લિયોનેલ મેસ્સી નહીં, આર્જેન્ટિનાનું મિડફિલ્ડ છે અસલી આફત: શું ઇંગ્લેન્ડ રચી શકશે ઇતિહાસ?
૧૯૬૬ના એ ઐતિહાસિક દિવસ પછી આખો દેશ જે ક્ષણની રાહ જોઈ રહ્યો છે, તે હવે માત્ર એક ડગલું દૂર છે. પરંતુ ઇંગ્લેન્ડ માટે વર્લ્ડ કપ ફાઇનલની આ સફર બિલકુલ સરળ નથી. એટલાન્ટામાં રમાનારી બુધવારની આ બ્લોકબસ્ટર સેમિફાઇનલ માત્ર બે દેશો વચ્ચેની મેચ નથી, પણ ફૂટબોલની બે અલગ-અલગ વિચારધારાઓની ટક્કર છે. એક તરફ છે ડિફેન્ડિંગ ચેમ્પિયન આર્જેન્ટિના, જે ૬૪ વર્ષમાં સતત બે વાર વર્લ્ડ કપ જીતનારો પ્રથમ દેશ બનવા તરફ આગળ વધી રહ્યો છે, અને બીજી તરફ છે યુવા જોશથી ભરેલું ઇંગ્લેન્ડ.
આ મહામુકાબલામાં સૌથી મોટો સવાલ એ જ ચર્ચાઈ રહ્યો છે: લિયોનેલ મેસ્સીને કેવી રીતે રોકવો? પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે ઇંગ્લેન્ડ માટે મેસ્સી સૌથી મોટો ખતરો નથી. અસલી પડકાર આર્જેન્ટિનાનું એ મિડફિલ્ડ છે, જે રમતની ગતિ અને લય નક્કી કરે છે. જો થોમસ તુશેલની ઇંગ્લિશ ટીમે ફાઇનલમાં પહોંચવું હશે, તો તેમણે મેસ્સી રમત પર પોતાનો કબજો જમાવે તે પહેલાં આર્જેન્ટિનાના મિડફિલ્ડને તોડવું પડશે.
રણનીતિક યુદ્ધ: મેસ્સીને રોકવો કે સપ્લાય લાઇન કાપવી?
જ્યારે પણ કોઈ ટીમ આર્જેન્ટિના સામે મેદાનમાં ઉતરે છે, ત્યારે કોચની રાતોની ઊંઘ હરામ થઈ જાય છે. થોમસ તુશેલે પણ સ્વીકાર્યું છે કે તેમણે મેસ્સી માટે “જૂના જમાનાની મેન-માર્કિંગ” (એક ખેલાડી પાછળ એક ડિફેન્ડર તૈનાત કરવો) વિશે વિચાર્યું હતું. પરંતુ આજના આધુનિક ફૂટબોલમાં આ રણનીતિ આત્મઘાતી સાબિત થઈ શકે છે. મેસ્સી હવે એવો ખેલાડી નથી જે ૯૦ મિનિટ સુધી સતત દોડતો રહે કે ડ્રિબલિંગ કરતો રહે. તે મેદાન પર ચાલે છે, જગ્યા શોધે છે અને યોગ્ય ક્ષણની રાહ જુએ છે.
મેસ્સીએ આ વર્લ્ડ કપમાં આઠ ગોલ અને બે આસિસ્ટ કર્યા છે, પણ આ આંકડા પાછળનું અસલી ગણિત મિડફિલ્ડમાં છુપાયેલું છે. લીએન્ડ્રો પેરેડેસ, રોડ્રિગો ડી પોલ, એન્ઝો ફર્નાન્ડીઝ અને એલેક્સિસ મેક એલિસ્ટર જેવા ખેલાડીઓ ટૂંકા પાસ અને શાનદાર રોટેશન દ્વારા રમત પર એવો કાબૂ મેળવી લે છે કે મેસ્સીને સેન્ટ્રલ પોકેટમાં (ખતરનાક ખાલી જગ્યાઓમાં) બોલ એકદમ સરળતાથી મળી જાય છે.
