શું તમારી ચારધામ યાત્રાની ટિકિટ અસલી છે? નકલી વેબસાઈટના માયાજાળથી બચો!
દરેક શ્રદ્ધાળુનું સપનું હોય છે કે તેઓ એકવાર ચારધામની મુલાકાત લે અને પવિત્ર કેદારનાથના દર્શન હેલિકોપ્ટર દ્વારા કરે. પરંતુ, આ શ્રદ્ધાનો લાભ લઈને કેટલાક સાયબર ગુનેગારો હવે લોકોને લાખોનો ચૂનો લગાવી રહ્યા છે. તાજેતરમાં બનેલી એક ઘટનાએ સમગ્ર દેશને ચોંકાવી દીધા છે, જેમાં એક સરકારી અધિકારીને હેલિકોપ્ટર બુકિંગના નામે 20,000 રૂપિયા ગુમાવવા પડ્યા. આ કેસ એ વાતની ગંભીર ચેતવણી છે કે ઓનલાઈન કંઈ પણ બુક કરતા પહેલા સાવધાન રહેવું કેટલું જરૂરી છે.
ગૂગલ સર્ચ કેવી રીતે બન્યું ઠગાઈનું સાધન?
આ ઘટનાની શરૂઆત એક ખૂબ જ સામાન્ય ગૂગલ સર્ચથી થઈ હતી. 12 મેના રોજ, એક સરકારી અધિકારીએ કેદારનાથ જવા માટે હેલિકોપ્ટર સર્વિસ શોધવા ગૂગલ પર સર્ચ કર્યું. તેમને ગૂગલના સર્ચ રિઝલ્ટમાં ‘irctc-heliyatra.com’ નામની એક વેબસાઈટ દેખાઈ. આ વેબસાઈટ એટલી કુશળતાપૂર્વક બનાવવામાં આવી હતી કે તે બિલકુલ અધિકૃત સરકારી પોર્ટલ જેવી લાગતી હતી.
વેબસાઈટ પર ‘દિવ્ય યાત્રા’ અને ‘4 ધામ પેકેજ’ જેવી આકર્ષક ટેગલાઈન લખેલી હતી, સાથે જ ચારધામના ફોટા પણ મૂકવામાં આવ્યા હતા, જેના કારણે સામાન્ય માણસને તેમાં જરા પણ શંકા ન જાય. અધિકારીએ જેવું ‘બુક નાઉ’ પર ક્લિક કર્યું, તેઓ બીજી એક પેજ પર રીડાયરેક્ટ થયા. ત્યાં તેમને ‘ટ્રાન્સ ભારત એવિએશન’ના નામે હેલિકોપ્ટર બુકિંગની વિગતો અને એક મોબાઈલ નંબર જોવા મળ્યો.
વોટ્સએપ દ્વારા વિશ્વાસમાં લેવાની વ્યૂહરચના
ત્યારબાદ ઠગાઈનો મુખ્ય તબક્કો શરૂ થયો. જેવો અધિકારીએ તે મોબાઈલ નંબર પર ક્લિક કર્યું, તેમનું વોટ્સએપ ખુલી ગયું. સામેથી તેમને હેલિકોપ્ટરના ભાડાની યાદી મોકલવામાં આવી, જેમાં દેહરાદૂનથી કેદારનાથ (રૂ. 23,000), સિરસીથી કેદારનાથ (રૂ. 6,390) અને ફાટાથી કેદારનાથ (રૂ. 10,164) જેવા અલગ-અલગ ભાવ દર્શાવ્યા હતા.
અધિકારીએ વિશ્વાસ રાખીને ફાટાથી કેદારનાથ જવા માટેના બે ટિકિટ બુક કરાવ્યા અને 20,000 રૂપિયાનું પેમેન્ટ કર્યું. સામેવાળી વ્યક્તિએ ખૂબ જ વ્યવસ્થિત રીતે કન્ફર્મેશન મેસેજ અને ટિકિટ્સ વોટ્સએપ તથા જીમેઈલ પર મોકલી દીધી. બધું જ બરાબર લાગતું હોવાથી અધિકારીએ પોતાની યાત્રા શરૂ કરી.
