જો તમે પણ ઘરેથી ઓફિસનું કામ કરો છો તો સાવધાન! આ એક ભૂલને કારણે યુવકે ગુમાવી લાખોની નોકરી!
આજના ડિજિટલ અને પોસ્ટ-કોવિડ યુગમાં ‘વર્ક ફ્રોમ હોમ’ (WFH) અથવા રિમોટ વર્કિંગ એક સામાન્ય બાબત બની ગઈ છે. ઘણા લોકોને એવું લાગે છે કે લેપટોપ અને ઈન્ટરનેટ હોય એટલે દુનિયાના કોઈપણ ખૂણે બેસીને ઓફિસનું કામ કરી શકાય અને કંપનીને તેની ખબર પણ નહીં પડે. પરંતુ આવી જ એક ભૂલ વૈશ્વિક કન્સલ્ટિંગ ફર્મ પ્રાઇસવોટરહાઉસકૂપર્સ (PwC) ના એક સિનિયર કર્મચારીને ભારે પડી છે. કંપનીને જાણ કર્યા વિના છૂપી રીતે ભારતથી કામ કરવા બદલ કંપનીએ તેને નોકરીમાંથી કાઢી મૂક્યો હતો. આ આકરા પગલા વિરુદ્ધ કર્મચારીએ કોર્ટના દ્વાર ખખડાવ્યા હતા, પરંતુ આઇરિશ ટ્રિબ્યુનલે પણ કંપનીના નિર્ણયને યોગ્ય ઠેરવીને કર્મચારીની અરજી ફગાવી દીધી છે.
આ મામલો આયર્લેન્ડના વર્કપ્લેસ રિલેશન્સ કમિશન (WRC) સમક્ષ આવ્યો હતો. ટ્રિબ્યુનલે ચુકાદો આપ્યો છે કે કર્મચારીએ કંપનીની સત્તાવાર નીતિઓનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે અને વગર મંજૂરીએ બીજા દેશમાંથી કામ કરીને ગંભીર ગેરશિસ્ત આચરી છે, તેથી તેને નોકરીમાંથી મુક્ત કરવાનો કંપનીનો નિર્ણય કાયદાકીય રીતે બિલકુલ સાચો છે.
શું છે આખો મામલો?
આ હાઈ-પ્રોફાઈલ કેસ PwC ની ડબ્લિન (Dublin) ઓફિસમાં સિનિયર એસોસિએટ તરીકે કામ કરતા જશ આશેર (Jasch Asher) નો છે. જશ ફેબ્રુઆરી 2022 માં કંપનીના એશ્યોરન્સ પ્રેક્ટિસ વિભાગમાં જોડાયા હતા. તેમના એમ્પ્લોયમેન્ટ કોન્ટ્રેક્ટ (રોજગાર કરાર) મુજબ, તેમનું મુખ્ય કાર્યસ્થળ આયર્લેન્ડનું ડબ્લિન શહેર નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું.
કોર્ટમાં રજૂ કરાયેલા પુરાવા અનુસાર, જશ સપ્ટેમ્બર 2024 માં આયર્લેન્ડ છોડીને ભારત આવી ગયા હતા. ભારત આવ્યા પછી પણ તેમણે કંપનીમાં કોઈને જાણ કરી નહોતી કે ન તો કોઈ સત્તાવાર મંજૂરી લીધી હતી. તેઓ ભારતથી જ સતત ઓફિસનું કામ સબમિટ કરતા રહ્યા. જ્યારે કંપનીને આ વાતની શંકા ગઈ અને તપાસ કરવામાં આવી, ત્યારે આખી પોલ ખુલી ગઈ હતી.
લેખિત પુરાવા આપવામાં કર્મચારી નિષ્ફળ
સુનાવણી દરમિયાન, પૂર્વ કર્મચારી જશ આશેરે પોતાનો બચાવ કરતા દલીલ કરી હતી કે તેઓ ભારત શિફ્ટ થયા પછી તેમને રિમોટલી (બીજા દેશમાંથી) કામ કરવા માટે કંપની તરફથી મંજૂરી મળી ગઈ હતી. જો કે, PwC એ આ દલીલનો સખત વિરોધ કર્યો હતો. કંપનીએ કોર્ટને જણાવ્યું કે જશ તદ્દન ખોટું બોલી રહ્યા છે અને તેમની પાસે આ કથિત મંજૂરી અંગેનો કોઈ પણ લેખિત પુરાવો, ઈમેલ કે ઓફિશિયલ લેટર નથી.
કંપનીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે જશના કોન્ટ્રેક્ટમાં સ્પષ્ટ લખ્યું હતું કે તેમનું સામાન્ય કાર્યસ્થળ ડબ્લિન રહેશે. જો કે કંપની પોતાના કર્મચારીઓને ‘હાઇબ્રિડ વર્કિંગ’ (ઓફિસ અને ઘર બંને જગ્યાએથી કામ કરવાની) સુવિધા આપતી હતી, પરંતુ તે અંતર્ગત કર્મચારીઓએ અઠવાડિયામાં સરેરાશ બે થી ત્રણ દિવસ વ્યક્તિગત રીતે ઓફિસે હાજર રહેવું ફરજિયાત હતું.
