અડધી કિંમતમાં ડબલ ફીચર્સ! સ્માર્ટફોન માર્કેટમાં iPhone પર ભારે પડ્યું એન્ડ્રોઇડ
વર્ષ 2007માં જ્યારે ટેક જાયન્ટ એપલ (Apple) દ્વારા તેનો પહેલો આઇફોન લોન્ચ કરવામાં આવ્યો, ત્યારે તેણે મોબાઇલ ફોનની આખી દુનિયાને હંમેશા માટે બદલી નાખી. સ્માર્ટફોનની દુનિયામાં આઇફોન સ્ટેટસ સિમ્બોલ, પ્રીમિયમ ક્વોલિટી અને સિક્યોરિટીનું બીજું નામ બની ગયો. વર્ષો-વર્ષ તેની લોકપ્રિયતા અને વેચાણ બંને આસમાનને આંબતા રહ્યા. પરંતુ શું ખરેખર હવે આઇફોનનો એ જૂનો ક્રેઝ ધીમે-ધીમે ઓછો થઈ રહ્યો છે?
બજારના વર્તમાન પ્રવાહો કંઈક આવો જ ઈશારો કરી રહ્યા છે. જો કે એપલના ચાહકોની કોઈ કમી નથી, પરંતુ હવે એવા યુઝર્સની સંખ્યા ઝડપથી વધી રહી છે જેઓ આઇફોન છોડીને એન્ડ્રોઇડ (Android) ફોન તરફ વળી રહ્યા છે. આઇફોનની ઊંચી કિંમતથી લઈને ફીચર્સ પરના કેટલાક નિયંત્રણો સુધી, એવા ઘણા નક્કર કારણો છે જે લોકોને એન્ડ્રોઇડ તરફ જવા માટે મજબૂર કરી રહ્યા છે. ચાલો વિગતવાર જાણીએ કે આખરે આવું કેમ થઈ રહ્યું છે.
1. કસ્ટમાઇઝેશનની આઝાદી: જ્યાં એન્ડ્રોઇડનો કોઈ મુકાબલો નથી
સ્માર્ટફોન આજે આપણા જીવનનો એટલો મહત્વનો ભાગ બની ગયો છે કે દરેક વ્યક્તિ તેને પોતાની રીતે પર્સનલ ટચ આપવા માંગે છે. કસ્ટમાઇઝેશન (Customization) ની બાબતમાં એન્ડ્રોઇડ હંમેશા રાજા રહ્યું છે અને આજે પણ આઇફોન તેની સામે ક્યાંય ટકી શકતો નથી.
જો કે, એપલે છેલ્લા કેટલાક સમયમાં તેના iOS અપડેટ્સ દ્વારા આઇફોનમાં કસ્ટમાઇઝેશનના કેટલાક વિકલ્પો (જેમ કે લોક સ્ક્રીન વિજેટ્સ અને આઇકન બદલવા) આપ્યા છે, પરંતુ તે હજુ પણ ખૂબ મર્યાદિત છે. બીજી તરફ, એન્ડ્રોઇડમાં યુઝર પોતાના ફોનનો આખો લુક અને લેઆઉટ બદલી શકે છે. લોન્ચર બદલવાથી લઈને, મનપસંદ વિજેટ્સ સેટ કરવા, થીમ્સ લગાવવા અને દરેક નાની-મોટી સેટિંગ્સને પોતાની જરૂરિયાત મુજબ વાળવાની જે આઝાદી એન્ડ્રોઇડ આપે છે, તે આઇફોનમાં આજે પણ એક સપનું છે. પોતાની મરજીથી ફોન ચલાવવાની આ જ ચાહત લોકોને એન્ડ્રોઇડ તરફ ખેંચી રહી છે.
