મેન્યુફેક્ચરિંગ બાદ હવે સર્વિસ સેક્ટર પર ગુજરાતનો દબદબો: મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલની કેબિનેટનો ઐતિહાસિક નિર્ણય, ઊભી કરાશે ‘સર્વિસ કમિશનર’ની નવી જગ્યા
ગુજરાત પરંપરાગત રીતે તેની મજબૂત ઔદ્યોગિક ક્ષમતા, કૌશલ્ય અને મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરમાં વૈશ્વિક સફળતા માટે જાણીતું રહ્યું છે. વાઈબ્રન્ટ સ્ટેટ તરીકે ઉભરી આવેલા ગુજરાતે હવે વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાના બદલાતા પ્રવાહોને પારખીને આર્થિક ક્ષેત્રે એક નવો ઇતિહાસ રચવા તરફ મક્કમ કદમ વધાર્યા છે. રાજ્ય સરકાર હવે મેન્યુફેક્ચરિંગની સાથે સાથે સેવા ક્ષેત્ર એટલે કે સર્વિસ સેક્ટરમાં પણ ગુજરાતને દેશનું અગ્રેસર હબ બનાવવા માટે કટિબદ્ધ બની છે. આ અંતર્ગત વહીવટી પ્રક્રિયાને વધુ વેગવંતી અને કેન્દ્રિત બનાવવા માટે એક અત્યંત પ્રગતિશીલ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
ગુજરાત રાજ્ય હવે ઉત્પાદન ક્ષેત્રે મેળવેલી વૈશ્વિક ખ્યાતિ બાદ ભારતનું સૌથી મોટું સર્વિસ સેક્ટર હબ બનવાની દિશામાં એક અત્યંત મહત્વકાંક્ષી અને ઐતિહાસિક પગલું ભરી ચૂક્યું છે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલના અધ્યક્ષસ્થાને ગાંધીનગરમાં મળેલી રાજ્ય મંત્રીમંડળની (કેબિનેટ) બેઠકમાં અર્થતંત્રના સર્વાંગી વિકાસ માટે એક સીમાચિહ્નરૂપ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ મહત્વપૂર્ણ વહીવટી નિર્ણયની સત્તાવાર જાહેરાત કરતાં રાજ્ય સરકારના પ્રવક્તા મંત્રી જીતુભાઈ વાઘાણીએ જણાવ્યું હતું કે, દેશભરમાં સૌપ્રથમવાર ગુજરાતે સેવા ક્ષેત્રની ક્ષમતાને ઓળખીને તેને વિશેષ પ્રાધાન્ય આપ્યું છે. આ અંતર્ગત રાજ્યમાં એક સંપૂર્ણ અલાયદા ‘સર્વિસ કમિશનરેટ’ની (Services Commissionerate) સ્થાપના કરવાનો અને તેની દેખરેખ માટે ‘સર્વિસ કમિશનર’ની સત્તાવાર નવી જગ્યા ઊભી કરવાનો વહીવટી મંજૂરીનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.
આ નવતર વ્યવસ્થા અંગે વિગતવાર પ્રકાશ પાડતા પ્રવક્તા મંત્રીએ ઉમેર્યું હતું કે, જેમ અત્યાર સુધી રાજ્યમાં લાર્જ સ્કેલ અને હેવી ઉદ્યોગોના વ્યવસ્થિત વિકાસ અને સંચાલન માટે એક સમર્પિત ઉદ્યોગ કમિશનરેટ કાર્યરત છે, બિલકુલ તે જ તર્જ પર હવે સેવા ક્ષેત્ર માટે આ અદ્યતન સંસ્થાકીય માળખું શરૂ કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ અનોખી અને સર્વગ્રાહી પહેલ સાથે ગુજરાત ફરી એકવાર દેશના અન્ય તમામ રાજ્યો માટે વહીવટી સુધારાના ક્ષેત્રમાં એક ઉત્તમ રોલ મોડેલ અને પ્રેરણાસ્ત્રોત બનવા જઈ રહ્યું છે.
