બેંકિંગ સેક્ટરમાં મોટો ધડાકો! એક્સિસ બેંકનો નફો બમણો થવા પાછળનું શું છે અસલી રહસ્ય?
દેશની અગ્રણી ખાનગી બેંકોમાં સામેલ એક્સિસ બેંકે (Axis Bank) ચાલુ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા (Q1 FY27) ના શાનદાર પરિણામો જાહેર કર્યા છે. ૩૦ જૂન, ૨૦૨૬ના રોજ પૂરા થયેલા આ ત્રિમાસિક ગાળામાં બેંકના નફામાં વાર્ષિક ધોરણે (YoY) ૨૨ ટકાથી વધુનો મજબૂત ઉછાળો જોવા મળ્યો છે.
બેંકના આ ઉત્કૃષ્ટ નાણાકીય પ્રદર્શન પાછળ લોન અને ડિપોઝિટમાં થયેલો હેલ્ધી ગ્રોથ તેમજ પ્રોવિઝનિંગ (જોગવાઈઓ) માં આવેલો મોટો ઘટાડો મુખ્ય કારણો રહ્યા છે. આ સાથે જ બેંકની મુખ્ય લોન પ્રવૃત્તિઓમાંથી થતી આવકમાં પણ વધારો નોંધાયો છે, જે દર્શાવે છે કે બેંકના તમામ મુખ્ય બિઝનેસ સેગમેન્ટ્સ ખૂબ જ સ્થિરતા સાથે આગળ વધી રહ્યા છે.
નેટ પ્રોફિટ અને કુલ આવકમાં જોરદાર ગ્રોથ
નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં એક્સિસ બેંકનો એકીકૃત ચોખ્ખો નફો (Consolidated Net Profit) વાર્ષિક ધોરણે ૨૨.૨ ટકા વધીને રૂ. ૭,૬૩૨.૩૧ કરોડ પર પહોંચી ગયો છે. ગયા વર્ષના સમાન ગાળામાં બેંકનો નફો આના કરતાં ઘણો ઓછો હતો.
આ સમયગાળા દરમિયાન બેંકની એકીકૃત કુલ આવક (Consolidated Total Income) માં પણ ૭ ટકાનો વધારો જોવા મળ્યો છે. બેંકની કુલ આવક વધીને રૂ. ૪૩,૨૧૨.૮૨ કરોડ થઈ છે, જે ગયા વર્ષના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં રૂ. ૪૦,૪૦૧ કરોડ નોંધાઈ હતી.
કોર બેંકિંગ કામગીરી અને પ્રોવિઝનમાં ઘટાડો
કોઈપણ બેંકની મુખ્ય કામગીરી અને તેની નાણાકીય ક્ષમતા માપવા માટે નેટ ઇન્ટરેસ્ટ ઇન્કમ (NII) ખૂબ જ મહત્વનો આંકડો ગણાય છે.
-
નેટ ઇન્ટરેસ્ટ ઇન્કમ (NII): એક્સિસ બેંકની NII વાર્ષિક ધોરણે ૮.૬ ટકા વધીને રૂ. ૧૫,૩૨૭.૨૬ કરોડ થઈ છે, જે ગયા વર્ષે રૂ. ૧૧૦૯.૬૨ કરોડ હતી.
-
વ્યાજ ખર્ચ (Interest Expenses): આ ગાળામાં બેંકનો વ્યાજ ખર્ચ પણ ૧૦.૮ ટકા વધીને રૂ. ૨૦,૨૧૪.૭૦ કરોડ થયો છે.
-
પ્રોવિઝન અને કન્ટિન્જન્સીઝ: બેંકના નફામાં આટલો મોટો ઉછાળો આવવાનું સૌથી મોટું કારણ પ્રોવિઝનિંગમાં આવેલો ૪૨.૧ ટકાનો તીવ્ર ઘટાડો છે. તે ગયા વર્ષના રૂ. ૪,૦૩૪.૧૯ કરોડથી ઘટીને આ વર્ષે રૂ. ૨,૩૩૭.૪૭ કરોડ પર આવી ગયું છે.
