15 જૂને સોમવતી અમાસના રોજ પૂર્ણ થશે અધિકમાસ, અક્ષય પુણ્ય મેળવવા માટે કરો આ વિશેષ વસ્તુઓનું દાન
હિન્દુ ધર્મમાં અધિકમાસ, જેને પુરુષોત્તમ માસ અથવા મલમાસ પણ કહેવામાં આવે છે, તેને ભગવાન શ્રી હરિ વિષ્ણુની સાધના માટેનો સૌથી પવિત્ર મહિનો માનવામાં આવે છે. વર્ષ 2026 માં આ અત્યંત ફળદાયી મહિનો 15 જૂને સોમવતી અમાસના દિવસે પૂર્ણ થવા જઈ રહ્યો છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, અધિકમાસમાં કરવામાં આવેલા પૂજા-પાઠ, જપ અને દાન-પુણ્યનું ફળ અન્ય મહિનાઓ કરતા અનેક ગણું વધારે મળે છે.
ઘણીવાર ભાગદોડ ભરેલી જિંદગીમાં લોકો આખો મહિનો નિયમ-ધર્મનું પાલન કરી શકતા નથી. જો તમારી સાથે પણ એવું થયું હોય અને તમે આ આખા મહિનામાં દાન-પુણ્ય ન કરી શક્યા હોવ, તો બિલકુલ ચિંતા કરશો નહીં. અધિકમાસના છેલ્લા દિવસે એટલે કે અમાસની તિથિ પર કેટલીક વિશેષ વસ્તુઓનું દાન કરીને તમે આખા મહિનાની પૂજા અને દાનનું ફળ એકસાથે મેળવી શકો છો. એવું કરવાથી ઘરમાં મા લક્ષ્મીનો કાયમી વાસ થાય છે અને દરિદ્રતા હંમેશા માટે દૂર થઈ જાય છે. ચાલો જાણીએ કે અધિકમાસના અંતિમ દિવસે તમારે કઈ 7 વસ્તુઓનું દાન ખાસ કરવું જોઈએ.
અધિકમાસના અંતિમ દિવસે દાન કરવા યોગ્ય 7 મહાદાન
1. કાંસાના વાસણમાં માલપુઆનું દાન (સૌથી મહત્વપૂર્ણ)
અધિકમાસમાં માલપુઆનું દાન સૌથી મુખ્ય અને ચમત્કારી માનવામાં આવે છે. આ મહિનાના છેલ્લા દિવસે કાંસાના (Bronze) એક સાફ વાસણમાં 33 માલપુઆ મૂકીને કોઈ યોગ્ય બ્રાહ્મણ અથવા જરૂરિયાતમંદ વ્યક્તિને દાન કરો. શાસ્ત્રો અનુસાર, માલપુઆના આ વિશેષ દાનથી કુંડળીના તમામ ગંભીર ગ્રહ દોષ શાંત થઈ જાય છે, અટકેલા કામો થવા લાગે છે અને જીવનમાં સુખ-સમૃદ્ધિનું આગમન થાય છે.
2. ઋતુગત અને પીળા ફળો
અધિકમાસના સમાપનના પાવન અવસર પર ઋતુગત (મોસમી) ફળોનું દાન કરવું ખૂબ જ શુભ ગણાય છે. આ મહિનો ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત છે અને તેમને પીળો રંગ અત્યંત પ્રિય છે, તેથી કોશિશ કરો કે કેરી, કેળા કે પપૈયા જેવા પીળા ફળોનું દાન કરો. એવું માનવામાં આવે છે કે આ દાનથી વ્યક્તિને માનસિક તણાવ, ચિંતાઓ અને અજ્ઞાત ભયમાંથી મુક્તિ મળે છે.
3. પીળા વસ્ત્રોનું દાન
વસ્ત્ર દાનને સનાતન ધર્મમાં મહાદાનની શ્રેણીમાં રાખવામાં આવ્યું છે. અધિકમાસના છેલ્લા દિવસે કોઈ ગરીબ કે જરૂરિયાતમંદ વ્યક્તિને આદરપૂર્વક પીળા રંગના કપડાં ભેટ કરો. જો તમારા માટે આખું નવું કપડું (જેમ કે કુર્તો કે ધોતિયું) આપવું શક્ય ન હોય, તો તમે તમારી યથાશક્તિ મુજબ એક પીળો રૂમાલ, ખેસ કે પીળી શાલ પણ દાન કરી શકો છો. આનાથી સમાજમાં તમારું માન-સન્માન અને યશ વધે છે.