કંપનીની ‘ટુગેધર એનિવ્હેર’ પોલિસી શું છે?
PwC એ કોર્ટમાં પોતાની આંતરરાષ્ટ્રીય વર્કિંગ પોલિસી “ટુગેધર એનિવ્હેર” (Together Anywhere) નો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. આ પોલિસી હેઠળ, કંપની પોતાના કર્મચારીઓને વર્ષના 12 મહિનામાં વધુમાં વધુ 30 દિવસ માટે વિદેશથી કામ કરવાની મંજૂરી આપે છે. પરંતુ, આ સુવિધાનો લાભ લેવા માટે પણ કર્મચારીએ પ્રવાસ પર જતાં પહેલાં મેનેજમેન્ટની લેખિત પૂર્વ-મંજૂરી (Prior Approval) લેવી અનિવાર્ય છે. જશના કિસ્સામાં, તેમણે આ નિયમનું સરેઆમ ઉલ્લંઘન કર્યું હતું અને 30 દિવસ કરતાં વધુ સમય સુધી વિદેશમાં રહીને કામ કર્યું હતું.
મીટિંગો કેન્સલ કરતાં કંપનીને ગઈ શંકા
જશ ભારતથી કામ કરી રહ્યા હોવા છતાં ડબ્લિનના સમય મુજબ ઓનલાઈન રહેતા હતા, પરંતુ ટૂંક સમયમાં જ તેમની હેરાફેરી પકડાઈ ગઈ. ડબ્લિન ઓફિસમાં તેમના મેનેજરે જ્યારે પણ પર્સનલ ફેસ-ટુ-ફેસ મીટિંગ્સ ગોઠવી, ત્યારે જશ કોઈને કોઈ બહાના હેઠળ હાજર રહેવાનું ટાળતા હતા.
એકવાર જ્યારે તેમના મેનેજરે પર્ફોર્મન્સ સંબંધિત એક મહત્વપૂર્ણ મીટિંગ ડબ્લિન ઓફિસે રાખી, ત્યારે જશ આશેરે છેલ્લી ઘડીએ પોતાની તબિયત ખરાબ હોવાનું બહાનું બતાવીને મીટિંગ કેન્સલ કરી દીધી. સતત મીટિંગો ટાળવાની આ આદતને કારણે મેનેજરને કંઈક ગરબડ હોવાની શંકા ગઈ અને તેમણે આંતરિક તપાસ વિભાગને આ મામલો સોંપ્યો.
IP એડ્રેસે ખોલી નાખી પોલ
કંપનીના આઈટી (IT) અને ઈન્ટરનલ રિવ્યુ વિભાગે જ્યારે જશના લોગિન ક્રેડેન્શિયલ્સ, અટેન્ડન્સ રેકોર્ડ અને આઈપી એડ્રેસ (IP Address) ની તપાસ કરી ત્યારે દૂધનું દૂધ અને પાણીનું પાણી થઈ ગયું. ઓફિસના ડિજિટલ રેકોર્ડ્સ સ્પષ્ટ દર્શાવતા હતા કે જશ 30 સપ્ટેમ્બર 2024 થી આયર્લેન્ડના નેટવર્ક પરથી નહીં, પરંતુ ભારતમાંથી કંપનીની સિસ્ટમ્સ એક્સેસ કરી રહ્યા હતા.
જ્યારે શરૂઆતમાં કંપનીએ આ અંગે ખુલાસો માંગ્યો, ત્યારે જશે સાચું બોલવાને બદલે જૂઠાણું ચલાવ્યું. તેમણે દાવો કર્યો કે તેઓ આયર્લેન્ડમાં જ છે અને ડબ્લિન સ્થિત પોતાના ઘરેથી કામ કરી રહ્યા છે. જો કે, જ્યારે કંપનીએ પાકા પુરાવા સામે મૂક્યા, ત્યારે તેમણે સ્વીકારવું પડ્યું કે તેઓ ભારતમાં છે. તેમણે બહાનુ કાઢ્યું કે ડબ્લિનમાં તેઓ જે ભાડાના મકાનમાં રહેતા હતા, તેના મકાનમાલિકે પ્રોપર્ટી વેચવાનું નક્કી કર્યું હોવાથી તેમણે ઘર ખાલી કરવું પડ્યું હતું અને આ આવાસની કટોકટીને કારણે તેઓ તાત્કાલિક આયર્લેન્ડ પાછા આવી શક્યા નહોતા.
ટ્રિબ્યુનલનો મહત્વનો ચુકાદો
આયર્લેન્ડના વર્કપ્લેસ રિલેશન્સ કમિશન (WRC) એ બંને પક્ષોની દલીલો સાંભળ્યા બાદ ચુકાદો આપ્યો કે, એમ્પ્લોયર (કંપની) નો વિશ્વાસ તોડવા અને વારંવાર ખોટું બોલવા બદલ કર્મચારીને નોકરીમાંથી સસ્પેન્ડ કે બરતરફ કરવાનો કંપનીનો નિર્ણય સંપૂર્ણપણે ન્યાયી છે. કોર્ટે કર્મચારીની ‘અનફેર ડિસમિસલ’ (ખોટી રીતે નોકરીમાંથી કાઢી મૂકવા) ની અરજીને ફગાવી દીધી છે.
