દુનિયાના ૪૦ દિગ્ગજો એક જ ટેબલ પર! મુકેશ અંબાણી અને સુનીલ મિત્તલ રચશે નવો ઇતિહાસ
વૈશ્વિક ટેકનોલોજીના ઇતિહાસમાં એક નવો અધ્યાય શરૂ થવા જઈ રહ્યો છે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના ઝડપી વિકાસ અને તેના ગંભીર પ્રભાવોને ધ્યાનમાં રાખીને વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી બિઝનેસ લીડર્સ અને ટેકનોલોજીના દિગ્ગજો એક મંચ પર આવ્યા છે. ભારતના બે સૌથી મોટા બિઝનેસ ટાયકૂન — રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના ચેરમેન અને મેનેજિંગ ડિરેક્ટર મુકેશ અંબાણી અને ભારતી એન્ટરપ્રાઇઝિસના સ્થાપક અને ચેરમેન સુનીલ ભારતી મિત્તલ — આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ પર બનેલા એક અત્યંત પ્રભાવશાળી અને નવા ગ્લોબલ કમિશનમાં સામેલ થયા છે.
આ વૈશ્વિક કમિશનમાં વિશ્વભરમાંથી ૪૦ થી વધુ દિગ્ગજો, અગ્રણી ટેકનોલોજી કંપનીઓના મુખ્ય વડાઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનોના પ્રમુખોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ કમિશનનો મુખ્ય હેતુ સમગ્ર વિશ્વમાં AI ના જવાબદારીપૂર્વકના વિકાસ અને તેને અપનાવવા અંગે સચોટ માર્ગદર્શન પૂરું પાડવાનો છે.
શું છે આ ‘AI ફોર ગુડ ગ્લોબલ કમિશન’?
આ ઐતિહાસિક પહેલની સત્તાવાર જાહેરાત ૩ જુલાઈ ૨૦૨૬ ના રોજ કરવામાં આવી હતી. આ કમિશનની સ્થાપનામાં રવાંડાના રાષ્ટ્રપતિ પોલ કાગામે, સેલ્સફોર્સના ચેરમેન અને સીઇઓ (CEO) માર્ક બેનિઓફ, અને ઇન્ટરનેશનલ ટેલિકોમ્યુનિકેશન યુનિયન (ITU) ના સેક્રેટરી-જનરલ ડોરીન બોગદાન-માર્ટિન એ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે.
આ વૈશ્વિક આયોગની રચના પાછળનો મુખ્ય મકસદ એ છે કે સામાન્ય લોકો અને સરકારોમાં AI ટેકનોલોજી પ્રત્યે ભરોસો મજબૂત કરી શકાય. આ સાથે જ, આ અદ્યતન ટેકનોલોજી માત્ર અમીર દેશો પૂરતી સીમિત ન રહેતા, વિકાસશીલ દેશો સુધી પણ તેની સમાન પહોંચ બને અને વૈશ્વિક પડકારોનો સામનો કરવા માટે તેનો ઉપયોગ ઝડપી બને તે માટેના વ્યવહારિક રસ્તાઓ નક્કી કરવામાં આવશે.
વિશ્વના સૌથી મોટા ટેક બોસ એક જ ટેબલ પર
આ કમિશન એટલા માટે ખાસ છે કારણ કે તેમાં મુકેશ અંબાણી અને સુનીલ મિત્તલની સાથે ગ્લોબલ ટેક ઇન્ડસ્ટ્રી પર રાજ કરનારા ફાઉન્ડર્સ અને સીઇઓ સામેલ છે. કમિશનના સ્થાપક સભ્યોની યાદી પર નજર કરીએ તો તેમાં નીચેના દિગ્ગજોનો સમાવેશ થાય છે:
-
જેન્સેન હુઆંગ (CEO, Nvidia) – જેઓ હાલમાં AI ચિપ્સના ગ્લોબલ માર્કેટના લીડર છે.
-
બ્રેડ સ્મિથ (વાઇસ ચેર અને પ્રેસિડેન્ટ, Microsoft)
-
એન્ડી જેસી (CEO, Amazon)
-
જેમ્સ મનિકા (પ્રેસિડેન્ટ ઓફ રિસર્ચ, લેબ્સ, ટેકનોલોજી એન્ડ સોસાયટી, Google)
-
ક્રિસ્ટિયાનો અમોન (CEO, Qualcomm)
-
જેક ક્લાર્ક (કો-ફાઉન્ડર, Anthropic)
-
જુલી સ્વીટ (CEO, Accenture)
-
માર્ગેરિટા ડેલા વેલે (CEO, Vodafone ગ્રુપ)
-
એડેન ગોમેઝ (CEO, Cohere – જે ઓપનએઆઈ (OpenAI) ની મુખ્ય હરીફ કંપની ગણાય છે)
આ તમામ દિગ્ગજો સાથે મળીને એક એવો માસ્ટરપ્લાન તૈયાર કરશે જે આવનારા દાયકાઓમાં માનવજાત અને ટેકનોલોજી વચ્ચેના સંબંધોને નવી વ્યાખ્યા આપશે.
