“સીધો સ્ત્રોત પર જ હુમલો કરીશું…” ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ચેતવણીથી વૈશ્વિક રાજનીતિમાં ગરમાવો, યુદ્ધના વાદળો ઘેરાયા
વૈશ્વિક રાજનીતિ અને મધ્ય-પૂર્વ (મિડલ ઈસ્ટ) ના અશાંત વાતાવરણ વચ્ચે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરેથી એક ખૂબ જ ચિંતાજનક અને મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડની ધરતી પર લાંબા સમયથી જે શાંતિ મંત્રણા દ્વારા પ્રાદેશિક તણાવ ઓછો કરવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો હતો, તેને એક મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના એક આક્રમક નિવેદન બાદ ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળે શાંતિ વાટાઘાટો અધવચ્ચે જ અટકાવી દીધી છે અને મંત્રણા સ્થળ છોડીને પરત ફરવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ ઘટનાક્રમ બાદ વૈશ્વિક સ્તરે યુદ્ધનું જોખમ વધુ ઘેરું બન્યું છે.
આજે ૨૨ જૂન, ૨૦૨૬ ને સોમવારના રોજ સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ શાંતિ કરાર માટે અમેરિકા અને ઈરાનના ઉચ્ચ સ્તરીય પ્રતિનિધિમંડળો એક ટેબલ પર ચર્ચા કરી રહ્યા હતા. બંને દેશો વચ્ચેના વર્ષો જૂના મનભેદ અને પ્રાદેશિક સુરક્ષાના મુદ્દાઓને ઉકેલવા માટે વૈશ્વિક મધ્યસ્થીઓ આ આશાસ્પદ બેઠકનું આયોજન કરી રહ્યા હતા. પરંતુ આ મંત્રણા તે સમયે અચાનક યુદ્ધના મેદાનમાં ફેરવાઈ ગઈ જ્યારે વોશિંગ્ટનથી અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન વિરુદ્ધ સીધી અને અત્યંત શક્તિશાળી સૈન્ય કાર્યવાહી કરવાની ખુલ્લી ધમકી આપી દીધી.
ટ્રમ્પનું આક્રમક સોશિયલ મીડિયા સ્ટેટમેન્ટ
રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના સત્તાવાર સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ (Truth Social) પર એક પોસ્ટ શેર કરીને આંતરરાષ્ટ્રીય કૂટનીતિના નિયમોને બાજુ પર મૂકી દીધા હતા. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી આપતા લખ્યું કે, જો ઈરાન તેના દ્વારા ભારે ભંડોળ મેળવતા પ્રોક્સી સંગઠનો, ખાસ કરીને લેબેનોનના ‘હિઝબુલ્લાહ’ ને નિયંત્રિત કરવામાં નિષ્ફળ જશે અથવા તો તેને રોકવા નહીં માંગે, તો અમેરિકા હવે ચૂપ બેસશે નહીં.
ટ્રમ્પે વધુમાં ઉમેર્યું કે યુએસ હવે આ નાની પ્રાદેશિક શક્તિઓ કે સંગઠનો સાથે લડવામાં સમય બગાડવાને બદલે તેમને બાયપાસ કરશે. અમેરિકી સેના સીધા જ આ આતંક અને ભંડોળના મુખ્ય સ્ત્રોત એટલે કે ઈરાન પર જ શક્તિશાળી પ્રહાર કરશે. રાષ્ટ્રપતિના આ આકરા અને સીધા સૈન્ય હુમલાના સંકેતે સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં શાંતિપૂર્ણ વાતાવરણમાં ચાલી રહેલી વાટાઘાટોને પલભરમાં વેરવિખેર કરી નાખી.
ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળનો બહિષ્કાર અને વાપસી
રોઇટર્સ (Reuters) ન્યૂઝ એજન્સીના અહેવાલ અનુસાર, ઈરાનની અર્ધ-સત્તાવાર ન્યૂઝ એજન્સી ‘તસ્નીમ’ (Tasnim) એ પુષ્ટિ કરી છે કે ટ્રમ્પની આ ખુલ્લી ધમકી બાદ સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં હાજર ઈરાની પ્રતિનિધિઓએ આકરો વિરોધ નોંધાવ્યો છે. ઈરાની ટીમે જણાવ્યું કે એક તરફ શાંતિની વાતો કરવી અને બીજી તરફ સાર્વભૌમ દેશ પર સીધા હુમલાની ધમકી આપવી એ અમેરિકાની બેવડી નીતિ દર્શાવે છે. આવા ભય અને દબાણના વાતાવરણમાં કોઈ પણ સન્માનજનક કરાર શક્ય નથી.
પરિણામે, ઈરાની રાજદ્વારીઓ અને સુરક્ષા સલાહકારોની આખી ટીમ તાત્કાલિક અસરથી મંત્રણા સ્થળ છોડીને તે જ સમયે બહાર નીકળી ગઈ હતી. આ પ્રતિનિધિમંડળ હવે તેહરાન પરત ફરી રહ્યું હોવાના અહેવાલો છે. રાજદ્વારી નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સ્વિસ વાટાઘાટો આ રીતે અચાનક તૂટી પડવી એ આગામી દિવસોમાં મધ્ય-પૂર્વમાં તેલના ભાવો, આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારી માર્ગો અને વૈશ્વિક શેરબજારો માટે ભારે નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે.
છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી ઇઝરાયેલ, ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલી પ્રાદેશિક ખેંચતાણમાં આ ઘટનાને સૌથી મોટો વળાંક માનવામાં આવી રહ્યો છે. હવે સમગ્ર વિશ્વની નજર યુએન (UN) અને અન્ય યુરોપીયન દેશો પર છે કે તેઓ આ બંને પરમાણુ અને લશ્કરી સત્તાઓને સીધા સંઘર્ષમાં ઉતરતા કેવી રીતે રોકે છે.
