દિલ્હી-યુપી સહિત ૨૧ રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ અને વાવાઝોડાની હાઈ એલર્ટ
દેશભરમાં ચોમાસાની ગતિમાં અચાનક ભારે ઉછાળો આવ્યો છે, જેના કારણે હવામાન પ્રણાલી સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગઈ છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) એ દેશના આબોહવામાં આવેલા આ મોટા ફેરફારને ધ્યાનમાં રાખીને ફરી એકવાર દેશભરમાં ભારે વરસાદ અને ભયાનક વાવાઝોડા અંગે તાણયુક્ત ચેતવણી જારી કરી છે. હવામાન વિભાગની સત્તાવાર આગાહી મુજબ, આજે ઉત્તર પ્રદેશ, દિલ્હી અને બિહાર સહિત દેશના ૨૧ રાજ્યોમાં મુસળધાર વરસાદ સાથે વાવાઝોડા અને આકાશી વીજળી પડવાની સંભાવના છે. આ સમયગાળા દરમિયાન અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં ૭૦ થી ૯૦ કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે જોરદાર તોફાની પવન ફૂંકાઈ શકે છે. આ વાવાઝોડું એટલું પ્રચંડ હોઈ શકે છે કે તે ઘણા રાજ્યોમાં મોટા વૃક્ષો અને હોર્ડિંગ્સને ઉખેડી ફેંકી શકે છે. વહીવટીતંત્રે લોકોને વરસાદ દરમિયાન ગાઢ જંગલો અને પહાડી રસ્તાઓ પર મુસાફરી કરવાનું ટાળવાની સલાહ આપી છે. પહાડી રાજ્યોમાં ભૂસ્ખલનની ચિંતા વધી છે, જ્યારે મેદાની ભાગોમાં ખેડૂતોને પાક નુકસાનીનો ભય સતાવી રહ્યો છે. તેમજ કેટલાક રાજ્યોમાં મોટા કરા પડવાની આશંકા હોવાથી લોકોને ઘરમાં જ રહેવાની અપીલ કરવામાં આવી છે.
હવામાન બદલાવા પાછળના વૈજ્ઞાનિક કારણો
હવામાન વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર, મધ્ય-ટ્રોપોસ્ફિયર સ્તરે એક ખાઈના રૂપમાં એક મજબૂત પશ્ચિમી ખલેલ (વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ) સક્રિય દેખાઈ રહી છે. આ સાથે જ, ઉત્તરપૂર્વીય મધ્યપ્રદેશથી લઈને છેક તેલંગાણા સુધી નીચલા ઉષ્ણકટિબંધીય સ્તર પર એક મોસમી ખાઈ (ટ્રફ લાઈન) વિસ્તરેલી છે. આ બે શક્તિશાળી સિસ્ટમો ભેગી થવાના કારણે પૂર્વ અને ઉત્તર ભારતમાં વીજળીના કડાકા-ભડાકા સાથે ભારે તબાહી થવાની આશંકા વધી ગઈ છે.
દિલ્હી-NCR અને ઉત્તર પ્રદેશ (UP) માં તોફાની માહોલ
રાજધાની દિલ્હીમાં આજે ભારે વરસાદ અને વાવાઝોડાની એલર્ટ જારી કરવામાં આવી છે. અહીં પવનની ગતિ ૫૦ થી ૬૦ કિલોમીટર પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચવાની ધારણા છે, જેના કારણે ધૂળની ડમરીઓ ઉડી શકે છે. દિલ્હીમાં આજે મહત્તમ તાપમાન ૩૯ ડિગ્રી સેલ્સિયસ અને લઘુત્તમ તાપમાન ૩૧ ડિગ્રી સેલ્સિયસ આસપાસ રહેશે, જેના કારણે ભેજવાળી ગરમી બાદ વરસાદ પડશે.
બીજી તરફ, ઉત્તર પ્રદેશમાં કુદરતનો પ્રકોપ વધુ જોવા મળી શકે છે. યુપીના મેરઠ, ગૌતમ બુદ્ધ નગર (નોઈડા), અલીગઢ, મુઝફ્ફરનગર, મથુરા, આગ્રા, ગોંડા, સુલતાનપુર, જૌનપુર, ગાઝીપુર, ચંદૌલી, મહોબા, કાનપુર, ગોરખપુર, વારાણસી અને પ્રયાગરાજ (અલ્હાબાદ) માં ભારેથી અતિભારે વરસાદની ચેતવણી છે. રાજધાની લખનૌમાં મહત્તમ તાપમાન ૩૪ ડિગ્રી અને લઘુત્તમ તાપમાન ૨૮ ડિગ્રી સેલ્સિયસ રહેશે.
