શું સ્માર્ટફોન ખરેખર આપણા દુશ્મન બની ગયા છે? વાયરલ વિડિયો જોઈને તમને પણ વિચારતા કરી દેશે!
સોશિયલ મીડિયાના યુગમાં આપણે દરરોજ અવનવા વિડિયો જોઈએ છીએ, પરંતુ હાલમાં એક એવો વિડિયો વાયરલ થયો છે જેણે લોકોના હોશ ઉડાવી દીધા છે. આ વિડિયોમાં ગ્રામજનો ઈંટો અને પથ્થરો વડે સ્માર્ટફોનને નિર્દયતાથી તોડતા જોવા મળે છે. વિડિયોમાં જમીન પર તૂટેલા મોબાઈલ ફોનનો ઢગલો દેખાય છે અને કેટલાક ફોનમાંથી તો ધુમાડો પણ નીકળી રહ્યો છે. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર વાયરલ થયેલા આ વિડિયો સાથેના કેપ્શનમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ગ્રામજનો સ્માર્ટફોનના વધતા જતા વ્યસનથી કંટાળી ગયા હતા અને તેમણે સામૂહિક રીતે પોતાના ફોન તોડીને ફરીથી બેઝિક ‘કીપેડ ફોન’ વાપરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
વાયરલ વિડિયો: ચર્ચાઓ અને વિરોધાભાસી અભિપ્રાયો
આ વિડિયોને લઈને ઓનલાઇન દુનિયા બે ભાગમાં વહેંચાયેલી જોવા મળે છે. કેટલાક લોકો ગ્રામજનોના આ પગલાને ‘સ્ક્રીન ટાઇમ’ અને સોશિયલ મીડિયાની ગુલામીમાંથી આઝાદ થવા માટેનો સાહસિક નિર્ણય ગણાવીને વખાણી રહ્યા છે. બીજી તરફ, એક મોટો વર્ગ આ પગલાની ટીકા પણ કરી રહ્યો છે. લોકોનું કહેવું છે કે સ્માર્ટફોન તોડવો એ કોઈ તાર્કિક ઉકેલ નથી.
આજના સમયમાં સ્માર્ટફોન માત્ર મનોરંજનનું સાધન નથી, પણ બેંકિંગ, શિક્ષણ, સરકારી સેવાઓ અને સંવાદનું મુખ્ય માધ્યમ છે. આવી સ્થિતિમાં, એકાએક કીપેડ ફોન પર પાછા ફરવું એ આજના ગ્લોબલ યુગમાં અવ્યવહારુ છે. વળી, માહિતીની સત્યતા તપાસ્યા વિના આ પ્રકારની અફવાઓ ફેલાવવી તે પણ જોખમી છે.
View this post on Instagram
ભારતમાં ડિજિટલ વ્યસન વિરુદ્ધ અગાઉના પ્રયાસો
આ કોઈ પહેલીવાર નથી જ્યારે ભારતના ગ્રામીણ વિસ્તારોએ ટેકનોલોજીના ઉપયોગને સીમિત કરવા માટે વિચિત્ર પ્રયાસો કર્યા હોય. અગાઉ પણ આવા અનેક કિસ્સાઓ પ્રકાશમાં આવ્યા છે:
-
રાજસ્થાન (2025): જાલોર જિલ્લાના 15 ગામોમાં પંચાયતે પરિણીત મહિલાઓ અને પુત્રવધૂઓ માટે સ્માર્ટફોન વાપરવા પર પ્રતિબંધ લાદ્યો હતો. નેતાઓએ તર્ક આપ્યો હતો કે આ પગલું સામાજિક મૂલ્યોને જાળવવા અને ટેકનોલોજીના દુરુપયોગને રોકવા માટે લેવામાં આવ્યું હતું.
-
કર્ણાટક (બેલગાવી): અહીંના હલાગા ગામમાં એક ખૂબ જ સકારાત્મક અભિગમ અપનાવવામાં આવ્યો છે. ગામમાં સાંજે 7 વાગ્યે એક સાયરન વગાડવામાં આવે છે, જે બાળકોને રમતના મેદાનમાંથી ઘરે પાછા ફરીને અભ્યાસમાં ધ્યાન આપવા માટેનો સંકેત આપે છે. આ કોઈ પ્રતિબંધ નથી, પણ એક શિસ્તબદ્ધ રીમાઇન્ડર છે.
-
મહારાષ્ટ્ર (સાંગલી): વડગામમાં દરરોજ સાંજે 7 થી 8:30 વાગ્યા સુધી ‘ડિજિટલ ડિટોક્સ’ સમય જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. આ સમય દરમિયાન ગામમાં ટીવી કે મોબાઈલ વાપરવાની મનાઈ છે. સાયરન દ્વારા આ સમયગાળાની શરૂઆત અને અંત થાય છે. આ અભિયાનનો હેતુ પરિવારમાં પરસ્પર સંવાદ વધારવાનો અને વાંચનનો શોખ કેળવવાનો છે.
ટેકનોલોજી અને માનવ જીવન: એક ગંભીર સંઘર્ષ
સ્માર્ટફોનને તોડતો વિડિયો ભલે સત્ય હોય કે અફવા, પરંતુ તે ભારતના ગ્રામીણ અને શહેરી બંને સમુદાયોમાં ટેકનોલોજી પ્રત્યે વધતી જતી ચિંતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. લોકો હવે અનુભવી રહ્યા છે કે ટેકનોલોજી આપણા જીવનને સરળ બનાવવાને બદલે ક્યારેક આપણને તેની ગુલામ બનાવી રહી છે.
ઘણી જગ્યાએ સમુદાયો ડિજિટલ કર્ફ્યુ લાદી રહ્યા છે તો ક્યાંક જાગૃતિ અભિયાન દ્વારા લોકોને સમજાવવામાં આવી રહ્યા છે. આ બધા પ્રયાસો પાછળ એક જ સૂર છે—ટેકનોલોજી આપણા જીવનનો ભાગ હોવી જોઈએ, પણ તે આખું જીવન ન હોવી જોઈએ.
