કાર ખરીદવી તો સહેલી છે, પણ પાંચ વર્ષ સુધી ચલાવવાનું ગણિત લાખો રૂપિયાનું બજેટ ખોરવી નાખશે!
નવું વાહન ખરીદવું એ દરેક વ્યક્તિ કે પરિવાર માટે એક ઉત્સાહ અને ગર્વની ક્ષણ હોય છે. શોરૂમમાં ચમકતી કાર જોઈને મોટાભાગના લોકો તેની કિંમત, લુક અને આકર્ષક ફીચર્સના આધારે તાત્કાલિક ખરીદીનો નિર્ણય લઈ લે છે. પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે કાર ખરીદવી એ તો માત્ર શરૂઆત છે, અસલી આર્થિક સફર તો તેને ઘરમાં લાવ્યા પછી શરૂ થાય છે. ઘણા ગ્રાહકો કારની ઓન-રોડ પ્રાઇસ જોઈને બજેટ બનાવે છે, પણ આગામી ૫ વર્ષમાં તેની પાછળ થનારા છુપા ખર્ચાઓ (Hidden Costs) ને નજરઅંદાજ કરી દે છે. આ જ કારણે ઓટોમોબાઈલ નિષ્ણાતો હંમેશાં ‘ટોટલ કોસ્ટ ઓફ ઓનરશિપ’ એટલે કે માલિકીના કુલ ખર્ચને સમજવાની સલાહ આપે છે.
બદલાતી જીવનશૈલી વચ્ચે મધ્યમ વર્ગના પરિવારોમાં કાર ખરીદવાનો ક્રેઝ ખૂબ જ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. તહેવારો અને સેલ દરમિયાન લોકો આકર્ષક લોન ઈએમઆઈ (EMI) જોઈને કાર બુક કરાવી લે છે. પરંતુ કારના શોરૂમની બહાર નીકળતા જ જે ખર્ચાઓ શરૂ થાય છે, તે આગામી પાંચ વર્ષમાં વાહનની મૂળ કિંમત કરતાં ૫૦% થી ૬૦% જેટલો વધારાનો આર્થિક બોજ સરવાળે વધારી દે છે. જો તમે પણ નવી કાર લેવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો તમારે વાસ્તવિક નાણાકીય ગણતરીઓ જાણી લેવી જોઈએ.
ઇંધણનો મોટો આંચકો: ૫ વર્ષમાં ૩ થી ૪ લાખનો ધુમાડો
ધારો કે તમે મધ્યમ વર્ગની અત્યંત લોકપ્રિય એવી રૂપિયા ૮ લાખની કિંમતની એક સેગમેન્ટ પેટ્રોલ કાર ખરીદો છો. સામાન્ય રીતે એક સામાન્ય પરિવાર પોતાની કારને વર્ષ દરમિયાન આશરે ૧૨,૦૦૦ કિલોમીટર જેટલી ચલાવે છે. આજના પેટ્રોલના ભાવો અને કારની સરેરાશ માઇલેજને ધ્યાનમાં રાખીએ તો, માત્ર ઇંધણ પાછળ જ વાર્ષિક રૂપિયા ૬૦,૦૦૦ થી લઈને રૂપિયા ૮૦,૦૦૦ નો સીધો ખર્ચ થાય છે. આ ગણતરીએ પાંચ વર્ષના ગાળામાં તમે કારમાં આશરે રૂપિયા ૩,૦૦,૦૦૦ થી રૂપિયા ૪,૦૦,૦૦૦ નું માત્ર પેટ્રોલ પુરાવી ચુક્યા હશો.
વાર્ષિક સર્વિસ, મેઇન્ટેનન્સ અને વીમાનું અનિવાર્ય ભારણ
કારને ચાલુ અને સલામત રાખવા માટે નિયમિત સર્વિસિંગ કરાવવી ફરજિયાત છે. કારની બ્રાન્ડ અને એન્જિનના આધારે વાર્ષિક મેઇન્ટેનન્સનો સરેરાશ ખર્ચ રૂપિયા ૮,૦૦૦ થી રૂપિયા ૧૫,૦૦૦ ની વચ્ચે આવે છે. એટલે કે પાંચ વર્ષમાં માત્ર એન્જિન ઓઇલ બદલવા અને જનરલ સર્વિસ પાછળ જ રૂપિયા ૪૦,૦૦૦ થી રૂપિયા ૭૫,૦૦૦ ખર્ચાઈ જાય છે.