ઇંગ્લેન્ડ માટે સ્માર્ટ સોલ્યુશન એ જ છે કે મેસ્સી સુધી પહોંચતી સપ્લાય લાઇન જ કાપી નાખવામાં આવે. ડેક્લાન રાઇસ, એલિયટ એન્ડરસન અને જુડ બેલિંગહામે આર્જેન્ટિનાના મિડફિલ્ડરોનો પીછો કરવાની લાલચ છોડીને પોતાની પોઝિશન જાળવી રાખવી પડશે. જો ઇંગ્લેન્ડ સેન્ટ્રલ મિડફિલ્ડ પર પ્રભુત્વ જમાવી દે, તો મેસ્સી સુધી ક્લીન બોલ પહોંચશે જ નહીં અને આર્જેન્ટિનાની આક્રમક લય શરૂ થતા પહેલા જ તૂટી જશે.
ઇંગ્લેન્ડ પાસે છે ખાસ હથિયાર: યુવા જોશ અને શારીરિક ક્ષમતા
મિડફિલ્ડની આ લડાઈ જીતવા માટે ઇંગ્લેન્ડ પાસે એક આદર્શ પ્રોફાઇલ છે. ડેક્લાન રાઇસ ડિફેન્સની આગળ એક મજબૂત દીવાલની જેમ ઊભો રહી શકે છે, એલિયટ એન્ડરસન પાસે મેદાન પર અવિરત દોડવાની ઉર્જા છે, અને જુડ બેલિંગહામ આખી ટુર્નામેન્ટમાં સૌથી વધુ એરિયા કવર કરનારો મિડફિલ્ડર રહ્યો છે.
જ્યારે મેસ્સી માત્ર એક જાદુઈ પાસ કે ફ્રી-કિક દ્વારા રમત પલટાવવાની ક્ષમતા રાખે છે, ત્યારે ઇંગ્લેન્ડની આ ત્રિપુટીએ તેને એ મહત્વપૂર્ણ ક્ષણો આપવાથી વંચિત રાખવો પડશે. આ માટે કડક મેન-માર્કિંગને બદલે ઝોનલ ડિફેન્સ અને સ્માર્ટ પ્રેસિંગ વધુ કારગત નીવડશે.
પહોળાઈ (Width) બનશે આર્જેન્ટિનાની નબળાઈ
આર્જેન્ટિનાના કોચ લિઓનલ સ્કેલોનીની સિસ્ટમ સ્વાભાવિક રીતે જ પિચને સાંકડી રાખે છે. તેઓ નાહુએલ મોલિના અને નિકોલસ ટાગ્લિયાફિકો જેવા ફુલ-બેક્સને આગળ જઈને પહોળાઈ આપવાનું કહે છે. આ રણનીતિમાં જ્યારે પણ આર્જેન્ટિના બોલ ગુમાવે છે, ત્યારે તેમના ડિફેન્સની પાછળ મોટી જગ્યા ખાલી રહે છે. ઇંગ્લેન્ડે બરાબર આ જ નબળાઈ પર પ્રહાર કરવાનો છે.
તુશેલની ટીમે આ ટુર્નામેન્ટમાં વાઇડ એરિયા (વિંગ્સ) પરથી શાનદાર પ્રદર્શન કર્યું છે. બુકાયો સાકા અને એન્થોની ગોર્ડનની ગતિ તેમજ ઓવરલેપિંગ ફુલ-બેક્સના ખતરનાક ક્રોસ આર્જેન્ટિનાના સંરક્ષણને વેરવિખેર કરી શકે છે. વળી, હેરી કેનની રમત માત્ર ગોલ કરવા પૂરતી મર્યાદિત નથી; તે પાછળ આવીને ડિફેન્ડર્સને પોતાની સાથે ખેંચે છે, જેનાથી બેલિંગહામ કે ગોર્ડન જેવા ખેલાડીઓ માટે બોક્સમાં દોડી જવા માટે ત્રાંસી જગ્યાઓ (Diagonal Spaces) ખુલ્લી થઈ જાય છે. ક્રિસ્ટિયન રોમેરો અને લિસાન્ડ્રો માર્ટિનેઝ આક્રમક ડિફેન્ડર્સ છે, જેઓ હુમલાખોરો પર દબાણ લાવવા આગળ નીકળે છે, તેથી જો ઇંગ્લેન્ડ ઝડપથી પાસ બદલીને વિંગ્સ તરફ બોલ શિફ્ટ કરશે તો આર્જેન્ટિના મુશ્કેલીમાં મુકાશે.