પ્રોવિઝનમાં આ મોટા ઘટાડાને કારણે બેંકનો ટેક્સ ચૂકવતા પહેલાનો નફો (Profit Before Tax) ૨૪.૨ ટકા વધીને રૂ. ૧૦,૧૬૧.૨૮ કરોડ થયો છે, જે ગયા વર્ષના સમાન ક્વાર્ટરમાં રૂ. ૮,૧૭૯.૭૦ કરોડ હતો. આ ઉપરાંત, બેંકે સ્પષ્ટતા કરી છે કે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ના માર્ચ ક્વાર્ટરમાં ઊભી કરાયેલી રૂ. ૨,૦૦૧ કરોડની વન-ટાઇમ સ્ટાન્ડર્ડ એસેટ જોગવાઈનો આ ક્વાર્ટરમાં ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો નથી.
લોન (Advances) અને ડિપોઝિટમાં સતત વધારો
એક્સિસ બેંકે ચાલુ વર્ષે પણ પોતાની લોન બુક અને ડિપોઝિટ બેઝનો વિસ્તાર કરવાનું ચાલુ રાખ્યું છે, જે તેની બેલેન્સ શીટની મજબૂતી દર્શાવે છે.
-
કુલ લોન (Consolidated Advances): ૩૦ જૂન, ૨૦૨૬ સુધીમાં બેંકની કુલ લોન વાર્ષિક ધોરણે ૧૯.૩ ટકા વધીને રૂ. ૧૩.૧૬ ટ્રિલિયન (લાખ કરોડ) થઈ ગઈ છે, જે ગયા વર્ષે રૂ. ૧૧.૦૩ ટ્રિલિયન હતી.
-
કુલ ડિપોઝિટ (Deposits): બેંકમાં ગ્રાહકોની જમા પૂંજી એટલે કે ડિપોઝિટ પણ ૧૮.૨ ટકાના આકર્ષક ગ્રોથ સાથે રૂ. ૧૩.૭૧ ટ્રિલિયન પર પહોંચી છે, જે અગાઉ રૂ. ૧૧.૬૦ ટ્રિલિયન હતી.
-
કુલ અસ્કયામતો (Total Assets): ગ્રુપની કુલ અસ્કયામતો ૨૦.૧ ટકા વધીને રૂ. ૧૯.૮૬ ટ્રિલિયન થઈ ગઈ છે, જે બેંકના સતત વધી રહેલા સ્કેલની સાબિતી છે.
રિટેલ અને કોર્પોરેટ બેંકિંગ સેગમેન્ટનું પ્રદર્શન
બેંકની આવકમાં હંમેશની જેમ રિટેલ બેંકિંગ સેગમેન્ટ સૌથી મોટો ફાળો આપનાર રહ્યો છે.
-
રિટેલ બેંકિંગ: આ સેગમેન્ટની આવક ૭.૯ ટકા વધીને રૂ. ૩૯,૫૧૭.૧૧ કરોડ થઈ છે. સૌથી નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે રિટેલ બેંકિંગનો ટેક્સ પહેલાનો નફો ગયા વર્ષના રૂ. ૧,૬૪૭.૮૩ કરોડથી બમણા કરતાં પણ વધુ વધીને રૂ. ૩,૮૫૧.૪૦ કરોડ પર પહોંચી ગયો છે.
-
કોર્પોરેટ અને હોલસેલ બેંકિંગ: આ સેગમેન્ટે પણ શાનદાર દેખાવ કર્યો છે, જેમાં આવક ૨૦ ટકા વધીને રૂ. ૧૫,૦૨૬.૯૭ કરોડ થઈ છે. જ્યારે તેનો ટેક્સ પહેલાનો નફો ૨૧.૭ ટકા વધીને રૂ. ૩,૬૦૧.૧૪ કરોડ નોંધાયો છે.
એકંદરે, લોનની મજબૂત માંગ, થાપણોમાં સતત વધારો અને ક્રેડિટ ક્વોલિટી સુધરવાને કારણે પ્રોવિઝનમાં થયેલો ઘટાડો—આ તમામ પરિબળોએ એક્સિસ બેંકને નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ની શરૂઆત એક અત્યંત ધમાકેદાર નોટ પર કરવાની તક આપી છે.
