અમેરિકાનો આકરો પ્રહાર: કેનેડાની કાર, દારૂ અને ડેરી પ્રોડક્ટ્સ પર ૫૦% ટેરિફ, જાણો ભારત પર શું થશે અસર?
વિશ્વના બે સૌથી મોટા વેપારી ભાગીદારો વચ્ચે ફરી એકવાર મોટું ‘ટ્રેડ વોર’ (Trade War) શરૂ થઈ ગયું છે. અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કેનેડાથી આવતી અનેક પ્રોડક્ટ્સ પર ૫૦ ટકા જેટલો વધારાનો ટેરિફ (આયાત જકાત) લાદવાનો એક સસંગત અને કડક નિર્ણય લીધો છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસનનું સ્પષ્ટપણે માનવું છે કે કેનેડા લાંબા સમયથી અમેરિકી ઉત્પાદનો સાથે પક્ષપાતી અને ભેદભાવપૂર્ણ વલણ અપનાવી રહ્યું છે.
વ્હાઇટ હાઉસ દ્વારા જારી કરવામાં આવેલી સત્તાવાર માહિતી અનુસાર, આ નવો ટેરિફ ટ્રમ્પના હસ્તાક્ષર કર્યાના ૩૦ દિવસ પછીથી અમલમાં આવશે. આ નિર્ણયની સીધી અને ગંભીર અસર કેનેડાથી અમેરિકા આવતા ઓટોમોબાઇલ્સ (મોટર વાહનો), ડેરી પ્રોડક્ટ્સ, દારૂ, વાઇન, હોકી સ્ટીક, સિમેન્ટ અને અન્ય અનેક ચીજવસ્તુઓ પર પડશે.
કઈ-કઈ વસ્તુઓ પર વાગશે વધારાના ટેરિફનો ચાબુક?
વ્હાઇટ હાઉસના નિવેદન મુજબ, કેનેડાથી આયાત કરવામાં આવતી નીચે મુજબની મુખ્ય વસ્તુઓ પર પચાસ ટકા વધારાની આયાત જકાત લાદવામાં આવશે:
-
ઓટોમોબાઇલ સેક્ટર: મોટર વાહનો અને તેના સ્પેરપાર્ટ્સ.
-
ખાદ્ય અને પીણાં: ડેરી પ્રોડક્ટ્સ, દારૂ (Liquor) અને વાઇન (Wine).
-
રમતગમત અને બાંધકામ સાધનો: હોકી સ્ટીક, સિમેન્ટ અને અન્ય ચોક્કસ કેનેડિયન સામાન.
અમેરિકી સરકારે એ પણ સાફ કરી દીધું છે કે આ નવો ચાર્જ USMCA (અમેરિકા-મેક્સિકો-કેનેડા ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ) હેઠળ આવતા પાત્ર ઉત્પાદનો પર પણ સમાન રીતે લાગુ થશે. સરકારનું કહેવું છે કે આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ અમેરિકન ઉદ્યોગપતિઓ અને સ્થાનિક કંપનીઓને બજારમાં સમાન અને ન્યાયી તક (Level Playing Field) પૂરી પાડવાનો છે.
કયા જરૂરી ઉત્પાદનોને ટેરિફમાંથી આપવામાં આવી મુક્તિ?
જોકે, અમેરિકી પ્રશાસને પોતાની સ્થાનિક જરૂરિયાતો અને આર્થિક સંતુલનને ધ્યાનમાં રાખીને કેટલીક આવશ્યક વસ્તુઓને આ ૫૦ ટકા વધારાના ટેરિફમાંથી મુક્ત રાખી છે.
મુક્તિ આપવામાં આવેલી મુખ્ય વસ્તુઓ:
૧. ઊર્જા સંસાધનો (Energy): ક્રૂડ ઓઇલ અને અન્ય ઊર્જા ઉત્પાદનો.
૨. પોટાશ અને મહત્વપૂર્ણ ખનિજો (Potash & Critical Minerals): ખાતર અને ઉદ્યોગો માટે જરૂરી મિનરલ્સ.
૩. સી-ફૂડ: મરીન પ્રોડક્ટ્સ અને માછલીઓ.
૪. સેક્શન ૨૩૨ હેઠળના ઉત્પાદનો: જે સામાન પર સેક્શન ૨૩૨ હેઠળ અગાઉથી જ અલગથી ચાર્જ લેવાઈ રહ્યો છે.