2. કિંમતનો મોટો તફાવત: બજેટ પર પડી રહી છે અસર
આઇફોન ન ખરીદી શકવાનું કે તેને છોડી દેવાનું સૌથી મોટું અને વ્યવહારિક કારણ તેની આસમાન આંબતી કિંમતો છે. એપલના પ્રીમિયમ મોડલ્સની વાત તો બાજુ પર રહી, જો તમે તેના સૌથી બેઝિક વેરિઅન્ટ્સ તરફ પણ જાઓ છો, તો ખિસ્સા પર મોટો બોજ પડે છે. ઉદાહરણ તરીકે, આઇફોનના સૌથી સસ્તા મોડલ્સ માટે પણ આજના સમયમાં ગ્રાહકોએ 60,000 થી 65,000 રૂપિયા કે તેથી વધુ ખર્ચવા પડે છે, જ્યારે ફીચર્સની બાબતમાં તેઓ પોતાના જ પ્રો મોડલ્સ કરતા ઘણા પાછળ હોય છે.
આનાથી વિપરીત, એન્ડ્રોઇડ માર્કેટમાં વિકલ્પોની ભરમાર છે. આજે 30,000 થી 40,000 રૂપિયાની રેન્જમાં તમને એવા શાનદાર એન્ડ્રોઇડ ફોન મળી જાય છે જેમાં 120Hz નો કર્વ્ડ ડિસ્પ્લે, ઉત્તમ કેમેરા સેટઅપ, સુપરફાસ્ટ ચાર્જિંગ અને દમદાર પ્રોસેસર હોય છે. એક સામાન્ય સમજદાર ગ્રાહક જ્યારે જુએ છે કે તેને અડધી કિંમતમાં આઇફોન કરતા વધારે કે તેના જેવા જ ફીચર્સ મળી રહ્યા છે, ત્યારે તેનું એન્ડ્રોઇડ તરફ આકર્ષાવું સ્વાભાવિક છે.
3. પોર્ટ્સ, જેક અને સ્ટોરેજ પરના પ્રતિબંધો
આઇફોનમાં સોફ્ટવેર અને કેમેરો તો અદ્ભુત હોય છે, પરંતુ કેટલાક બેઝિક હાર્ડવેર ફીચર્સની કમી યુઝર્સને હંમેશા સાલે છે.
-
માઇક્રો એસડી (microSD) કાર્ડ સ્લોટ: એપલે તેના ઇતિહાસમાં ક્યારેય આઇફોનમાં મેમરી કાર્ડ લગાવવાનો ઓપ્શન આપ્યો નથી. આનો અર્થ એ છે કે જો તમે 128GB વાળું મોડલ ખરીદ્યું છે, તો તમારે આખી જિંદગી તેટલામાં જ વિતાવવી પડશે. સ્ટોરેજ વધારવાનો એકમાત્ર રસ્તો ક્લાઉડ સ્ટોરેજ ખરીદવો અથવા સીધો મોંઘો હાયર-વેરિઅન્ટ ફોન ખરીદવો તે છે.
-
હેડફોન જેક ગાયબ થવો: વર્ષો પહેલા આઇફોનમાંથી 3.5mm નો હેડફોન જેક હટાવી દેવામાં આવ્યો હતો. જો કે હવે એન્ડ્રોઇડના પ્રીમિયમ ફોન્સમાંથી પણ આ ગાયબ થઈ રહ્યો છે, પરંતુ બજેટ અને મિડ-રેન્જ એન્ડ્રોઇડ ફોન્સમાં આ સુવિધા આજે પણ મળે છે, જે વાયર્ડ ઈયરફોન્સના શોખીનો માટે જરૂરી છે.
-
સિમ કાર્ડની પાબંદી: અમેરિકા જેવા દેશોમાં એપલ હવે માત્ર ઈ-સિમ (eSIM) વાળા આઇફોન વેચી રહ્યું છે. ફિઝિકલ સિમ સ્લોટ ન હોવાને કારણે એવા લોકો માટે મુશ્કેલીઓ વધી ગઈ છે જેઓ અવારનવાર મુસાફરી કરે છે અથવા જેમને વારંવાર સિમ બદલવાની આદત છે. એન્ડ્રોઇડમાં હજુ પણ ફિઝિકલ સિમ અને ઈ-સિમ બંનેનો ઉત્તમ સપોર્ટ મળે છે.
