વર્ગના રોકાણકારોને ધ્યાનમાં રાખીને ખૂબ જ ફ્લેક્સિબલ બનાવવામાં આવી છે:
-
ઓછામાં ઓછું રોકાણ: તમે માત્ર ₹1,000 ની નાની રકમથી પણ આ સ્કીમમાં રોકાણની શરૂઆત કરી શકો છો.
-
મહત્તમ રોકાણની કોઈ મર્યાદા નહીં: આ સ્કીમમાં પૈસા રોકવા માટે કોઈ અપર લિમિટ (Maximum Limit) નથી. તમે તમારી ઇચ્છા અને ક્ષમતા મુજબ ગમે તેટલી મોટી રકમ રોકી શકો છો. તમે જેટલું વધુ રોકાણ કરશો, વ્યાજની રકમ એટલી જ મોટી બનશે.
-
ખાતાના પ્રકાર: તમે આ એકાઉન્ટ એકલા (Single Account) ખોલાવી શકો છો અથવા પરિવારના કોઈ સભ્ય સાથે મળીને જોઈન્ટ એકાઉન્ટ (Joint Account) પણ શરૂ કરી શકો છો.
- બાળકો માટે સુવિધા: જો તમારા ઘરમાં 10 વર્ષથી વધુ ઉંમરના બાળકો હોય, તો તેમના ભવિષ્યને સુરક્ષિત કરવા માટે તેમના નામે પણ આ ખાતું ખોલાવી શકાય છે.
ટેક્સમાં બચત: સેક્શન 80C નો મોટો ફાયદો
જો તમે પોસ્ટ ઓફિસમાં 5 વર્ષ વાળી ટાઇમ ડિપોઝિટ સ્કીમ પસંદ કરો છો, તો તમને કમાણીની સાથે-સાથે ટેક્સ બચાવવાનો પણ મોટો મોકો મળે છે. આ સ્કીમમાં રોકવામાં આવેલી રકમ પર ઇનકમ ટેક્સ એક્ટના સેક્શન 80C હેઠળ આવકવેરામાં શાનદાર છૂટ (Tax Deduction) મળે છે. આનાથી તમારો ટેક્સ તો બચે જ છે, સાથે જ વળતરનો વાસ્તવિક ફાયદો પણ વધી જાય છે.
પ્રી-મેચ્યોર વિથડ્રોઅલ: સમય પહેલાં પૈસા ઉપાડવાની શરતો
જો કે આ એક ફિક્સ ડિપોઝિટ સ્કીમ છે, પરંતુ કટોકટીના સમયે પૈસાની જરૂર પડે તો સરકાર તમને સમય પહેલાં પૈસા ઉપાડવાની (Premature Withdrawal) મંજૂરી આપે છે, પરંતુ તેના માટે કેટલીક કડક શરતો રાખવામાં આવી છે:
-
6 મહિનાનો લોક-ઈન પિરિયડ: ખાતું ખોલાવ્યાના પહેલા 6 મહિના સુધી તમે કોઈપણ સંજોગોમાં પૈસા પાછા ખેંચી શકતા નથી.
-
વ્યાજમાં કાપ (દંડ): જો તમે 6 મહિના પછી અને સ્કીમની મુદત પૂરી થતા પહેલા (ધારો કે 1 કે 2 વર્ષમાં) કોઈ ઈમરજન્સીના કારણે પૈસા ઉપાડો છો, તો તમને મળવાપાત્ર વ્યાજ દરમાં 1% સુધીનો ઘટાડો એટલે કે પેનલ્ટી કરવામાં આવી શકે છે. તેથી, બને ત્યાં સુધી સ્કીમ પૂરી થાય ત્યાં સુધી પૈસા રોકી રાખવા વધુ હિતાવહ છે.

