E20 પેટ્રોલ વિવાદ પર રાહુલ ગાંધીનો કેન્દ્ર સરકારને સવાલઃ પેટ્રોલમાં ખરેખર કેટલું ઇથેનોલ ભેળવાઈ રહ્યું છે? મોદી અને ગડકરી પાસે માગ્યો જવાબ
દેશમાં E20 પેટ્રોલની ગુણવત્તા અને તેમાં ઇથેનોલના પ્રમાણને લઈને નવો રાજકીય વિવાદ ઊભો થયો છે. લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા અને કોંગ્રેસના સાંસદ રાહુલ ગાંધીએ આ મુદ્દે કેન્દ્રની નરેન્દ્ર મોદી સરકારને ઘેરી છે. તેમણે સવાલ ઉઠાવ્યો છે કે પેટ્રોલમાં નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ ઇથેનોલ ભેળવવામાં આવતું હોય તો જવાબદાર તેલ કંપનીઓ સામે કાર્યવાહી ક્યારે કરવામાં આવશે?
રાહુલ ગાંધીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર એક પોસ્ટ કરીને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નીતિન ગડકરી પાસે જવાબ માગ્યો છે. તેમણે ખાસ કરીને વાહનચાલકોના હિત અને પેટ્રોલની ગુણવત્તા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
કર્ણાટકના લેબ રિપોર્ટથી વિવાદ શરૂ
આ સમગ્ર વિવાદ કર્ણાટક સરકાર દ્વારા કરવામાં આવેલા પેટ્રોલના નમૂનાઓના પરીક્ષણ બાદ શરૂ થયો છે. રાહુલ ગાંધીના જણાવ્યા અનુસાર, કર્ણાટકના સાત જિલ્લાઓમાંથી લેવામાં આવેલા પેટ્રોલના કુલ 14 નમૂનાઓની લેબોરેટરીમાં તપાસ કરવામાં આવી હતી. આ પૈકી 11 નમૂનાઓમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ નિર્ધારિત E20 મર્યાદા કરતાં વધારે હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
રાહુલ ગાંધીએ દાવો કર્યો કે ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન (IOCL)ના નમૂનામાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ 31.2 ટકા નોંધાયું હતું. જ્યારે હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન (HPCL)ના નમૂનામાં આ પ્રમાણ 30.5 ટકા હોવાનું જણાવાયું છે. આ ઉપરાંત BPCL, નાયરા અને શેલ જેવી કંપનીઓના પેટ્રોલના નમૂનાઓમાં પણ નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ ઇથેનોલ હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
જોકે, આ આંકડાઓ અંગે તેલ કંપનીઓએ સવાલો ઉઠાવ્યા છે અને તપાસની પ્રક્રિયા સામે વાંધો વ્યક્ત કર્યો છે.
સામાન્ય વાહનચાલકોને શું અસર થઈ શકે?
રાહુલ ગાંધીએ આ મુદ્દાને માત્ર રાજકીય વિવાદ તરીકે નહીં, પરંતુ સામાન્ય ગ્રાહકોના ખિસ્સા અને વાહનો સાથે જોડાયેલા પ્રશ્ન તરીકે રજૂ કર્યો છે.
તેમના મતે, પેટ્રોલમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધારે હોય તો વાહનોની કામગીરી પર અસર પડી શકે છે. માઇલેજ ઘટવાની સાથે વાહનોની જાળવણી પાછળનો ખર્ચ પણ વધી શકે છે. ખાસ કરીને રોજિંદા કામકાજ માટે ટૂ-વ્હીલર અને કારનો ઉપયોગ કરતા મધ્યમ વર્ગના લોકો માટે આ ચિંતાનો વિષય બની શકે છે.
તેમણે પેટ્રોલ પંપ પર ગ્રાહકોને પેટ્રોલમાં વાસ્તવિક ઇથેનોલનું પ્રમાણ કેટલું છે તેની સ્પષ્ટ માહિતી આપવામાં આવે છે કે નહીં તે અંગે પણ સવાલ કર્યો છે.
રાહુલ ગાંધીએ વડાપ્રધાનને સંબોધીને સવાલ કર્યો કે દેશના વાહનોની ટાંકીમાં આખરે શું ભરવામાં આવી રહ્યું છે? પેટ્રોલમાં ખરેખર કેટલું ઇથેનોલ છે અને 20 ટકાથી વધુ ઇથેનોલ ધરાવતા પેટ્રોલની સપ્લાય કરતી કંપનીઓ સામે કાર્યવાહી ક્યારે થશે?
તેલ કંપનીઓએ આરોપો નકાર્યા
બીજી તરફ, સરકારી ક્ષેત્રની ત્રણ મોટી તેલ કંપનીઓ IOCL, BPCL અને HPCLએ કર્ણાટક સરકારના પરીક્ષણના પરિણામો સામે વાંધો વ્યક્ત કર્યો છે.
કંપનીઓએ સંયુક્ત નિવેદનમાં જણાવ્યું છે કે તેમની તરફથી સપ્લાય કરવામાં આવતું E20 પેટ્રોલ બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS)ના IS 17021 ધોરણોને અનુરૂપ છે. કંપનીઓએ ઓક્ટોબર 2026માં કરવામાં આવેલી તપાસ દરમિયાન નમૂના એકત્ર કરવાની અને તેનું પરીક્ષણ કરવાની પદ્ધતિ અંગે પણ સવાલો ઉઠાવ્યા છે.
તેમણે કર્ણાટક સરકાર પાસે જિલ્લાવાર અને પેટ્રોલ પંપવાર લેબ રિપોર્ટ, સેમ્પલિંગ રેકોર્ડ તથા પરીક્ષણની વિગતો જાહેર કરવાની માગ કરી છે. સાથે જ પોતાની પાસે રહેલા નમૂનાઓની અધિકૃત લેબોરેટરીમાં સ્વતંત્ર તપાસ કરવાની તક આપવાની પણ અપીલ કરી છે.
કર્ણાટક સરકારે પણ તપાસની માગ કરી
કર્ણાટકના મંત્રી જી. પરમેશ્વરે પણ આ મામલે ગ્રાહકોની સુરક્ષાને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે સવાલ કર્યો છે કે જો પેટ્રોલની ગુણવત્તામાં કોઈ ગેરરીતિ થઈ હોય તો ગ્રાહકોના હિતોનું રક્ષણ કોણ કરશે?
તેમણે વાહનોની સુરક્ષા, ઇંધણની કાર્યક્ષમતા અને ગ્રાહકોના અધિકારોને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકાર પાસે સ્પષ્ટ જવાબ માગ્યો છે.
હાલમાં આ વિવાદમાં એક તરફ રાહુલ ગાંધી અને કર્ણાટક સરકાર દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા પરીક્ષણના આંકડા છે, તો બીજી તરફ તેલ કંપનીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલા દાવાઓ છે. હવે સમગ્ર મામલે નિષ્પક્ષ અને પારદર્શક તપાસ થાય છે કે નહીં તેના પર સૌની નજર રહેશે. કારણ કે પેટ્રોલની ગુણવત્તાનો આ સવાલ માત્ર રાજકારણ પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ દેશના કરોડો વાહનચાલકોના રોજિંદા જીવન અને ખર્ચ સાથે સીધો જોડાયેલો છે.