આ ઉપરાંત, કાયદાકીય રીતે અને ગાડીની સુરક્ષા માટે વીમો (Car Insurance) લેવો અને દર વર્ષે તેને રીન્યુ કરાવવો અનિવાર્ય છે. પ્રીમિયમ કારનો સરેરાશ વાર્ષિક વીમો રૂપિયા ૧૫,૦૦૦ થી ૨૫,૦૦૦ ની આસપાસ આવે છે. પાંચ વર્ષના સમયગાળામાં વીમા પાછળ જ તમારા ખિસ્સામાંથી રૂપિયા ૭૫,૦૦૦ થી લઈને રૂપિયા ૧,૨૫,૦૦૦ સુધીની રકમ નીકળી જાય છે.
ટાયર, બેટરીનું રિપ્લેસમેન્ટ અને કિંમતમાં થતો મોટો ઘટાડો
પાંચ વર્ષની સફર દરમિયાન કારના ટાયર અને બેટરી પણ ઘસાઈ જાય છે. સામાન્ય રીતે ૪૦ થી ૫૦ હજાર કિલોમીટર ચાલ્યા પછી કારના ચારેય ટાયર બદલવા પડે છે, જેનો એકસાથે ખર્ચ રૂપિયા ૨૦,૦૦૦ થી રૂપિયા ૧૪૦,૦૦૦ સુધીનો આવી શકે છે. જ્યારે ૩ થી ૪ વર્ષમાં કારની બેટરી બદલવાનો ખર્ચ રૂપિયા ૫,૦૦૦ થી રૂપિયા ૧૦,૦૦૦ ની વચ્ચે થાય છે.
આ બધા ખર્ચથી અલગ, સૌથી મોટો આર્થિક ફટકો ‘ડેપ્રિશિયેશન’ એટલે કે કારની કિંમતમાં થતો ઘટાડો આપે છે. તમે રૂપિયા ૮ લાખમાં ખરીદેલી કાર જ્યારે પાંચ વર્ષ પછી સેકન્ડ હેન્ડ માર્કેટમાં વેચવા જશો, ત્યારે તેની રીસેલ વેલ્યુ માંડ ૪ થી ૫ લાખ રૂપિયા ઉપજશે. એટલે કે વાહનની સંપત્તિના મૂલ્યમાં સીધો ૩ થી ૪ લાખ રૂપિયાનો ઘટાડો નોંધાય છે.
બજેટનું આયોજન કેવી રીતે કરશો?
જો આ તમામ અનિવાર્ય અને છુપા ખર્ચાઓ જેવા કે ઇંધણ, ઇન્સ્યોરન્સ, નિયમિત મેઇન્ટેનન્સ, ટાયર-બેટરી બદલવાનો ખર્ચ અને લોન પર ચૂકવાતું વ્યાજ એકસાથે ઉમેરવામાં આવે, તો ૮ લાખની મૂળ કિંમતની કાર ૫ વર્ષ પૂરા થતા સુધીમાં તમારા ખિસ્સામાંથી કુલ રૂપિયા ૧૨ લાખથી ૧૪ લાખ રૂપિયા કઢાવી લે છે. આનો અર્થ એ થયો કે તમારે કાર ચલાવવા માટે તેની મૂળ કિંમત ઉપરાંત રૂપિયા ૪ લાખથી ૬ લાખ વધારાના વાપરવા પડશે. તેથી જ નવું વાહન લેતી વખતે માત્ર ડાઉન પેમેન્ટ કે ઈએમઆઈ ન જુઓ, પરંતુ તમારા માસિક અને વાર્ષિક કમાણીના આધારે વાસ્તવિક ઓપરેટિંગ કોસ્ટની ગણતરી કરીને જ આગળ વધો.

