શું કેનેડામાં પરિવાર સાથે રહેવાનું સપનું અધૂરું રહી જશે? જાણો સરકારનો મોટો નિર્ણય
કેનેડા, જે વર્ષોથી વિશ્વભરના પ્રવાસીઓ માટે ‘ડ્રીમ ડેસ્ટિનેશન’ રહ્યું છે, તે છેલ્લા કેટલાક સમયથી તેની ઇમિગ્રેશન પોલિસીમાં મોટા ફેરફારો કરી રહ્યું છે. તાજેતરના સમાચારોએ કેનેડામાં વસતા એવા લાખો ભારતીય પ્રવાસીઓ અને અન્ય વિદેશી નાગરિકોને ઊંડો આઘાત આપ્યો છે, જેઓ તેમના માતા-પિતા અને દાદા-દાદીને કાયમી ધોરણે પોતાની પાસે બોલાવવાનું સપનું જોઈ રહ્યા હતા. કેનેડિયન સરકારે ‘પેરેન્ટ્સ એન્ડ ગ્રાન્ડપેરેન્ટ્સ પ્રોગ્રામ’ (PGP) હેઠળ નવી સ્પોન્સરશિપ લેવા પર હાલ પૂરતી રોક લગાવી દીધી છે.
આખરે આ ફેરફાર શું છે?
કેનેડાનો ‘પેરેન્ટ્સ એન્ડ ગ્રાન્ડપેરેન્ટ્સ પ્રોગ્રામ’ (PGP) એવો રસ્તો હતો, જેના દ્વારા કેનેડામાં રહેતા સ્થાયી નિવાસી (Permanent Residents) અથવા નાગરિકો તેમના માતા-પિતા અને દાદા-દાદીને ‘પરમનન્ટ રેસિડેન્સી’ (PR) અપાવવા માટે સ્પોન્સર કરી શકતા હતા. પરંતુ હવે સરકારે આ પ્રોગ્રામ હેઠળ નવી અરજીઓ સ્વીકારવાનું બંધ કરી દીધું છે.
સરકારનું તર્ક છે કે દેશની આરોગ્ય સેવાઓ અને આવાસ (Housing) વ્યવસ્થા પર અત્યંત બોજ વધી રહ્યો છે. વધતી જતી વસ્તી અને મર્યાદિત સંસાધનો વચ્ચે, સરકાર તેની ઇમિગ્રેશન સિસ્ટમને વધુ ‘નિયંત્રિત’ કરવા માંગે છે. આ નિર્ણય એવા હજારો પરિવારો માટે મોટો માનસિક અને ભાવનાત્મક આઘાત છે, જેમણે તેમના વૃદ્ધ માતા-પિતાને પોતાની સાથે રાખવાની આશા રાખી હતી.
આ કઠોર નિર્ણય કેમ લેવામાં આવ્યો?
આ નિર્ણય પાછળ ઘણા નક્કર કારણો જણાવવામાં આવી રહ્યા છે:
-
આવાસનું સંકટ (Housing Crisis): કેનેડામાં અત્યારે ઘરોની ભારે અછત છે. ભાડું અને ઘરની કિંમતો આસમાને પહોંચી ગઈ છે. સરકારનું માનવું છે કે પ્રવાસીઓની સંખ્યા વધવાથી પાયાની સુવિધાઓ અને આવાસ પર દબાણ વધી રહ્યું છે.
-
આરોગ્ય સેવાઓ પર બોજ: કેનેડાની મફત આરોગ્ય સેવા પ્રણાલી (Healthcare System) પર વધતી ઉંમરની વસ્તીનું દબાણ વધારે છે. માતા-પિતાના આવવાથી જાહેર આરોગ્ય સેવાઓની કિંમતમાં નોંધપાત્ર વધારો થાય છે, જેને સરકાર અત્યારે વધારવા માંગતી નથી.
-
આર્થિક સ્થિરતા: કેનેડા સરકારનો લક્ષ્ય હવે એવા લોકોને પ્રાથમિકતા આપવાનો છે જે દેશની અર્થવ્યવસ્થામાં સીધું યોગદાન આપી શકે. સરકારનું માનવું છે કે વૃદ્ધ માતા-પિતા આર્થિક રીતે નિર્ભર હોય છે, જેનાથી દેશના સંસાધનો પર વધારાનો બોજ પડે છે.
પ્રવાસીઓના જીવન પર શું અસર પડશે?
