જોબ ઇન્ટરવ્યુમાં રિજેક્શનના અસલી કારણો: શું તમે પણ આ નાની-નાની ભૂલો કરી રહ્યા છો?
આજના સમયમાં નોકરી મેળવવી એ કોઈ મોટા પડકારથી ઓછું નથી. એક વેકેન્સી માટે સેંકડો લાયક ઉમેદવારો લાઈનમાં ઊભા હોય છે. જો તમે ઇન્ટરવ્યુના છેલ્લા રાઉન્ડ સુધી પહોંચી જાઓ છો, તો તેનો અર્થ એ છે કે તમારી પાસે તે જરૂરી કૌશલ્યો (skills) છે જે કંપનીને જોઈએ છે. પરંતુ, ઇન્ટરવ્યુ દરમિયાન અચાનક રિજેક્શન મળવું એ કોઈપણ ઉમેદવારનું મનોબળ તોડી શકે છે.
અવારનવાર આપણને લાગે છે કે આપણને રિજેક્ટ એટલા માટે કરવામાં આવ્યા કારણ કે કદાચ આપણે એટલા સક્ષમ નહોતા, પરંતુ HR પ્રોફેશનલ્સનું માનવું કંઈક અલગ જ છે. તેઓ કહે છે કે રિજેક્શન પાછળ મોટાભાગે મોટી ખામીઓ નહીં, પરંતુ તે નાની-નાની ભૂલો હોય છે જેને આપણે કાં તો નજરઅંદાજ કરીએ છીએ અથવા તેના પર ધ્યાન આપતા નથી. ચાલો જાણીએ કે ઇન્ટરવ્યુમાં રિજેક્શનના સૌથી મોટા કારણો કયા છે.
1. કંપની વિશે સંશોધનનો અભાવ
ઇન્ટરવ્યુમાં સૌથી સામાન્ય ભૂલ ત્યારે થાય છે જ્યારે ઉમેદવારને તે કંપની વિશે ખૂબ ઓછી માહિતી હોય છે જેના માટે તે કામ કરવા માંગે છે. ઇન્ટરવ્યુ લેનારાઓ અવારનવાર પૂછે છે, “તમે અમારી કંપની વિશે શું જાણો છો?” જો તમે તેનો કોઈ સ્પષ્ટ અથવા પ્રભાવશાળી જવાબ ન આપી શકો, તો તે સીધી રીતે તમારી ‘ગંભીરતા’ (seriousness) પર સવાલ ઊભો કરે છે. આ દર્શાવે છે કે તમે ફક્ત નોકરી ઇચ્છો છો, ન કે તે વિશિષ્ટ કંપનીનો ભાગ બનવા માંગો છો.
2. રિઝ્યુમ અને વાતચીતમાં તાલમેલનો અભાવ
ઘણીવાર ઉમેદવારો તેમના રિઝ્યુમમાં એવી વસ્તુઓ લખી દે છે જે તેઓ ઇન્ટરવ્યુ દરમિયાન સાબિત કરી શકતા નથી. જ્યારે HR તમારા રિઝ્યુમમાં લખેલી કોઈ ખૂબી વિશે વિગતવાર પૂછે છે, ત્યારે ગભરાટ અથવા તૈયારી ન હોવાને કારણે ઉમેદવાર સાચો જવાબ આપી શકતો નથી. આ સ્પષ્ટપણે ‘બેઈમાની’ અથવા ‘અતિશયોક્તિ’ (exaggeration) તરીકે જોવામાં આવે છે, જે તમારી વિશ્વસનીયતા ખતમ કરી દે છે.