અન્ન, જળ અને પિતૃઓની તૃપ્તિ માટે દાન
અન્ન, જળ અને પિતૃઓની તૃપ્તિ માટે દાન4. પીળો અનાજ (ચણાની દાળ કે ઘઉં)
ઘરમાં ક્યારેય પણ ધન-ધાન્યની અછત ન થાય તે માટે અધિકમાસના અંતિમ દિવસે પીળા અનાજનું દાન કરવું જોઈએ. તમે કોઈ મંદિરમાં અથવા ગરીબ પરિવારને ચણાની દાળ, ચણાનો લોટ (બેસન) કે ઘઉંનું દાન કરી શકો છો. એવી માન્યતા છે કે આ દિવસે અનાજનો સંકલ્પ લઈને દાન કરવાથી મા અન્નપૂર્ણા પ્રસન્ન થાય છે અને ઘરના રસોડા તેમજ ભંડાર હંમેશા ભરેલા રહે છે.
5. તાંબાના લોટામાં જળ અને કાળા તલ
અધિકમાસનો છેલ્લો દિવસ સોમવતી અમાસના રોજ આવી રહ્યો હોવાથી, પિતૃઓને (Ancestors) પ્રસન્ન કરવા માટે આ સૌથી ઉત્તમ દિવસ છે. આ દિવસે તાંબાના એક સુંદર લોટામાં શુદ્ધ જળ ભરો અને તેમાં થોડા કાળા તલ મિક્સ કરી લો. આ જળ અને લોટાનું દાન કરવાથી પિતૃદોષમાંથી મુક્તિ મળે છે, પિતૃઓની આત્મા તૃપ્ત થાય છે અને તેમના આશીર્વાદ આખા પરિવાર પર બનેલા રહે છે.
6. ગોળનું દાન
ગોળનો સીધો સંબંધ સૂર્ય દેવ અને દેવગુરુ બૃહસ્પતિ સાથે માનવામાં આવે છે. અધિકમાસના છેલ્લા દિવસે ગોળનું દાન કરવાથી તમારી આર્થિક સ્થિતિમાં ઝડપથી સુધારો થવા લાગે છે. જો તમે લાંબા સમયથી દેવાની સમસ્યાથી પરેશાન હોવ અથવા બિઝનેસમાં સતત નુકસાન થઈ રહ્યું હોય, તો આ દિવસે ગોળનું દાન તમારા ભાગ્યના દ્વાર ખોલી શકે છે.
7. દાનની સાથે ‘દક્ષિણા’ (ધનનું દાન) અનિવાર્ય છે
શાસ્ત્રોમાં સ્પષ્ટ કહેવામાં આવ્યું છે કે દક્ષિણા વગર કરવામાં આવેલું કોઈ પણ દાન અધૂરું માનવામાં આવે છે. તેથી તમે ઉપર જણાવેલી 6 વસ્તુઓમાંથી જેનું પણ દાન કરી રહ્યા હોવ, તેની સાથે તમારી શ્રદ્ધા અને ક્ષમતા અનુસાર થોડા રોકડા પૈસા (દક્ષિણા) જરૂર રાખો. જ્યારે તમે કોઈ વસ્તુની સાથે ધનનું દાન કરો છો, ત્યારે જ તે કર્મનું પૂર્ણ અને વાસ્તવિક ફળ તમને પ્રાપ્ત થાય છે.
કેવી રીતે કરશો દાન?
અધિકમાસના છેલ્લા દિવસે સવારે વહેલા ઉઠીને સ્નાન વગેરેથી નિવૃત્ત થઈ જાઓ. આ પછી ભગવાન વિષ્ણુ અને માતા લક્ષ્મીની સામે ઘીનો દીવો પ્રગટાવીને દાન કરવાની વસ્તુઓને હાથ લગાડી મનમાં સંકલ્પ લો. ત્યારબાદ પૂરા આદર અને નમ્રતા સાથે આ વસ્તુઓ કોઈ જરૂરિયાતમંદ અથવા બ્રાહ્મણને અર્પણ કરો. યાદ રાખો કે દાન હંમેશા નિઃસ્વાર્થ ભાવે અને કોઈ પણ જાતના અહંકાર વગર કરવું જોઈએ, તો જ તેનો આધ્યાત્મિક લાભ મળે છે.
