તાપીમાં મનરેગાના કૂવામાં ‘ભ્રષ્ટાચારનું પાણી’: ગરીબોની યોજના કે કોન્ટ્રાક્ટરોની કમાણીનું સાધન?
તાપી જિલ્લાના ડોલવણ તાલુકામાંથી મનરેગા (MGNREGA) યોજના હેઠળ થયેલા કામોમાં વ્યાપક ભ્રષ્ટાચારના આક્ષેપો સામે આવ્યા છે, જેણે આખીય યોજનાની પારદર્શિતા પર ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે. મનરેગા જેવી મહત્વકાંક્ષી યોજના, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગ્રામીણ ગરીબોને રોજગારી આપીને તેમને આર્થિક રીતે પગભર કરવાનો છે, તે જ યોજના હવે કેટલાક ભ્રષ્ટ તત્વોના કારણે ‘ગરીબોની મજાક’ સમાન બની ગઈ છે. ડોલવણના મંગળિયા ગામના વડ ફળિયામાં બનેલા એક કૂવાની સ્થિતિ આ આક્ષેપોને બળ આપી રહી છે.
નકશામાં કૂવો, પણ કામમાં માત્ર કાટમાળ
મંગળિયા ગામના વડ ફળિયામાં નારાયણભાઈ વીરસીંગભાઈના ખેતરમાં મનરેગા હેઠળ બનાવવામાં આવેલા કૂવાની સ્થિતિ અત્યંત દયનીય છે. પ્રાથમિક તપાસમાં જે પ્રકારની સામગ્રી વાપરવામાં આવી છે, તે જોતા સ્પષ્ટ થાય છે કે અહીં ગુણવત્તાના તમામ ધોરણોને નેવે મૂકી દેવામાં આવ્યા છે. પ્રાપ્ત માહિતી મુજબ, આ કૂવાના નિર્માણમાં માત્ર 20 ટકા સિમેન્ટ અને 80 ટકા જેટલા નકામા પથ્થરોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આટલું જ નહીં, સ્લેબ ભરતી વખતે પણ મજબૂતી માટે જરૂરી મજબૂત મટિરિયલને બદલે માત્ર સિંગલ સળિયાનો ઉપયોગ કરી કામ પતાવી દેવામાં આવ્યું છે.
ભ્રષ્ટાચારનો પાયો અને સરકારી નાણાંનો દુરુપયોગ
સવાલ એ ઉભો થાય છે કે શું આ કામો ગરીબોને સહાય આપવા માટે છે કે માત્ર સરકારી તિજોરી લૂંટવા માટે? જે કૂવો ખેડૂતને પાક ઉગાડવા માટે જીવન આપવો જોઈએ, તે તો હવે જોખમી બની ગયો છે. આટલી હલકી કક્ષાનું કામ કરનાર એજન્સી કોણ છે? અને સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે, જે કોન્ટ્રાક્ટરોએ આ પ્રકારના કામ કર્યા છે, તેઓ ત્યાં તકતી લગાવીને અને લાભાર્થી પાસે ફોટા પડાવીને શું આ બિલ પાસ કરાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે? કામની ગુણવત્તા કરતા ફોટા અને કાગળ પરના કામોને વધુ મહત્વ આપવામાં આવતું હોય તેવું સ્પષ્ટ જણાય છે.
તપાસનો વ્યાપ: કરોડોનો ઘોટાળો બહાર આવવાની આશંકા
તાપી જિલ્લામાં મનરેગા હેઠળ વર્ષ 2025-26 અને 2026-27 દરમિયાન થયેલા તમામ કામોની જો નિષ્પક્ષ તપાસ કરવામાં આવે, તો આ ઘોટાળો માત્ર એક કૂવા પૂરતો મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ કરોડો રૂપિયાનો ભ્રષ્ટાચાર બહાર આવવાની શક્યતા છે. ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં વિકાસના નામે થતા આવા કામોમાં સ્થાનિક અધિકારીઓ અને કોન્ટ્રાક્ટરોની મિલીભગતની ગંધ સ્પષ્ટપણે આવે છે. જો સમયસર આ મામલે કડક પગલાં લેવામાં નહીં આવે, તો ગરીબોના હકના પૈસા આ રીતે જ પાણીમાં વહી જશે.
જવાબદારી કોની? તંત્રની મૌન ભૂમિકા
મનરેગાના આ કૌભાંડમાં હવે સૌની નજર વ્યારા-ડોલવણના એપીઓ (APO) નેહલભાઈ પર છે. શું તેઓ આ ગંભીર બાબતની નોંધ લેશે? શું તેઓ તપાસ કરાવીને જવાબદારો સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરશે? તંત્રની મૌન ભૂમિકા એવા અનેક સવાલોને જન્મ આપે છે જેનો જવાબ અત્યારે મંગળિયા ગામના લાભાર્થીઓ અને જાગૃત નાગરિકો માંગી રહ્યા છે. ગરીબોના નામે મળતી સહાયમાં આટલી મોટી હેરાફેરી એ સામાજિક અન્યાય છે.