3. કમ્યુનિકેશન (વાતચીત) નબળું હોવું
કમ્યુનિકેશનનો અર્થ માત્ર ફટાફટ અંગ્રેજી બોલવું નથી. તેનો અર્થ છે—તમે તમારી વાત કેટલી સ્પષ્ટતા અને આત્મવિશ્વાસ સાથે સામેની વ્યક્તિ સુધી પહોંચાડી રહ્યા છો. ઘણા ઉમેદવારો તેમના જવાબમાં ખૂબ અચકાય છે, વિષયથી ભટકી જાય છે અથવા બોડી લેંગ્વેજ (જેમ કે આંખમાં આંખ મેળવીને વાત ન કરવી) પર ધ્યાન આપતા નથી. એક સારો કમ્યુનિકેટર તે છે જે પ્રશ્નને ધ્યાનથી સાંભળે છે અને વધુ પડતી ફેરવી-તોડ્યા વગર સીધો જવાબ આપે છે.
4. નકારાત્મક વલણ અને જૂની કંપનીની ટીકા
ઇન્ટરવ્યુનો એક સુવર્ણ નિયમ છે—ક્યારેય તમારી અગાઉની કંપની કે મેનેજરની ટીકા ન કરો. જો તમે ઇન્ટરવ્યુ દરમિયાન તમારી જૂની નોકરીની ફરિયાદો કરો છો, તો HRને સંકેત મળે છે કે ભવિષ્યમાં તમે તેમની સાથે પણ આવું જ કરશો. આ તમારી પર્સનાલિટીમાં ‘નેગેટિવિટી’ દર્શાવે છે. હંમેશા સમસ્યાઓને ઉકેલવાના દ્રષ્ટિકોણ (problem-solving approach) થી વાત કરો.
5. તૈયારીનો અભાવ અને અનપ્રોફેશનલ વ્યવહાર
સમય પર ન પહોંચવું, ફોર્મલ ડ્રેસ કોડનું ધ્યાન ન રાખવું અથવા ઇન્ટરવ્યુ દરમિયાન ખૂબ જ નર્વસ દેખાવું, આ એવી વસ્તુઓ છે જે તમારી તૈયારીનો અભાવ દર્શાવે છે. જો તમે તમારી જાતને વ્યવસ્થિત (organized) ન દર્શાવી શકતા હોવ, તો કંપની તમને જવાબદારી કેવી રીતે સોંપશે?
રિજેક્શનથી બચવા માટે શું કરવું?
-
મોક ઇન્ટરવ્યુ (Mock Interview): અરીસા સામે ઊભા રહીને અથવા કોઈ મિત્ર સાથે ઇન્ટરવ્યુની પ્રેક્ટિસ કરો.
-
કંપનીને જાણો: કંપનીની વેબસાઇટ જુઓ, તેમની તાજેતરની સિદ્ધિઓ વાંચો અને તેમની સર્વિસ કે પ્રોડક્ટ વિશે હોમવર્ક કરો.
-
પ્રશ્નોની તૈયારી: “તમારા વિશે જણાવો” (Tell me about yourself) અને “તમે અમારી કંપની કેમ જોઈન કરવા માંગો છો” જેવા પાયાના પ્રશ્નોના જવાબ અગાઉથી તૈયાર રાખો.
-
બોડી લેંગ્વેજ: સીધા બેસો, ચહેરા પર હળવું સ્મિત રાખો અને વાત કરતી વખતે ઇન્ટરવ્યુ લેનારની આંખોમાં જુઓ (eye contact).
યાદ રાખો, રિજેક્શનનો અર્થ એ નથી કે તમારામાં પ્રતિભાની કમી છે. ક્યારેક રિજેક્શન માત્ર તે ‘રોલ’ અને ‘તમારી સ્કિલ્સ’ વચ્ચે તાલમેલ ન હોવાને કારણે પણ હોય છે. હાર માનવાને બદલે, દરેક ઇન્ટરવ્યુ પછી તમારું મૂલ્યાંકન (self-analysis) કરો. વિચારો કે કયા પ્રશ્નનો જવાબ તમે વધુ સારી રીતે આપી શક્યા હોત. ઇન્ટરવ્યુ એક પ્રક્રિયા છે, અને દરેક રિજેક્શન તમને આવનારા કોઈ સારા અવસર માટે વધુ પરિપક્વ (mature) બનાવે છે. બસ, તમારી તૈયારીમાં કમી ન આવવા દો અને તમારી જાત પર ભરોસો રાખો.
