ખુશખબર: આ સરકારી કર્મચારીઓને હવે મળશે જૂની પેન્શન યોજના (OPS), લિસ્ટમાં તમારું નામ છે કે નહીં?
લાંબા સમયથી જૂની પેન્શન યોજના (OPS)ની રાહ જોઈ રહેલા સરકારી કર્મચારીઓ માટે એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અને આનંદના સમાચાર સામે આવ્યા છે. કેન્દ્ર સરકારના એક મોટા અને સંવેદનશીલ નિર્ણય બાદ, કાઉન્સિલ ઓફ સાયન્ટિફિક એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ રિસર્ચ (CSIR) એ તેના પાત્ર કર્મચારીઓને નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS)માંથી જૂની પેન્શન યોજના (OPS)માં સ્વિચ કરવાનો એટલે કે બદલવાનો વિકલ્પ આપ્યો છે. સરકારના આ નિર્ણયથી હજારો પરિવારોમાં ખુશીનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે.
કોને થશે આ નિર્ણયનો સીધો ફાયદો?
કેન્દ્ર સરકાર અને CSIR દ્વારા લેવાયેલો આ નિર્ણય મુખ્યત્વે એવા કર્મચારીઓને લાગુ પડે છે જેઓ રહેમરાહ (Compassionate Grounds) ના આધારે સરકારી સેવામાં જોડાયા છે. સામાન્ય રીતે જ્યારે કોઈ સરકારી કર્મચારીનું સેવા દરમિયાન અવસાન થાય અથવા તેઓ કાયમી ધોરણે અક્ષમ (Permanent Disability) થઈ જાય, ત્યારે તેમના આશ્રિત પરિવારને આર્થિક સહાય અને આજીવિકા પૂરી પાડવા માટે રહેમરાહ હેઠળ નોકરી આપવામાં આવે છે.
આ નિર્ણય ખાસ કરીને એવા કર્મચારીઓ માટે વરદાન સાબિત થશે જેમણે ૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૦૪ પહેલાં રહેમરાહ નોકરી માટે અરજી કરી હતી, પરંતુ વહીવટી પ્રક્રિયા અથવા અન્ય કારણોસર તેમની નિમણૂક ૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૦૪ પછી થઈ હતી. ૨૦૦૪માં નવી પેન્શન યોજના (NPS) લાગુ થઈ જવાને કારણે આ કર્મચારીઓને ફરજિયાતપણે NPS હેઠળ આવરી લેવાયા હતા, પરંતુ હવે તેમને જૂની પેન્શન યોજના પસંદ કરવાનો સુવર્ણ અવસર મળ્યો છે.
અગાઉની વિસંગતતા અને સરકારનો નવો સુધારો
અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, માર્ચ ૨૦૦૩/૨૦૨૩ દરમિયાન કેન્દ્ર સરકારે એવા સામાન્ય કર્મચારીઓને જૂની પેન્શન યોજના (OPS) પસંદ કરવાની તક આપી હતી જેમની ભરતી પ્રક્રિયા ૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૦૪ પહેલા શરૂ થઈ ગઈ હતી પરંતુ નિમણૂક પછીથી થઈ હતી. જો કે, તે સમયે રહેમરાહના આધારે નિયુક્ત થયેલા કર્મચારીઓને આ સુવિધામાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા હતા.
આ એક મોટી વિસંગતતા હતી, કારણ કે આ કર્મચારીઓએ પણ સમયસર જ અરજીઓ કરી હતી. હવે સરકારે આ ભૂલ સુધારી લીધી છે અને વિલંબથી નિમણૂક પામેલા તમામ રહેમરાહ કર્મચારીઓ માટે પણ OPSના દ્વાર ખોલી દીધા છે.
સત્તાવાર આદેશ અને અમલીકરણની પ્રક્રિયા
આ ઐતિહાસિક નિર્ણયને અમલમાં મૂકવા માટે CSIR દ્વારા ૭ જુલાઈ, ૨૦૨૬ ના રોજ એક સત્તાવાર સરકારી ઠરાવ (GR) બહાર પાડવામાં આવ્યો છે. આ આદેશ કેન્દ્ર સરકારના કાર્મિક, જાહેર ફરિયાદ અને પેન્શન મંત્રાલય દ્વારા ૨૨ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજ જાહેર કરાયેલા પત્રના અનુસંધાને જારી કરવામાં આવ્યો છે. આ અંતર્ગત તમામ પાત્ર કર્મચારીઓને નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં પોતાનો વિકલ્પ પસંદ કરવા માટે જણાવવામાં આવ્યું છે.
અન્ય સ્વાયત્ત સંસ્થાઓ (Autonomous Bodies) માટે ખુલશે રસ્તો
CSIR દ્વારા લેવાયેલા આ પગલાની અસર માત્ર આ એક જ સંસ્થા પૂરતી સીમિત નહીં રહે. નિષ્ણાતોના મતે, CSIR ના આ મોટા નિર્ણય બાદ હવે કેન્દ્ર સરકાર હેઠળ આવતી અન્ય તમામ સ્વાયત્ત સંસ્થાઓ (Central Autonomous Bodies) માં પણ આ નિયમ લાગુ કરવાનો માર્ગ મોકળો બન્યો છે. આગામી દિવસોમાં અન્ય વિભાગોના કર્મચારીઓ પણ આ પ્રકારના લાભ માટે માંગ કરી શકશે અને સરકાર પણ સકારાત્મક નિર્ણય લઈ શકે છે.
OPS અને NPS વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત શા માટે કર્મચારીઓ OPS ઈચ્છે છે?
કર્મચારીઓ શા માટે જૂની પેન્શન યોજના માટે આટલા આગ્રહી છે, તે સમજવું જરૂરી છે:
-
નિશ્ચિત પેન્શનની ગેરંટી: OPS હેઠળ કર્મચારીને નિવૃત્તિ સમયે તેના છેલ્લા પગારના અંદાજે ૫૦% રકમ પેન્શન તરીકે આજીવન મળે છે, જે મોંઘવારી ભથ્થા સાથે વધતી રહે છે. જ્યારે NPS એ શેરબજાર આધારિત હોવાથી તેમાં પેન્શનની રકમ નિશ્ચિત હોતી નથી.
-
સામાજિક સુરક્ષા: રહેમરાહ હેઠળ નોકરી મેળવનાર પરિવારો પહેલેથી જ આર્થિક સંકટનો સામનો કરીને આવ્યા હોય છે, તેથી OPS તેમના ભવિષ્યને વધુ સુરક્ષિત અને ચિંતામુક્ત બનાવે છે.