ડેડ-બોલ સિચ્યુએશન અને સેટ પીસનો રોમાંચ
આ ટુર્નામેન્ટમાં આર્જેન્ટિના ગોલ મશીન સાબિત થયું છે, તેમણે કુલ ૧૬ ગોલ કર્યા છે જે કોઈપણ ટીમ કરતાં વધુ છે. પરંતુ ધ્યાન આપવા જેવી બાબત એ છે કે તેમાંથી ૫ ગોલ સીધા સેટ પીસમાંથી આવ્યા છે, અને બીજા ૩ ગોલ કોર્નર કે પરોક્ષ ડેડ-બોલ પરિસ્થિતિઓમાંથી બનેલી મૂવને કારણે થયા છે. મેસ્સીના ડાબી બાજુથી આવતા આઉટસ્વિંગ કોર્નર્સ વિરોધીઓ માટે કાળ સાબિત થયા છે.
સામે પક્ષે, ઇંગ્લેન્ડ પાસે આ ટુર્નામેન્ટની સૌથી મજબૂત એરિયલ ટીમ (હવામાં બોલ પર કાબૂ મેળવનારી ટીમ) છે. ક્રોસ, હેડર્સ અને સેકન્ડ બોલ જીતવાની બાબતમાં ઇંગ્લેન્ડ ખૂબ જ પાવરફુલી રમે છે. તેથી, આ મેચમાં સેટ પીસ બંને ટીમો માટે ટર્નિંગ પોઇન્ટ સાબિત થઈ શકે છે.
પીછેહઠ કરવી એ આત્મહત્યા સમાન: ઉચ્ચ દબાણ (High Press) જ એકમાત્ર રસ્તો
જો થોમસ તુશેલે આર્જેન્ટિનાની કેપ વર્ડે, ઇજિપ્ત અને સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ સામેની મેચોમાંથી કોઈ મોટો પાઠ શીખવો હોય, તો તે એ છે કે: ક્યારેય પણ બહુ ડીપ (પાછળ જઈને) ડિફેન્સ ન કરવું. આર્જેન્ટિનાની ટીમ બંધ રક્ષણાત્મક બ્લોક્સ (Compact Defensive Blocks) સામે રમવામાં માહિર છે. તેઓ ગભરાયા વગર ધીરજપૂર્વક પાસિંગ ચાલુ રાખે છે જ્યાં સુધી એક જાદુઈ પાસ કે લોંગ-રેન્જ શોટ રમતને ખોલી ન નાખે.
આર્જેન્ટિનાની અસલી તાકાત તેમની માનસિકતા છે, ખાસ કરીને જ્યારે તેઓ દબાણમાં હોય અથવા પાછળ હોય. તેમના ૧૬ ગોલમાંથી ૮ ગોલ ૮૦મી મિનિટ પછી આવ્યા છે, જે દર્શાવે છે કે તેઓ છેલ્લી સેકન્ડ સુધી વિરોધીને નીચોવી નાખવાની ક્ષમતા રાખે છે. જો ઇંગ્લેન્ડ વહેલો ગોલ કરીને પાછળ હટી જશે, તો તેઓ સીધા આર્જેન્ટિનાની જાળમાં ફસાશે. ઇંગ્લેન્ડે સતત હાઇ-પ્રેસિંગ ચાલુ રાખવું પડશે. હેરી કેન, બેલિંગહામ અને વાઇડ પ્લેયર્સ દ્વારા શરૂઆતથી જ આર્જેન્ટિનાના બિલ્ડ-અપ પર દબાણ બનાવવામાં આવે, તો મેસ્સી સુધી બોલ પહોંચે તે પહેલાં જ તેમને ભૂલો કરવા મજબૂર કરી શકાય છે.