4. એપ્સની સાઇડલોડિંગ અને ક્લોઝ્ડ ઇકોસિસ્ટમ
4. એપ્સની સાઇડલોડિંગ અને ક્લોઝ્ડ ઇકોસિસ્ટમએપલની ઇકોસિસ્ટમ એક ‘બંધ દિવાલોવાળા બગીચા’ (Closed Wall Garden) જેવી છે. આઇફોનમાં તમે માત્ર ને માત્ર એપલના સત્તાવાર ‘એપ સ્ટોર’ (App Store) પરથી જ એપ્સ ડાઉનલોડ કરી શકો છો. જો કોઈ ઉપયોગી એપ કે ગેમ તે સ્ટોર પર ઉપલબ્ધ ન હોય, કે કોઈ કારણસર ત્યાંથી હટાવી દેવામાં આવી હોય, તો આઇફોન યુઝર ઈચ્છવા છતાં પણ તેને પોતાના ફોનમાં ઇન્સ્ટોલ કરી શકતો નથી. આને ટેકનિકલ ભાષામાં ‘સાઇડલોડિંગ’ પરનો પ્રતિબંધ કહે છે.
તેનાથી ઉલટું, એન્ડ્રોઇડની ઇકોસિસ્ટમ પૂરી રીતે ઓપન છે. જો કોઈ એપ ગુગલ પ્લે સ્ટોર પર ન હોય, તો પણ તમે તેની ઓફિશિયલ એપીકે (APK) ફાઇલ ડાઉનલોડ કરીને તેને ફોનમાં ચલાવી શકો છો. જો કે, થર્ડ-પાર્ટી એપ્સ ડાઉનલોડ કરતી વખતે સુરક્ષાનું જોખમ રહે છે, પરંતુ એન્ડ્રોઇડ પોતાના યુઝર્સ પર કોઈ પ્રકારનો પ્રતિબંધ લાદતું નથી. આ ખુલ્લાપણું એવા ટેક-પ્રેમી યુવાનોને ખૂબ ગમે છે જેઓ પોતાના ફોન સાથે નવા-નવા પ્રયોગો કરવા માંગે છે.
શું ખરેખર ખતમ થઈ રહ્યો છે ક્રેઝ?
એ કહેવું ઉતાવળભર્યું ગણાશે કે આઇફોનનું માર્કેટ પૂરી રીતે ખતમ થઈ રહ્યું છે, કારણ કે એપલ પાસે આજે પણ એક બહુ મોટો અને વફાદાર કસ્ટમર બેઝ છે. પરંતુ એ વાત પણ બિલકુલ સાચી છે કે એન્ડ્રોઇડ કંપનીઓએ (જેમ કે સેમસંગ, વનપ્લસ અને શાઓમી) પોતાની ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ અને હાર્ડવેરને એટલું મજબૂત અને પ્રીમિયમ બનાવી લીધું છે કે હવે આઇફોન અને એન્ડ્રોઇડ વચ્ચેનો તફાવત ઘણો ઓછો થઈ ગયો છે.
જ્યારે લોકોને ઓછા પૈસામાં વધુ આઝાદી, સારા ફીચર્સ અને પોતાની પસંદગી મુજબ ફોનનો ઉપયોગ કરવાની છૂટ મળે છે, ત્યારે તેઓ આઇફોનના ‘સ્ટેટસ સિમ્બોલ’ને છોડીને એન્ડ્રોઇડની ‘પ્રેક્ટિકલિટી’ (વ્યવહારિકતા) ને પસંદ કરવાનું વધુ યોગ્ય સમજે છે. આ જ કારણ છે કે આજે સ્માર્ટફોન માર્કેટની હવા ધીમે-ધીમે એન્ડ્રોઇડ તરફ વહેતી જોવા મળી રહી છે.