હેલિપેડ પર પહોંચ્યા ત્યારે થયો મોટો ધડાકો
દિલ્હીથી પરિવાર સાથે ઉત્સાહમાં નીકળેલા અધિકારી જ્યારે ફાટા હેલિપેડ પર પહોંચ્યા, ત્યારે તેમને સત્યનો અહેસાસ થયો. ત્યાં સુરક્ષાકર્મીઓએ તપાસ કર્યા બાદ જણાવ્યું કે તેમના દ્વારા લાવવામાં આવેલી ટિકિટો સંપૂર્ણપણે નકલી છે. જે વેબસાઈટ પરથી તેમણે બુકિંગ કર્યું હતું, તે માત્ર ઠગાઈ કરવાનું એક માધ્યમ હતું. સરકારી પોર્ટલની નકલ કરીને શ્રદ્ધાળુઓને લૂંટવાનું આ એક મોટું રેકેટ હતું.
પોલીસે કેવી રીતે પર્દાફાશ કર્યો?
આ ઘટના બાદ પોલીસે તપાસ શરૂ કરી અને સાયબર ટીમની મદદથી આ ઓપરેશનના મૂળ સુધી પહોંચી. પોલીસે આ કેસમાં ત્રણ વ્યક્તિઓની ધરપકડ કરી છે. તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે આ ગેંગ માત્ર એક વ્યક્તિને નહીં, પરંતુ સમગ્ર ભારતમાંથી અનેક શ્રદ્ધાળુઓને આ રીતે નિશાન બનાવી રહી હતી. તેઓ આવી નકલી વેબસાઈટ્સ બનાવીને સીધા જ વોટ્સએપ પર લોકો સાથે વાત કરતા અને પેમેન્ટ લઈને સંપર્ક તોડી નાખતા.
ઓનલાઈન છેતરપિંડીથી કેવી રીતે બચવું?
આ ઘટના આપણને શીખવે છે કે ઓનલાઈન ટ્રાન્ઝેક્શનમાં કેટલી સાવધાની રાખવી જોઈએ:
-
સત્તાવાર વેબસાઈટ તપાસો: કોઈપણ સરકારી કે ખાનગી સેવા માટે માત્ર ઓફિશિયલ વેબસાઈટ પર જ જાઓ. ગૂગલ સર્ચમાં આવતી ટોપ લિંક્સ હંમેશા સાચી હોતી નથી, ઘણીવાર તે ‘Sponsored’ અથવા ફેક એડ હોઈ શકે છે.
-
યુઆરએલ (URL) ચેક કરો: વેબસાઈટનું એડ્રેસ હંમેશા ધ્યાનથી વાંચો. ઠગ લોકો ઘણીવાર મૂળ વેબસાઈટના નામ સાથે મળતા આવતા નામનો ઉપયોગ કરે છે (જેમ કે અહીં irctc-heliyatra.com).
-
વોટ્સએપ પર નાણાકીય વ્યવહાર ટાળો: કોઈ અજાણી વ્યક્તિ કે શંકાસ્પદ વોટ્સએપ નંબર પર ક્યારેય પેમેન્ટ ન કરો. અધિકૃત એજન્સીઓ ક્યારેય પર્સનલ વોટ્સએપ ચેટ દ્વારા પેમેન્ટ લિંક મોકલીને પૈસા માંગતી નથી.
-
ઓફિશિયલ એપનો ઉપયોગ કરો: ચારધામ યાત્રા કે હેલિકોપ્ટર બુકિંગ માટે સરકાર દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી એપ કે સત્તાવાર પોર્ટલ (જેમ કે IRCTC ની અધિકૃત સાઈટ) નો જ ઉપયોગ કરો.
-
ઉતાવળ ન કરો: જો તમને કોઈ ફોન કે મેસેજ દ્વારા જલ્દી બુકિંગ કરવાનું દબાણ કરે, તો સમજી લેવું કે તેમાં કંઈક ગરબડ છે.
આ એક કિસ્સો તો માત્ર હિમશિલાની ટોચ જેવો છે. આવા અનેક લોકો દરરોજ સાયબર ઠગાઈનો ભોગ બને છે. તમારી એક નાનકડી ભૂલ તમારી મહેનતની કમાણી અને તમારી યાત્રા બંને બગાડી શકે છે. તેથી, યાત્રા પર નીકળતી વખતે ઉત્સાહની સાથે જાગૃતિ પણ રાખો. જો તમારી સાથે આવી કોઈ છેતરપિંડી થાય, તો તરત જ ‘1930’ નંબર પર કોલ કરીને સાયબર ક્રાઈમમાં જાણ કરો.
