શનિવારથી શરૂ થતું પંચક કેમ કહેવાય છે ‘મૃત્યુ પંચક’? જાણો જૂન મહિનાની ચોક્કસ તારીખ અને સમયગાળો
વૈદિક જ્યોતિષશાસ્ત્ર અને હિન્દુ પંચાંગ અનુસાર, સમયની ગણતરીમાં ‘પંચક’ને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. પંચક દર મહિને આવે છે અને સામાન્ય રીતે આ નક્ષત્ર નક્ષત્રોના મેળને કારણે સર્જાતા સમયગાળાને શુભ કાર્યો માટે વર્જિત ગણવામાં આવે છે. પરંતુ જ્યારે પંચકની શરૂઆત શનિવારથી થાય છે, ત્યારે જ્યોતિષીય પરિભાષામાં તેને સૌથી ખતરનાક એટલે કે ‘મૃત્યુ પંચક’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ચાલુ જૂન ૨૦૨૬ના મહિનામાં આવું જ એક ઘાતક મૃત્યુ પંચક બેસવા જઈ રહ્યું છે, જે માનવ જીવન પર શારીરિક, માનસિક અને આર્થિક મુશ્કેલીઓ લાવી શકે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન કઈ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું અને કયા કાર્યો ભૂલથી પણ ન કરવા, તેની સંપૂર્ણ વિગત અહીં પ્રસ્તુત છે.
હિન્દુ ધર્મ અને ભારતીય સંસ્કૃતિમાં કોઈપણ નવું કે મંગળ કાર્ય કરતાં પહેલાં શુભ મુહૂર્ત જોવાની સનાતન પરંપરા છે. પંચાંગ અનુસાર, પંચકના દિવસોને સામાન્ય રીતે અશુભ કે નકારાત્મક પ્રભાવવાળા માનવામાં આવે છે. આ જ ક્રમમાં, જૂન ૨૦૨૬ માં લાગનારું પંચક સામાન્ય પંચક નથી, પરંતુ તે ‘મૃત્યુ પંચક’ છે. જ્યોતિષશાસ્ત્રના નિયમ મુજબ, જ્યારે પણ પંચકનો પ્રારંભ શનિવારથી થાય છે, ત્યારે તેને મૃત્યુ પંચકનું નામ આપવામાં આવે છે. આ સમયગાળો તેના નામ પ્રમાણે જ અત્યંત હાનિકારક, કષ્ટદાયક અને અકસ્માતો કે અણધારી મુશ્કેલીઓ લાવનારો માનવામાં આવે છે.
દ્રિક પંચાંગના આધારે કરવામાં આવેલી સચોટ ગણતરી મુજબ, આ મૃત્યુ પંચક આગામી ૬ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજ સાંજે ૭:૦૩ વાગ્યે શરૂ થશે અને ૧૧ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજ સવારે ૮:૧૬ વાગ્યે સમાપ્ત થશે. જ્યોતિષીઓનું માનવું છે કે આ પાંચ દિવસો ઘણા લોકો માટે પ્રતિકૂળ સાબિત થઈ શકે છે, જેમાં વ્યક્તિએ શારીરિક બીમારીઓ, માનસિક અશાંતિ અને નાણાકીય પડકારોનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
મૃત્યુ પંચક દરમિયાન ભૂલથી પણ ન કરવા જેવા ૫ કાર્યો:
-
૧. માંગલિક અને શુભ વિધિઓ પર પ્રતિબંધ: મૃત્યુ પંચકના ગાળા દરમિયાન લગ્ન, સગાઈ, નવા ઘરનો ગૃહપ્રવેશ, મુંડન વિધિ, ભૂમિપૂજન (ખાતમુહૂર્ત), બાળકનું નામકરણ કે ઘરમાં મોટા હવન જેવી પવિત્ર વિધિઓ કરવાનું સખત ટાળવું જોઈએ. માન્યતા છે કે આ સમયમાં કરેલી પૂજા કે વિધિઓનું સંપૂર્ણ અને શુભ ફળ પ્રાપ્ત થતું નથી અને વિઘ્નો આવે છે.