બિહાર અને ઝારખંડમાં ૯૦ કિમીની ઝડપે પવન ફૂંકાશે
બિહારમાં ચોમાસું સંપૂર્ણપણે મિડ-લેવલ પર સક્રિય છે. પટના, નવાદા, ગયા, ઔરંગાબાદ, સિવાન, ભોજપુર, શેખપુરા, લખીસરાય, બક્સર, સમસ્તીપુર, દરભંગા, મધુબની અને પૂર્ણિયામાં ૬૫ થી ૭૦ કિલોમીટરની ઝડપે ફૂંકાતા પવન સાથે વીજળી પડવાની સંભાવના છે. પટનામાં મહત્તમ તાપમાન ૩૨ ડિગ્રી સેલ્સિયસ રહેશે.
જ્યારે પાડોશી રાજ્ય ઝારખંડમાં પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે. રાંચી, સિમડેગા, પશ્ચિમ સિંહભૂમ, પૂર્વ સિંહભૂમ, બોકારો, દેવઘર, જમશેદપુર, હજારીબાગ, ધનબાદ અને પલામુમાં ૮૦ થી ૯૦ કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે વિનાશક પવન ફૂંકાવાની આગાહી છે, જેથી લોકોને સાવધ રહેવા જણાવાયું છે.
પહાડી રાજ્યો અને પશ્ચિમ બંગાળ-પંજાબની સ્થિતિ
ઉત્તરાખંડમાં આગામી બે દિવસ સુધી નૈનિતાલ, પિથોરાગઢ, ચમોલી, હરિદ્વાર, બાગેશ્વર, ઋષિકેશ અને રુદ્રપ્રયાગમાં ૭૦ થી ૮૦ કિમીની ઝડપે પવન સાથે ભારે વરસાદ પડશે, જેનાથી ચારધામ યાત્રાના માર્ગો પ્રભાવિત થઈ શકે છે. હિમાચલ પ્રદેશના કુલ્લુ, મનાલી, શિમલા, કાંગડા અને સોલનમાં ૬૦ થી ૬૫ કિમીની ઝડપે પવન ફૂંકાશે. પ્રવાસી મથક મનાલીમાં મહત્તમ તાપમાન ૧૮ ડિગ્રી અને લઘુત્તમ તાપમાન ૧૧ ડિગ્રી સુધી ગગડી જતાં ઠંડીનો અહેસાસ થશે. જમ્મુ-કાશ્મીરના કુપવાડા, અનંતનાગ અને ગાંદરબલમાં પણ ભારે વરસાદની સંભાવના છે.
મેદાની વિસ્તાર એવા પંજાબના અમૃતસર, લુધિયાણા અને પઠાણકોટમાં ૫૦ થી ૫૫ કિમીની ઝડપે પવન ફૂંકાશે. જ્યારે પશ્ચિમ બંગાળના કોલકાતા, હાવડા અને જલપાઈગુડીમાં ૬૦ કિમીની ઝડપે તોફાની વરસાદની શક્યતા છે.
રાજસ્થાન અને મધ્યપ્રદેશમાં ‘યલો એલર્ટ’
પશ્ચિમ ભારતના રાજસ્થાનમાં જયપુર, અલવર, કોટા, બુંદી, જોધપુર અને અજમેર સહિતના મોટાભાગના જિલ્લાઓ માટે મધ્યમથી ભારે વરસાદની ‘યલો એલર્ટ’ જારી કરવામાં આવી છે. અહીં ૬૦ થી ૬૫ કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાશે. મધ્યપ્રદેશમાં પણ આ જ તીવ્રતા સાથે ભોપાલ, રાજગઢ, ઇન્દોર નજીકના દેવાસ, ખંડવા, શિવપુરી અને છતરપુરમાં ગાજવીજ સાથે વરસાદી માહોલ જામશે, જેના કારણે વાતાવરણમાં ઠંડક પ્રસરી જશે. આપત્તિ પ્રબંધન વિભાગે તમામ પ્રભાવિત રાજ્યોના સ્થાનિક તંત્રને સ્ટેન્ડબાય રહેવાના આદેશ આપ્યા છે.
