શું ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ પર પ્રતિબંધ મુકાશે? વિદેશ મંત્રાલયે અફવાઓ પર પૂર્ણવિરામ મૂકીને કહી દીધી આ મોટી વાત
ઑસ્ટ્રેલિયામાં અભ્યાસ કરવા ઈચ્છતા અને વિઝા પ્રક્રિયામાં થઈ રહેલા વિલંબથી ચિંતિત ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે એક ખૂબ જ રાહત આપનારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. તાજેતરમાં ઑસ્ટ્રેલિયાની સરકારે ભારતને સત્તાવાર ખાતરી આપી છે કે સાચા અને લાયક (Genuine) ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે તકોમાં કોઈ પણ પ્રકારનો ઘટાડો કરવામાં આવશે નહીં.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ત્રણ દિવસની સત્તાવાર ઑસ્ટ્રેલિયા મુલાકાત દરમિયાન આ મહત્વનો મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. વિઝા એપ્લિકેશનમાં થઈ રહેલા વિલંબ અને બદલાયેલા નિયમોને કારણે વિદ્યાર્થીઓમાં વધી રહેલી ચિંતા અંગે ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે (MEA) ગુરુવારે એક ખાસ બ્રીફિંગ દરમિયાન સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી હતી.
વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસ્રીની મહત્વની સ્પષ્ટતા
ભારતના વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસ્રીએ સ્વીકાર્યું હતું કે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના પરિવારોમાં વિઝા પ્રક્રિયાને લઈને થોડી ચિંતા અને ઉત્તેજનાનો માહોલ છે. પરંતુ, ઑસ્ટ્રેલિયન નેતૃત્વ સાથે દિવસભર ચાલેલી ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકો બાદ તેમણે આશ્વાસન આપ્યું હતું કે પરિસ્થિતિ સકારાત્મક છે.
વિક્રમ મિસ્રીએ જણાવ્યું, “અમે જાણીએ છીએ કે એસેસમેન્ટ ફ્રેમવર્ક (મૂલ્યાંકન પદ્ધતિ) માં થયેલા કેટલાક ફેરફારો અને વિઝા અરજીઓમાં થઈ રહેલા વિલંબને કારણે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ ચિંતિત છે. પરંતુ હું તમને જણાવી શકું છું કે, દિવસ દરમિયાન ઑસ્ટ્રેલિયાના તમામ ટોચના નેતાઓ સાથેની ચર્ચામાં બંને દેશો વચ્ચેના લોકો-થી-લોકોના સંબંધો (People-to-People exchanges) ને વધુ મજબૂત કરવા પર જ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.”
ઑસ્ટ્રેલિયન સત્તાવાળાઓએ દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટોમાં સ્વીકાર્યું હતું કે વિઝા સ્ક્રુટિની અને દસ્તાવેજોની ચકાસણીની પ્રક્રિયા પહેલા કરતાં થોડી વધુ કડક અને અઘરી (Onerous) ચોક્કસ બની છે. જો કે, તેમણે સ્પષ્ટપણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આ કડકાઈ માત્ર નકલી અરજીઓ રોકવા માટે છે, સાચા વિદ્યાર્થીઓ માટે તેનાથી કોઈ નુકસાન નહીં થાય.
વિદેશ સચિવે ઉમેર્યું કે, “ઑસ્ટ્રેલિયા તરફથી અમને સ્પષ્ટ ખાતરી આપવામાં આવી છે કે નવી વ્યવસ્થાના કારણે ભારતથી આવતા જેન્યુઇન વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા અથવા તેમની તકોમાં કોઈ ઘટાડો કરવામાં આવશે નહીં. લાયક ઉમેદવારો માટે ઑસ્ટ્રેલિયાના દ્વાર હંમેશા ખુલ્લા રહેશે.”
પ્રતિબંધોની અફવાઓ પર લાગ્યું પૂર્ણવિરામ
છેલ્લા કેટલાક સમયથી મીડિયા અને સોશિયલ મીડિયા પર એવા અહેવાલો વહેતા થયા હતા કે ઑસ્ટ્રેલિયાની યુનિવર્સિટીઓ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની અરજીઓ સ્વીકારવા પર સંપૂર્ણ કે આંશિક પ્રતિબંધ મૂકી શકે છે. વિદેશ સચિવે આ અહેવાલોને તદ્દન પાયાવિહોણા ગણાવ્યા હતા.
તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું, “હું જાણું છું કે કેટલાક એવા અહેવાલો આવ્યા છે કે લોકોને અરજી કરતા રોકવામાં આવી શકે છે. પરંતુ મને નથી લાગતું કે આ વાતોમાં કોઈ સત્ય હોય. આ માત્ર અફવાઓ છે અને તેના પર ધ્યાન આપવાની જરૂર નથી. ભારત અને ઑસ્ટ્રેલિયાના સંબંધોમાં શિક્ષણ હંમેશા કેન્દ્ર સ્થાને રહ્યું છે અને રહેશે.”
શિક્ષણ અને સંશોધન ક્ષેત્રે ઐતિહાસિક ભાગીદારી
વડાપ્રધાનની આ મુલાકાત માત્ર આશ્વાસન પૂરતી સીમિત નહોતી, પરંતુ શિક્ષણ અને સંશોધન (Research) ના ક્ષેત્રમાં કેટલાક નક્કર અને ઐતિહાસિક પરિણામો પણ સામે આવ્યા છે:
૧. ઑસ્ટ્રેલિયન યુનિવર્સિટીઓના ભારતમાં કેમ્પસ
-
ફ્લિન્ડર્સ યુનિવર્સિટી (Flinders University): આ પ્રતિષ્ઠિત ઑસ્ટ્રેલિયન યુનિવર્સિટીને ભારતના સિલિકોન વેલી ગણાતા બેંગલુરુ માં પોતાનું નવું કેમ્પસ સ્થાપવા માટે ‘લેટર ઓફ ઇન્ટેન્ટ’ (Letter of Intent) સોંપવામાં આવ્યો છે.
-
વિક્ટોરિયા યુનિવર્સિટી (Victoria University): આ યુનિવર્સિટીને હરિયાણાના ગુરુગ્રામ માં પોતાનું કેમ્પસ શરૂ કરવા અને ચલાવવા માટે સત્તાવાર ‘લેટર ઓફ અપ્રુવલ’ (Letter of Approval) આપવામાં આવ્યો છે. આનાથી ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને ઘરઆંગણે જ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરનું શિક્ષણ મળી શકશે.
૨. સાયન્ટિફિક રિસર્ચ માટે જોડાણ
ભારતની કાઉન્સિલ ઓફ સાયન્ટિફિક એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ રિસર્ચ (CSIR) અને પ્રખ્યાત યુનિવર્સિટી ઓફ મેલબોર્ન વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે. આ કરાર હેઠળ બંને સંસ્થાઓ સાથે મળીને દવાઓની શોધ (Drug target identification), તાલીમ કાર્યક્રમો (Trainee programmes) અને ફેકલ્ટી એક્સચેન્જ જેવા મહત્વના વૈજ્ઞાનિક ક્ષેત્રોમાં સંયુક્ત સંશોધન કરશે.
૩. ક્રિએટિવ સેક્ટર અને સિનેમામાં સહયોગ
શિક્ષણ ઉપરાંત કલા અને સિનેમા ક્ષેત્રે પણ બંને દેશો નજીક આવ્યા છે. કોલકાતાની પ્રખ્યાત સત્યજીત રે ફિલ્મ એન્ડ ટેલિવિઝન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ અને ઑસ્ટ્રેલિયાની ગ્રીફિથ ફિલ્મ સ્કૂલ વચ્ચે એક સમજૂતી કરાર કરવામાં આવ્યો છે. આનાથી બંને દેશોના સિનેમાના વિદ્યાર્થીઓ માટે સંયુક્ત શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓ, વર્કશોપ્સ, શોર્ટ-ટર્મ ટ્રેનિંગ અને સિનેમા પ્રોજેક્ટ્સના નવા દ્વરા ખુલશે.
વિદ્યાર્થીઓ માટે છેલ્લો સંદેશ
એકંદરે, વિદેશ મંત્રાલયની આ જાહેરાત બાદ ઑસ્ટ્રેલિયા જવા ઈચ્છતા વિદ્યાર્થીઓની ચિંતા દૂર થઈ છે. વિઝા મેળવવા માટે દસ્તાવેજોની પ્રક્રિયા સચોટ હોવી જરૂરી છે, પરંતુ જો તમારી પ્રોફાઇલ અને ઈરાદાઓ સાચા હશે, તો ઑસ્ટ્રેલિયા સરકાર તમારું સ્વાગત કરવા માટે તત્પર છે. બંને દેશો વચ્ચે શૈક્ષણિક અને સાંસ્કૃતિક આદાનપ્રદાન આગામી સમયમાં નવી ઊંચાઈઓ સર કરશે તે નક્કી છે.