પરંપરાગત અર્થતંત્રથી આધુનિક ડિજિટલ સેવાઓ તરફ પ્રયાણ
ગુજરાત પરંપરાગત રીતે તેની હેવી મેન્યુફેક્ચરિંગ, કેમિકલ્સ, ટેક્સટાઈલ અને ઓટોમોબાઈલ ઔદ્યોગિક ક્ષમતા માટે વિશ્વભરમાં અગ્રેસર રહ્યું છે. જોકે, વર્તમાન સમયની માંગ અને વધુ સંતુલિત તેમજ ગતિશીલ (Dynamic) અર્થવ્યવસ્થાના લાંબાગાળાના નિર્માણ માટે રાજ્ય સરકાર હવે સેવાઓ તરફ આર્થિક વૈવિધ્યીકરણ લાવી રહી છે. રાજ્યમાં સેવા ક્ષેત્રના સુદ્રઢ, આધુનિક અને સર્વાંગી વિકાસ માટે ‘GRIT’ (ગુજરાત રિસ્પોન્સિબલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ટ્રાન્સફોર્મેશન) દ્વારા એક અલાયદા સર્વિસ કમિશનરેટની રચના કરવાનું વિશેષ સૂચન કરવામાં આવ્યું હતું. આ સૂચનને વહેલી તકે સ્વીકારીને સરકાર દ્વારા હાલમાં સર્વિસ કમિશનરેટની સત્તાવાર સ્થાપના અને સર્વિસ કમિશનરની ઉચ્ચ સ્તરીય નિમણૂકની તમામ વહીવટી પ્રક્રિયાઓ પણ પૂર્ણ કરી લેવામાં આવી છે. આ નવું કમિશનરેટ રાજ્ય અને રાષ્ટ્રીય હિતો સાથે સીધું સુમેળ સાધીને વિવિધ સેવા ઉદ્યોગોને એક મજબૂત અને કાયદાકીય આધાર પૂરો પાડશે.
રોજગારીની અસંખ્ય તકો અને વૈશ્વિક રોકાણ પર નજર
સરકારના આ નવતર અભિગમના કારણે પરંપરાગત ઉત્પાદન આધારિત મોડેલથી આગળ વધીને ગુજરાતે હવે આઈટી (ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી), પ્રવાસન (Tourism), હેલ્થકેર અને વૈશ્વિક લોજિસ્ટિક્સ જેવા ઝડપથી વિકસતા આધુનિક સેવા ક્ષેત્રો તરફ પોતાનું ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. આ આયોજનબદ્ધ વહીવટી બદલાવના પરિણામે રાજ્યના શિક્ષિત યુવાનો માટે ઉચ્ચ સ્તરીય રોજગારીની લાખો નવી અને આકર્ષક તકો સ્થાનિક સ્તરે જ ઊભી થશે. આ નવું સર્વિસ કમિશનરેટ મુખ્યત્વે સેવા ક્ષેત્રના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટેની નવીન અને ઉદાર નીતિઓ ઘડવાનું, વિવિધ સરકારી મંજૂરીઓ સરળ બનાવવાનું અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરેથી સર્વિસ સેક્ટરમાં મોટા પાયે વિદેશી રોકાણો (FDI) આકર્ષવા માટેનું એક મુખ્ય વૈશ્વિક કેન્દ્રબિંદુ બનશે.
₹૧૦૦ કરોડના ‘સર્વિસ સેક્ટર ગ્રોથ ફંડ’ની મહત્વાકાંક્ષી સ્થાપના
આ ઐતિહાસિક આર્થિક પહેલને જમીની સ્તરે સફળ બનાવવા માટે માત્ર વહીવટી માળખું જ નહીં, પરંતુ મજબૂત નાણાકીય પીઠબળ પણ પૂરું પાડવામાં આવ્યું છે. આ અંતર્ગત આ નવનિર્મિત સર્વિસ કમિશનરેટ હસ્તક આગામી નાણાકીય વર્ષ ૨૦ blank૬-૨૭ માટે પુરા ₹૧૦૦ કરોડના પ્રસ્તાવિત ‘સર્વિસ સેક્ટર ગ્રોથ ફંડ’ની (Service Sector Growth Fund) જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
આ વિશેષ ગ્રોથ ફંડની સ્થાપના પાછળનો મુખ્ય હેતુ રાજ્યમાં સેવા ક્ષેત્રમાં સક્રિયતાથી કાર્યરત નાના અને મધ્યમ કદના સાહસિકો (MSMEs) તેમજ નવા જમાનાના ઈનોવેટિવ સ્ટાર્ટઅપ્સને (Startups) તેમના વ્યવસાયના વિસ્તરણ માટે જરૂરી એવું ગ્રોથ કેપિટલ (વિકાસ મૂડી) અત્યંત સરળતાથી, ઓછા વ્યાજે અને સમયસર ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે. મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરમાં મેળવેલી ઐતિહાસિક સફળતા બાદ હવે સેવા ક્ષેત્રમાં પણ ગુજરાત ટૂંક સમયમાં જ સમગ્ર વિશ્વનું આકર્ષણનું કેન્દ્ર બનશે તેવો દ્રઢ વિશ્વાસ રાજ્ય સરકાર દ્વારા વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો છે.