વ્હાઇટ હાઉસે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ ખાસ વસ્તુઓ પર આ નવો પચાસ ટકાનો ભારે ટેરિફ લાગુ પડશે નહીં, જેથી અમેરિકાના સ્થાનિક ઉદ્યોગોને કચાસ માલ મેળવવામાં મુશ્કેલી ન પડે.
વ્હાઇટ હાઉસે કેનેડા પર કયા ગંભીર આરોપો લગાવ્યા?
અમેરિકી વ્હાઇટ હાઉસે કેનેડા સરકારની આર્થિક નીતિઓ પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. તેમનો આરોપ છે કે કેનેડા અમેરિકન સામાનને પોતાના બજારમાં સરખો ન્યાય આપતું નથી.
ફૅક્ટ શીટમાં જણાવાયું છે કે કેનેડા અમેરિકી કારો પર એવા અન્યાયી ચાર્જ અને ક્વોટા (મર્યાદા) લાદે છે, જે અન્ય દેશોની કારો પર લાગુ પડતા નથી. અમેરિકી તંત્રનો દાવો છે કે આવી નીતિઓ દ્વારા કેનેડા અમેરિકન વાહન નિર્માતા કંપનીઓ પર એવું દબાણ બનાવે છે કે તેઓ અમેરિકામાં ઉત્પાદન કરવાને બદલે કેનેડામાં જઈને પોતાના પ્લાન્ટ સ્થાપે કે ઉત્પાદન વધારે.
આ ઉપરાંત, અમેરિકાનું એવું પણ કહેવું છે કે છેલ્લા લગભગ દોઢ વર્ષમાં જ્યારે અમેરિકાએ ટેરિફ સંબંધિત નીતિઓ બદલી, ત્યારે અન્ય અનેક દેશોએ વાટાઘાટો અને સંવાદનો માર્ગ પસંદ કર્યો હતો. તેની સરખામણીએ કેનેડા એવા જૂઠા દેશોમાંથી એક રહ્યું જેણે અમેરિકી ટેરિફના જવાબમાં વળતા આકરા પ્રહારો (Retaliatory Action) કર્યા હતા.
કેનેડામાં અમેરિકી સામાનના વેચાણમાં મોટો કડાકો
વ્હાઇટ હાઉસ દ્વારા જારી કરાયેલા તાજેતરના આંકડા દર્શાવે છે કે કેનેડાની વર્તમાન નીતિઓના કારણે ત્યાં અમેરિકી ઉત્પાદનોની આયાતમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે:
-
વાહનોની આયાત: અમેરિકી મોટર વાહનોની આયાતમાં આશરે ૨૨ ટકાનો ઘટાડો થયો છે, જે લગભગ $૫.૬ બિલિયન (અબજ ડૉલર) નું મોટું નુકસાન દર્શાવે છે.
-
દારૂ અને પીણાં: માર્ચ ૨૦૨૫ થી ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ ના ગાળા દરમિયાન કેનેડામાં અમેરિકી દારૂ અને અન્ય આલ્કોહોલિક પીણાંની આયાતમાં ૮૧ ટકા જેટલો જંગી કડાકો બોલી ગયો છે, જે આશરે $૫૮૨ મિલિયન ડોલર થાય છે.
અમેરિકી પ્રશાસન આ જંગી ઘટાડાને કેનેડાની પક્ષપાતી વેપાર નીતિઓનું પરિણામ ગણાવી રહ્યું છે.
વેપાર જગત પર આ નિર્ણયોની શું અસર પડશે?
અર્થશાસ્ત્રીઓ અને બજારના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આ આકરા નિર્ણયથી અમેરિકા અને કેનેડા વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય સંબંધો અને વેપારી તણાવમાં ભારે વધારો થશે. ખાસ કરીને ઓટોમોબાઇલ, ડેરી અને લિકર જેવા ક્ષેત્રો સાથે સંકળાયેલા ઉદ્યોગોને સૌથી મોટો ફટકો પડવાની શક્યતા છે.
જો બંને દેશો વચ્ચે આગામી દિવસોમાં કોઈ નવી વેપારી સમજૂતી કે વાટાઘાટો નહીં થાય, તો આ ‘ટ્રેડ વોર’ ની સીધી અસર માત્ર મોટા ઉદ્યોગો પૂરતી સીમિત નહીં રહે, પરંતુ તેની અંતિમ માઠ અસર બંને દેશોના સામાન્ય ગ્રાહકો પર મોંઘવારી સ્વરૂપે જોવા મળી શકે છે.