કેનેડામાં રહેતા મોટાભાગના પ્રવાસીઓ યુવાન છે અને તેમની કારકિર્દીના ટોચ પર છે. આવા સંજોગોમાં, પોતાના બાળકોની સંભાળ અને માનસિક સહયોગ માટે તેઓ તેમના માતા-પિતા પર નિર્ભર રહે છે. પીઆર સ્પોન્સરશિપ બંધ થવાનો અર્થ એ છે કે હવે લોકો માત્ર ‘સુપર વિઝા’ (Super Visa) જેવા વિકલ્પો પર જ નિર્ભર રહેશે. ‘સુપર વિઝા’ની પોતાની મર્યાદાઓ છે—તેમાં માતા-પિતા એક નિશ્ચિત સમયગાળા માટે તો આવી શકે છે, પરંતુ તેમને સ્થાયી નિવાસ મળતો નથી, અને તેમણે દરેક વખતે પોતાના સ્વાસ્થ્ય વીમા અને રહેવાની અવધિ માટે કડક શરતોનો સામનો કરવો પડે છે.
શું આ કાયમી નિર્ણય છે?
હાલમાં, સત્તાવાર રીતે તેને ‘અનિશ્ચિત સમય માટે રોક’ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. સરકારના આ પગલાથી સોશિયલ મીડિયા પર પણ ઘણી ચર્ચા જાગી છે. જ્યાં કેટલાક કેનેડિયન નાગરિકો તેને સંસાધનોના બહેતર સંચાલન માટે જરૂરી ગણાવી રહ્યા છે, ત્યાં પ્રવાસીઓનો એક મોટો વર્ગ તેને ‘માનવીય મૂલ્યોની વિરુદ્ધ’ ગણાવી રહ્યો છે. જાણકારોનું માનવું છે કે સરકાર ભવિષ્યમાં તેને સંપૂર્ણપણે ખતમ કરવાને બદલે તેના નિયમોને વધુ કડક (Strict) બનાવી શકે છે, જેમ કે ‘આવક મર્યાદા’ (Income Threshold) વધારવી અથવા માત્ર એવા લોકોને તક આપવી જે અત્યંત કુશળ (Highly Skilled) કેટેગરીમાં આવતા હોય.
હવે આગળ કયા વિકલ્પો બાકી છે?
જે લોકો પહેલાથી જ આ પ્રક્રિયામાં હતા અથવા જેઓ તેમના માતા-પિતાને બોલાવવાની યોજના બનાવી રહ્યા હતા, તેમના માટે રસ્તો હવે ઘણો મુશ્કેલ બની ગયો છે.
-
સુપર વિઝા: હાલમાં આ સૌથી વ્યવહારુ વિકલ્પ છે. જોકે, આ પીઆર નથી, પરંતુ તેના દ્વારા પરિવાર સાથે સમય વિતાવી શકે છે.
-
વિઝિટર વિઝા: આ એક ટૂંકા ગાળાનો વિકલ્પ છે, પરંતુ તેમાં રહેવાની પરવાનગી ખૂબ ઓછા સમય માટે હોય છે.
-
સ્કિલ બેઝ્ડ માઈગ્રેશન: જો માતા-પિતા પણ પોતે કુશળ હોય, તો તેઓ તેમની યોગ્યતાના આધારે સ્વતંત્ર રીતે પીઆર માટે અરજી કરી શકે છે.
લાગણીઓ અને નીતિઓ વચ્ચેનો સંઘર્ષ
કેનેડાની આ નીતિ એક કડવી વાસ્તવિકતા તરફ ઈશારો કરે છે—દેશ હવે ‘અમર્યાદિત ઇમિગ્રેશન’ની પોતાની જૂની છબીમાંથી બહાર નીકળીને ‘મર્યાદિત અને આર્થિક રીતે ફાયદાકારક’ ઇમિગ્રેશન તરફ આગળ વધી રહ્યો છે. પરંતુ આ પ્રક્રિયામાં પરિવારોનું જે વિખેરવું થઈ રહ્યું છે તે ચિંતાજનક છે.
એક પ્રવાસી માટે તેનો પરિવાર જ તેની સૌથી મોટી તાકાત હોય છે. જ્યારે સરકારો નીતિઓ બનાવે છે, ત્યારે તેઓ ઘણીવાર આંકડાઓ અને બજેટ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, પરંતુ તે લાગણીઓને અવગણી નાખે છે જે એક પરિવારને જોડી રાખે છે. આવનારા સમયમાં એ જોવું રસપ્રદ રહેશે કે શું સરકાર આ નિર્ણય પર ફરીથી વિચાર કરે છે કે પછી આ કેનેડિયન સપનાનો એક નવો, કઠોર અધ્યાય છે. હાલમાં, કેનેડામાં વસતા દરેક ભારતીય પરિવાર માટે આ સમય સંયમ અને નવી યોજનાઓ સાથે આગળ વધવાનો છે.