ગુજરાતમાં ચોમાસું ક્યારે બેસશે?

દેશભરમાં હાલમાં પ્રચંડ ગરમી અને અસહ્ય બફારા વચ્ચે હવામાનમાં ભારે ઉથલપાથલ જોવા મળી રહી છે. એક તરફ ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતમાં પશ્ચિમી વિક્ષેપ (વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ) સક્રિય થવાને કારણે તોફાની પવન અને વરસાદનો માહોલ બન્યો છે, તો બીજી તરફ દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું પણ પોતાની મંજિલ ભણી ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. ખેડૂતો અને સામાન્ય જનતા જેની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે તે ચોમાસાના આગમનને લઈને હવામાન વિભાગે ખૂબ જ મહત્વના સંકેતો આપ્યા છે. ગુજરાત સહિત દેશના ૧૭ થી વધુ રાજ્યોમાં આગામી થોડા દિવસો હવામાનની દ્રષ્ટિએ અત્યંત નાજુક અને એલર્ટ સમાન રહેવાના છે.

ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તાજા બુલેટિન અનુસાર, દેશના હવામાન માળખામાં મોટો ફેરફાર થયો છે. વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સની સક્રિયતાને કારણે આજે દેશના ૧૭ રાજ્યો માટે ગંભીર હવામાન ચેતવણી (સિવિયર વેધર એલર્ટ) જારી કરવામાં આવી છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં ૫૦ થી લઈને ૮૦ કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે વિનાશક પવન ફૂંકાવાની આશંકા છે. જો કે, આ અંધાધૂંધ પવન અને તોફાન વચ્ચે રાહતના સમાચાર એ છે કે દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું ખૂબ જ મજબૂત ગતિથી આગળ વધી રહ્યું છે.

ગુજરાતમાં ક્યારે બેસશે ચોમાસું?

ગુજરાતના લોકો માટે સૌથી મોટા અને રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. હવામાન વિભાગની આગાહી મુજબ, આગામી ૭ દિવસ દરમિયાન સમગ્ર રાજ્યમાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદી માહોલ બનેલો રહેશે. ખાસ કરીને દક્ષિણ ગુજરાતના વલસાડ, તાપી, નવસારી તેમજ દમણ અને દાદરા નગર હવેલીના વિસ્તારોમાં પ્રી-મોન્સૂન એક્ટિવિટી જોર પકડશે. હવામાન નિષ્ણાતોના મતે, આગામી ૧૫ જૂન સુધીમાં સાઉથ-વેસ્ટ મોન્સૂન (દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું) વિધિવત રીતે દક્ષિણ ગુજરાતના સરહદી વિસ્તારોમાં પ્રવેશ કરી લેશે, જેનાથી રાજ્યમાં ચોમાસાનો સત્તાવાર પ્રારંભ થઈ જશે.

દેશભરમાં ચોમાસાની સફર અને પ્રગતિ

ચોમાસાની વર્તમાન સ્થિતિની વાત કરીએ તો, તે કર્ણાટક, તેલંગાણા, આંધ્રપ્રદેશ, તમિલનાડુ, પશ્ચિમ બંગાળ અને બિહારના મોટાભાગના વિસ્તારોને આવરી ચૂક્યું છે. હવામાન વિભાગના અંદાજ પ્રમાણે, આગામી બે થી ત્રણ દિવસમાં ચોમાસું ઉત્તર પ્રદેશ, ઝારખંડ, ઓડિશા અને છત્તીસગઢના ઘણા વિસ્તારોમાં પણ દસ્તક આપી દેશે. આ રાજ્યોમાં ચોમાસું બેસવાની સાથે જ વાવણી લાયક ભારે વરસાદ શરૂ થઈ જશે.

દિલ્હી-એનસીઆર અને ઉત્તર પ્રદેશમાં તોફાની પવન

પાટનગર દિલ્હીમાં આજે બપોર પછી હવામાનમાં પલટો આવવાની પૂરેપૂરી સંભાવના છે. આકાશ વાદળછાયું રહેશે અને સાંજના સમયે ૬૦ કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે ફૂંકાતા પવન સાથે વરસાદ પડી શકે છે, જેના કારણે મહત્તમ તાપમાન ઘટીને ૩૭ ડિગ્રીની આસપાસ આવી જશે. બીજી તરફ, ઉત્તર પ્રદેશના બાગપત, નોઈડા, મેરઠ, આગ્રા, મથુરા, પ્રયાગરાજ અને મિર્ઝાપુર સહિતના અનેક જિલ્લાઓમાં વાવાઝોડા અને ભારે વરસાદને લઈને યલો એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. આ રાજ્યોમાં ૧૪ થી ૧૭ જૂન દરમિયાન અટકી-અટકીને વરસાદ ચાલુ રહેશે.

બિહાર અને રાજસ્થાનમાં કુદરતનો મિશ્ર મિજાજ

બિહારના પટના, ગયા, ગોપાલગંજ, સિવાન અને ભાગલપુર સહિતના વિસ્તારોમાં ૫૦ થી ૬૦ કિલોમીટરની ઝડપે પવન ફૂંકાવાની સાથે વીજળીના કડાકા થવાની સંભાવના છે. હવામાન વિભાગે લોકોને વીજળીના જોખમથી બચવા ખુલ્લા મેદાનો કે ઝાડ નીચે ન ઊભા રહેવાની સલાહ આપી છે. પાડોશી રાજ્ય રાજસ્થાનના જયપુર, જોધપુર, બિકાનેર અને ઉદયપુર સહિતના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં ૫૦ થી ૭૦ કિલોમીટરની ઝડપે ધૂળનું ભયાનક તોફાન (ડસ્ટ સ્ટોર્મ) આવવાની આશંકા છે, જેના કારણે જનજીવન પ્રભાવિત થઈ શકે છે.

પહાડી રાજ્યોમાં ભૂસ્ખલનનું જોખમ અને પંજાબમાં એલર્ટ

ઉત્તરાખંડના દેહરાદૂન, નૈનીતાલ અને ચમોલી જેવા પહાડી જીલ્લાઓમાં ૧૩ થી ૧૫ જૂન દરમિયાન ભારે પવન ફૂંકાશે. પહાડોમાં ભારે વરસાદને કારણે ભૂસ્ખલન (લેન્ડસ્લાઇડ) થવાનું અને રસ્તાઓ બંધ થવાનું જોખમ હોવાથી પ્રવાસીઓને સાવચેત રહેવા જણાવાયું છે. હિમાચલ પ્રદેશમાં પણ ૧૭ જૂન સુધી વરસાદી માહોલ રહેશે. આ સિવાય પંજાબના અમૃતસર, લુધિયાણા અને જલંધરમાં ૪૦ થી ૬૦ કિમીની ઝડપે પવન સાથે અને જમ્મુ-કાશ્મીરના શ્રીનગર અને બારામુલ્લામાં ૧૭ જૂન સુધી તૂટક તૂટક વરસાદની પ્રક્રિયા ચાલુ રહેશે. સમગ્ર દેશમાં પ્રી-મોન્સૂન અને મોન્સૂન લાઇનની આ જુગલબંધી આગામી અઠવાડિયા સુધી લોકોને ગરમીથી રાહત આપશે પરંતુ સાવધાની રાખવી પણ એટલી જ જરૂરી છે.