સુરતમાં મોતનો ખાડો: સદનસીબે બાળકો નહોતા, નહીંતર સર્જાઈ હોત મોટી હોનારત!
ગુજરાતનું આર્થિક પાટનગર ગણાતું સુરત શહેર આજે વિકાસની અનેક વાતો કરી રહ્યું છે, પરંતુ જ્યારે ચોમાસાનો પ્રથમ વરસાદ વરસે છે ત્યારે આ વિકાસના પોલાણની પોલ ખુલી જાય છે. સુરતના લિંબાયત વિસ્તારમાં તાજેતરમાં બનેલી એક ઘટનાએ સમગ્ર તંત્રની કામગીરી સામે ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે. એક ચાલુ સ્કૂલ વાન અચાનક રસ્તામાં ગરકાવ થઈ ગઈ. સદનસીબે તે સમયે વાનમાં બાળકો નહોતા, અન્યથા આ ઘટના કોઈ મોટી દુર્ઘટનામાં પરિણમી શકી હોત. આ ઘટના માત્ર એક અકસ્માત નથી, પરંતુ પાલિકાના ભ્રષ્ટાચાર અને લાપરવાહીનું જીવંત ઉદાહરણ છે.
રોડ બેસી જવાની ઘટના: પાલિકાના કામકાજ પર મોટો પ્રશ્ન
શહેરમાં ઠેર ઠેર રસ્તા બેસી જવાની સમસ્યા નવી નથી. દર વર્ષે ચોમાસા દરમિયાન સુરતના વિવિધ વિસ્તારોમાં રોડ પર મસમોટા ખાડા પડવા અથવા રસ્તા ધસી જવાની ઘટનાઓ સામાન્ય બની ગઈ છે. પ્રશ્ન એ થાય છે કે, જો રોડ બનાવ્યાના થોડા જ સમયમાં તે બેસી જતા હોય, તો તે રોડ બનાવવાની ગુણવત્તા કેવી હશે? લિંબાયત વિસ્તારમાં જે રીતે ડામરનો રોડ બેસી ગયો, તે દર્શાવે છે કે રોડના નિર્માણમાં પાયાની કામગીરીમાં ભારે ક્ષતિ રહી ગઈ છે. શું પાલિકાના અધિકારીઓ કામગીરીનું નિરીક્ષણ નથી કરતા? કે પછી કોન્ટ્રાક્ટરો સાથેની મિલીભગતને કારણે લોકોના જીવ જોખમમાં મુકાઈ રહ્યા છે?
View this post on Instagram
સ્કૂલ વાનનો કિસ્સો અને ટળી ગયેલી મોટી હોનારત
કલ્પના કરો તે પરિસ્થિતિની, જ્યારે એક સ્કૂલ વાન રસ્તા પરથી પસાર થઈ રહી હોય અને અચાનક તેનું ટાયર જમીનમાં ધસી જાય. લિંબાયતની આ ઘટનામાં વાન ચાલકનો જીવ અધ્ધર થઈ ગયો હતો. વાહનનું ટાયર એક તરફ ધસી જવાથી વાન બેલેન્સ ગુમાવી બેઠી હતી. જો આ વાનમાં બાળકો હોત, તો વિચારીને પણ રૂંવાડા ઉભા થઈ જાય તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ હોત. ભગવાને આભાર માનવો જોઈએ કે તે સમયે વાન ખાલી હતી. પરંતુ શું સુરતની જનતાએ હંમેશા આવી ઘટનાઓ પછી નસીબને જ દોષ આપતા રહેવું? રોડ પર મુસાફરી કરતા નાગરિકોની સુરક્ષાની જવાબદારી કોની છે?
કોન્ટ્રાક્ટરોની ગુણવત્તા અને જવાબદારીનો અભાવ
સુરતમાં અનેક રસ્તાઓ એવા છે જે થોડા દિવસના વરસાદમાં જ જવાબ આપી દે છે. ડામરના રસ્તાઓ પાણીમાં ઓગળી જાય છે, જાણે તે રસ્તા નહીં પણ ખાડાઓનું જાળું હોય. આ માટે સીધી રીતે કોન્ટ્રાક્ટરો અને તેમને કામ આપનાર તંત્ર જવાબદાર છે. ટેન્ડર પ્રક્રિયામાં લાખો-કરોડો રૂપિયા ખર્ચવામાં આવે છે, પરંતુ અંતે રસ્તાઓનું આયુષ્ય માંડ થોડા મહિનાઓનું જ હોય છે. શું પાલિકા કોઈ એવી સિસ્ટમ બનાવી શકતી નથી જેમાં રસ્તાના નિર્માણમાં વપરાતી સામગ્રીની ગુણવત્તાની પારદર્શક તપાસ થાય? કામ અધૂરું મૂકનાર કે નબળી કામગીરી કરનાર કોન્ટ્રાક્ટરો પર કડક દંડાત્મક કાર્યવાહી કેમ થતી નથી?
સુરતના વિકાસના દાવા અને વાસ્તવિકતા
એક તરફ સુરતને ‘સ્માર્ટ સિટી’ બનાવવાની વાતો કરવામાં આવે છે, તો બીજી તરફ સામાન્ય વરસાદમાં શહેરના રસ્તાઓ જર્જરિત થઈ જાય છે. સ્માર્ટ સિટી માત્ર હાઈ-ટેક લાઈટો કે બગીચાઓથી નથી બનતું, તેના માટે મજબૂત પાયાના માળખાકીય સુવિધાઓની પણ જરૂર હોય છે. સુરત મહાનગરપાલિકાના સત્તાધીશોએ આ મુદ્દે ગંભીરતા દાખવવી પડશે. માત્ર વરસાદ બાદ રસ્તાઓ પર પેચવર્ક કરીને કામ ચલાવવાની વૃત્તિ હવે બદલવી પડશે. લોકો ટેક્સ ભરે છે અને બદલામાં સુરક્ષિત રસ્તાની અપેક્ષા રાખે છે, જે તેમનો બંધારણીય અધિકાર છે.
તંત્રની પોલ અને ભવિષ્ય માટેની શીખ
લિંબાયતની આ ઘટનાએ સાબિત કરી દીધું છે કે સુરતનું ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ચોમાસાના ભારને ઝીલવા માટે સક્ષમ નથી. આ ઘટના કોઈ મોટી જાનહાનિ સર્જે તે પહેલા જ પાલિકા તંત્રએ જાગી જવાની જરૂર છે. દરેક વોર્ડમાં રસ્તાઓની સ્થિતિનું નિરીક્ષણ થવું જોઈએ અને જ્યાં પણ જોખમી સ્થિતિ જણાય, ત્યાં તાત્કાલિક મરામત હાથ ધરવી જોઈએ. જવાબદારી નક્કી થવી જોઈએ કે આ રસ્તા કોણે બનાવ્યા હતા, તેમાં કેટલી સામગ્રી વપરાઈ હતી અને શા માટે તે ટકી શક્યા નહીં.
