‘અમેરિકા જ અમારો એકમાત્ર મિત્ર નથી’, જેડી વાન્સના નિવેદન પર ભડક્યા નેતન્યાહૂ, ભારતનો ઉલ્લેખ કરી આપ્યો જડબાતોડ જવાબ
ગાઝા, લેબનોન અને ઈરાન સાથે ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધની વચ્ચે ઇઝરાયલ અને તેના સૌથી પરમ મિત્ર ગણાતા અમેરિકા વચ્ચે રાજદ્વારી મોરચે બરાબરની ખટાશ ઊભી થઈ છે. અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ (વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ) જેડી વાન્સ દ્વારા ઇઝરાયલને લઈને કરવામાં આવેલી એક ટિપ્પણીથી ઇઝરાયલી વહીવટીતંત્ર ભારે ગુસ્સે ભરાયું છે. આ નિવેદનનો પલટવાર કરતા ઇઝરાયલના વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ અમેરિકાને અરીસો બતાવ્યો છે અને વૈશ્વિક મંચ પર ભારતની અસાધારણ તાકાત અને મિત્રતાનો ઉલ્લેખ કરીને અમેરિકી ઉપરાષ્ટ્રપતિને કડક શબ્દોમાં ઠપકો આપ્યો છે. નેતન્યાહૂએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેલ અવીવ માટે માત્ર અમેરિકા જ દુનિયામાં એકમાત્ર શક્તિશાળી સાથી નથી, પરંતુ ભારત જેવા દેશો પણ તેની સાથે મજબૂતીથી ઉભા છે.
જેડી વાન્સે વ્હાઇટ હાઉસમાંથી શું કહી દીધું?
આ વિવાદની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે અમેરિકાના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ જેડી વાન્સે વ્હાઇટ હાઉસમાં પત્રકારો સાથેની વાતચીત દરમિયાન ઇઝરાયલને એક પ્રકારે ચેતવણી આપી દીધી હતી. વાન્સે કહ્યું હતું કે, “જો હું ઇઝરાયલી સરકારના મંત્રીમંડળમાં હોત, તો હું કદાચ વિશ્વમાં આપણા (અમેરિકા) જેવા એકમાત્ર શક્તિશાળી સાથી પર હુમલો કે ટિપ્પણી ન કરતો.” જેડી વાન્સનો સીધો ઈશારો એવો હતો કે વર્તમાન સમયમાં જ્યારે આખી દુનિયા ઇઝરાયલનો વિરોધ કરી રહી છે, ત્યારે અમેરિકા જ તેનો એકમાત્ર સહારો છે, તેથી ઇઝરાયલે અમેરિકા સાથે સમજી-વિચારીને વ્યવહાર કરવો જોઈએ.
નેતન્યાહૂએ ભારતનું નામ લઈને આપ્યો સણસણતો જવાબ
અમેરિકાના આ અહંકારયુક્ત નિવેદન સામે ઇઝરાયલી વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ જરાય નરમ પડ્યા વિના આકરો પ્રહાર કર્યો છે. પ્રસિદ્ધ આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યૂઝ ચેનલ ‘ફોક્સ ન્યૂઝ’ ને આપેલા એક ખાસ ઇન્ટરવ્યુમાં નેતન્યાહૂએ જેડી વાન્સના અહમને તોડતા કહ્યું કે, અમેરિકા એ ભ્રમમાં ન રહે કે ઇઝરાયલ દુનિયામાં એકલું અટૂલું છે. નેતન્યાહૂએ સ્મિત સાથે ભારતનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું, “અમારા કેટલાક અન્ય શક્તિશાળી મિત્રો પણ છે, જેમ કે ભારત નામનો એક નાનો દેશ. તેની વસ્તી આશરે ૧.૪ અબજ (૧૪૦ કરોડ) છે, અને ત્યાં આપણને જબરદસ્ત ભૌગોલિક અને નૈતિક સમર્થન મળી રહ્યું છે.”