દેશો વચ્ચે AI અપનાવવાની હોડ અને નવી ચિંતાઓ
વર્તમાન સમયમાં દુનિયાભરના દેશો વચ્ચે AI ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવાની એક આંધળી દોડ શરૂ થઈ ચૂકી છે. દરેક દેશ આ સુપર-ટેકનોલોજી પર પોતાનું વર્ચસ્વ જમાવવા માંગે છે. પરંતુ આ હોડની સાથે-સાથે ડેટા સિક્યોરિટી, સાયબર ક્રાઇમ, ગ્લોબલ ગવર્નન્સ અને અસમાન પહોંચ (નબળા દેશોનું પાછળ રહી જવું) જેવી ગંભીર ચિંતાઓ પણ ઊભી થઈ છે.
આ કમિશન વિવિધ દેશોની સરકારો, ખાનગી ઉદ્યોગો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ વચ્ચેના અંતરને ઓછું કરવા માટે એક સેતુ (બ્રિજ) તરીકે કામ કરશે, જેથી કરીને આ ટેકનોલોજી કોઈ વિનાશનું કારણ ન બને પરંતુ માનવ કલ્યાણ માટે કામ કરે.
રાષ્ટ્રપતિ પોલ કાગામે અને માર્ક બેનિઓફ સંયુક્ત રીતે આ કમિશનની સહ-અધ્યક્ષતા કરી રહ્યા છે. આ પહેલની જાહેરાત કરતી વખતે રાષ્ટ્રપતિ કાગામેએ ખૂબ જ સચોટ વાત કહી હતી:
“એક વાત તો બિલકુલ પાકી છે કે ટેકનોલોજીને હંમેશા ભલાઈ અને પ્રગતિ માટેની એક શક્તિ માનવામાં આવે છે. હવે આ આપણી સામૂહિક જવાબદારી છે કે આપણે તેનો ઉપયોગ તે જ સકારાત્મક દિશામાં કરીએ.”
બીજી તરફ, માર્ક બેનિઓફે પણ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, AI ની સાચી સંભાવના માત્ર તેની આર્થિક ક્ષમતા અથવા કમાણી પર નિર્ભર નથી કરતી, પરંતુ તે ભરોસા પર નિર્ભર કરે છે જે તેના જવાબદારીપૂર્વકના ઉપયોગને શક્ય બનાવે છે. જો ગ્રાહકો કે નાગરિકોને આ ટેકનોલોજી પર ભરોસો નહીં હોય, તો તેનો વિકાસ અર્થહીન બની જશે.
ડિજિટલ ડિવાઇડ (અસમાનતા) નાબૂદ કરવાનો મુખ્ય લક્ષ્યાંક
આયોજકોના જણાવ્યા મુજબ, આ કમિશનનું સૌથી મોટું અને પવિત્ર લક્ષ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનું રહેશે કે વિકાસશીલ અને ગરીબ અર્થતંત્રોને પણ AI નો એટલો જ લાભ મળે જેટલો વિકસિત દેશોને મળી રહ્યો છે. હાલમાં ઉપલબ્ધ આંકડાઓ અનુસાર, વિશ્વભરમાં હજુ પણ આશરે ૨૨ લાખ લોકો (૨.૨ મિલિયન) એવા છે જેઓ કોઈપણ પ્રકારના ડિજિટલ ચેનલો કે ઇન્ટરનેટ સાથે જોડાયેલા નથી.
આવી સ્થિતિમાં જો AI નો વ્યાપ વધશે તો ડિજિટલ અસમાનતા વધુ ઊંડી થઈ શકે છે. તેથી, વૈશ્વિક સ્તરે ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી વધારવી અને AI અર્થતંત્રમાં સમાજના પછાત અને વંચિત વર્ગોની ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરવી એ આ કમિશનની સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા રહેશે.
આ કમિશનના વાઇસ-ચેર બનવા જઈ રહેલા ડોરીન બોગદાન-માર્ટિને જણાવ્યું હતું કે, “દુનિયાની કોઈ એક સંસ્થા કે કોઈ એક દેશ એકલા હાથે એ નક્કી નથી કરી શકતો કે માનવજાતને AI નો પૂરેપૂરો ફાયદો મળે. આ માટે સરકારો, ખાનગી કંપનીઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરની સંસ્થાઓ વચ્ચે ત્રિપાંખીયો અને મજબૂત સમન્વય ખૂબ જ જરૂરી છે.”
જીનીવામાં યોજાશે મહાબેઠક: જુલાઈ ૨૦૨૬ માં પ્રથમ મુલાકાત
તમને જણાવી દઈએ કે આ ‘AI ફોર ગુડ ગ્લોબલ કમિશન’ વાસ્તવમાં સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટ માટેના ITU-UNESCO બ્રોડબેન્ડ કમિશનના જૂના કાર્યોને જ આગળ ધપાવે છે, જેણે અગાઉ વૈશ્વિક કનેક્ટિવિટી અને ડિજિટલ સમાવેશ પર મોટું કામ કર્યું હતું.
હવે આ કમિશનની સૌથી પહેલી અને ઔપચારિક બેઠક સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના જીનીવા શહેરમાં ૭ થી ૧૦ જુલાઈ ૨૦૨૬ દરમિયાન યોજાનાર ‘AI ફોર ગુડ ગ્લોબલ સમિટ 2026’ માં થશે. આ પ્રતિષ્ઠિત સમિટ ‘જીનીવા ડિજિટલ વીક’ ના એક ભાગ રૂપે આયોજિત કરવામાં આવી રહી છે. આ વૈશ્વિક કોન્ફરન્સમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) દ્વારા અધિકૃત AI ગવર્નન્સ પરની પ્રથમ વૈશ્વિક ચર્ચા અને ‘WSIS ફોરમ 2026’ પણ યોજાશે.