-
૨. લાકડા સંબંધિત કાર્યો વર્જિત: પંચકના શાસ્ત્રોક્ત નિયમો અનુસાર, આ દિવસોમાં લાકડા સાથે જોડાયેલું કોઈ પણ નવું કામ શરૂ ન કરવું જોઈએ. ઘરમાં બળતણ કે ફર્નિચર માટે લાકડા ખરીદવા, વેચવા અથવા લાકડાનો સંગ્રહ કરવો ભારે અશુભ માનવામાં આવે છે, કારણ કે તે અગ્નિ ભયનું કારણ બની શકે છે.
-
૩. નાણાકીય વ્યવહારો અને ઉધાર લેણ-દેણ: આ સમયગાળામાં કોઈ મોટી રકમની નાણાકીય લેવડદેવડ કરવી હિતાવહ નથી. કોઈને મોટી રકમ ઉધાર આપવી કે વ્યાજે નાણાં લેવા જેવી પ્રવૃત્તિઓથી આર્થિક નુકસાન થવાની પ્રબળ શક્યતાઓ રહેલી છે.
-
૪. મોંઘી ખરીદી અને શોપિંગ ટાળો: મૃત્યુ પંચક દરમિયાન બજારમાંથી નવી ખરીદી કરવી, ખાસ કરીને મોંઘા દાગીના, નવું વાહન, ઈલેક્ટ્રોનિક્સ વસ્તુઓ કે મિલકત ખરીદવાનું ટાળવું જોઈએ. પંચકમાં ખરીદેલી વસ્તુઓ લાંબો સમય ટકતી નથી અથવા તેમાં કોઈને કોઈ ખામી સર્જાય છે.
-
૫. નવા વ્યવસાય કે સાહસની શરૂઆત ન કરવી: જો તમે કોઈ નવો બિઝનેસ, નવી દુકાન કે નવી નોકરીની શરૂઆત કરવાનું વિચારી રહ્યા હોવ, તો ૧૧ જૂનની સવાર સુધી થોભી જવું વધુ સારું રહેશે. મૃત્યુ પંચક દરમિયાન શરૂ કરેલા સાહસોમાં ધારી સફળતા મળતી નથી અને ભવિષ્યમાં કોર્ટ-કચેરી કે દેવાના વિવાદો ઊભા થઈ શકે છે.
મુશ્કેલીના આ સમયમાં કયા શુભ કાર્યો કરી શકાય?
મૃત્યુ પંચક ભલે અશુભ કાર્યો માટે વર્જિત હોય, પરંતુ આધ્યાત્મિક દ્રષ્ટિએ આ સમય દરમિયાન કેટલીક નકારાત્મક અસરોને ઓછી કરવા માટે વિશિષ્ટ કાર્યો કરી શકાય છે:
-
ઈશ્વર આરાધના અને મંત્ર જાપ: આ પાંચ દિવસો દરમિયાન તમારા ઈષ્ટદેવ કે કુળદેવીની પૂજા અર્ચના કરવી સર્વોત્તમ માનવામાં આવે છે. ભગવાન શિવ અથવા હનુમાનજીના મંત્રો અને પવિત્ર સ્તોત્રોનો જાપ કરવાથી આસપાસની નકારાત્મક ઉર્જા નષ્ટ થાય છે.
-
દાન-પુણ્યનો મહિમા: મૃત્યુ પંચકના દોષથી બચવા માટે અબોલા જીવો જેમ કે ગાયોને લીલું ઘાસ ખવડાવવું, જરૂરિયાતમંદ ગરીબોને અન્ન કે વસ્ત્રનું દાન કરવું અને વિદ્વાન બ્રાહ્મણોને યથાશક્તિ દાન આપવું અત્યંત શુભ અને કલ્યાણકારી માનવામાં આવે છે.