ઇઝરાયલી નેતાએ ખાસ નોંધ્યું કે, સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ફેસબુક અને અન્ય માધ્યમો પર ભારતની જનતા તરફથી ઇઝરાયલને જે પ્રકારે અભૂતપૂર્વ સમર્થન મળ્યું છે, તે દર્શાવે છે કે વાસ્તવિક દુનિયામાં ઇઝરાયલના સાથીઓ કોણ છે. ગાઝા અને લેબનોનમાં ચાલી રહેલા સૈન્ય ઓપરેશનના કારણે ભલે પશ્ચિમી દેશો અને માનવાધિકાર સંગઠનો ઇઝરાયલની આકરી ટીકા કરી રહ્યા હોય, પરંતુ ભારત સાથેના તેના સંબંધો અડીખમ રહ્યા છે.
ટ્રમ્પ પ્રત્યે આદર, પણ વાન્સ સાથે અસંમતિ
પોતાના ઇન્ટરવ્યુમાં નેતન્યાહૂએ અમેરિકા સાથેના સંબંધોની નાજુકતાને સંભાળવાનો પણ પ્રયાસ કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું કે તેઓ અમેરિકી ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વાન્સનું વ્યક્તિગત રીતે ખૂબ સન્માન કરે છે અને રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને વ્હાઇટ હાઉસના ઈતિહાસમાં ઇઝરાયલના અત્યાર સુધીના સૌથી મહાન અને વફાદાર મિત્ર માને છે. પરંતુ તેની સાથે જ તેમણે ઉમેર્યું, “ટ્રમ્પ પ્રત્યેના આદરનો અર્થ એવો બિલકુલ નથી થતો કે હું તેમની (જેડી વાન્સ) દરેક વાત સાથે સંમત થઈ જાઉં. મારે આ બાબત આજે બહુ સ્પષ્ટ કરવી પડશે કે ઇઝરાયલ કોઈ એક દેશ પર નિર્ભર નથી.”
વિરોધ કરનારા દેશોના નેતાઓનો પર્દાફાશ કર્યો
બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ વૈશ્વિક રાજનીતિના બેવડા માપદંડો પરથી પણ પડદો ઉઠાવ્યો હતો. કોઈ પણ ચોક્કસ દેશ કે નેતાનું નામ લીધા વિના તેમણે એક સનસનાટીભર્યો દાવો કર્યો હતો. નેતન્યાહૂએ કહ્યું કે, આજકાલ દુનિયાના ઘણા દેશોમાં સોશિયલ મીડિયા પર અને આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર “ઇઝરાયલ વિરોધી અને યહૂદી વિરોધી (Anti-Semitic) સામગ્રી” ફેલાવવી અને નિવેદનો આપવા એક પ્રકારની ફેશન બની ગઈ છે. ઘણા નેતાઓ પોતાની વોટબેંક સાચવવા માટે જાહેરમાં ઇઝરાયલની સૈન્ય કાર્યવાહીની ટીકા કરે છે.
પરંતુ પડદા પાછળની વાસ્તવિકતા સાવ જુદી છે. આ કહેવાતા વિરોધી દેશોના ટોચના નેતાઓ જ મને અંગત રીતે ફોન કરે છે, ગુપ્ત કરારો પર હસ્તાક્ષર કરવા માટે વિનંતીઓ કરે છે અને અમારી ટેકનોલોજી તેમજ સેના દ્વારા લેવામાં આવેલા આધુનિક પગલાં વિશે શીખવા માટે મદદ માંગે છે. નેતન્યાહૂએ ભારપૂર્વક કહ્યું કે, વૈશ્વિક મીડિયામાં જે દેખાય છે તે સંબંધો વાસ્તવિક નથી, પડદા પાછળ ઇઝરાયલના મિત્રોની સંખ્યા બહુ મોટી છે. આ રાજદ્વારી વિવાદથી એટલું તો સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે ઇઝરાયલ હવે અમેરિકાના એકહથ્થુ દબાણ સામે ઝૂકવા તૈયાર નથી અને તે ભારત જેવા મજબૂત લોકતાંત્રિક સાથીઓની શક્તિનો ઉપયોગ કરીને પોતાની વિદેશ નીતિને વધુ સંતુલિત બનાવી રહ્યું છે.
