પીએમ આવાસ યોજના હેઠળ કોને મળશે સસ્તું ઘર? EWS, LIG અને MIG શ્રેણીના નિયમો સમજો
પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના (PMAY) એ દેશના ગરીબ, અલ્પ અને મધ્યમ આવક ધરાવતા પરિવારોને પોતાના કાયમી ઘરનું સ્વપ્ન પૂરું કરવા માટે આર્થિક સહાય પૂરી પાડતી કેન્દ્ર સરકારની અત્યંત મહત્વકાંક્ષી યોજના છે. આ યોજના હેઠળ ગ્રામીણ અને શહેરી બંને વિસ્તારોમાં સસ્તા દરે મકાન બનાવવા કે ખરીદવા માટે સબસિડી અને હોમ લોન સહાય આપવામાં આવે છે.
કેન્દ્ર સરકારની પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના (PMAY) નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશના દરેક પરિવાર પાસે પોતાનું પાકું ઘર હોય તે સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. PMAY-Urban 2.0 ના નવા માર્ગદર્શિકા મુજબ સરકારે વિવિધ આવક ધરાવતા જૂથો માટે સ્પષ્ટ માપદંડો નક્કી કર્યા છે, જેથી યોગ્ય અને જરૂરિયાતમંદ પરિવારોને જ તેનો લાભ મળી શકે. આ યોજનાનો લાભ લેવા માટે મુખ્યત્વે ત્રણ શ્રેણીઓ બનાવવામાં આવી છે: EWS, LIG અને MIG.
૧. EWS (આર્થિક રીતે નબળો વર્ગ)
યોજના હેઠળની પ્રથમ અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ શ્રેણી EWS (Economically Weaker Section) છે.
-
આવક મર્યાદા: જે પરિવારોની વાર્ષિક કૌટુંબિક આવક ૩ લાખ રૂપિયા સુધીની છે, તેઓ આ શ્રેણીમાં આવે છે.
-
મળવાપાત્ર લાભ: EWS શ્રેણીના અરજદારોને મકાન બાંધકામ અથવા નવા ઘરની ખરીદી પર સરકાર તરફથી સૌથી વધુ નાણાકીય સહાય અને સબસિડી આપવામાં આવે છે.

૨. LIG (ઓછી આવક ધરાવતો વર્ગ)
બીજી શ્રેણી LIG (Low Income Group) તરીકે ઓળખાય છે.
-
આવક મર્યાદા: ૩ લાખ રૂપિયાથી વધુ અને ૬ લાખ રૂપિયા સુધીની વાર્ષિક આવક ધરાવતા પરિવારોનો સમાવેશ LIG શ્રેણીમાં થાય છે.
-
મહિલા માલિકીની શરત: EWS અને LIG બંને શ્રેણીઓ માટે એક ખાસ શરત એ છે કે નિર્માણ પામેલું કે ખરીદેલું ઘર પરિવારની પુખ્ત મહિલાના નામે અથવા સંયુક્ત નામે હોવું ફરજિયાત છે (સિવાય કે ઘરમાં કોઈ પુખ્ત મહિલા સભ્ય ન હોય).
૩. MIG (મધ્યમ આવક ધરાવતો વર્ગ)
સરકારે મધ્યમ વર્ગના પરિવારોને પણ પોતાના ઘરનું સ્વપ્ન પૂરું કરવા માટે આ યોજનામાં આવરી લીધા છે.
-
આવક મર્યાદા: PMAY 2.0 ના નવા નિયમો મુજબ, વાર્ષિક ૬ લાખ રૂપિયાથી ૯ લાખ રૂપિયા સુધીની કૌટુંબિક આવક ધરાવતા લોકો MIG શ્રેણી હેઠળ અરજી કરી શકે છે.
-
હોમ લોન વ્યાજ સબસિડી: આ શ્રેણીના અરજદારોને બેંક દ્વારા લેવામાં આવતી હોમ લોનના વ્યાજ પર સબસિડી મળે છે, જેનાથી તેમના માસિક હપ્તા (EMI) નો બોજ નોંધપાત્ર રીતે ઘટી જાય છે.
પીએમ આવાસ યોજના માટેના સાર્વત્રિક અને કડક નિયમો
આવકની શરતો ઉપરાંત, સરકાર દ્વારા યોજના પારદર્શી રહે તે માટે કેટલાક સાર્વત્રિક નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે:
-
પોતાનું પાકું ઘર ન હોવું જોઈએ: અરજદાર અથવા તેના પરિવારના કોઈપણ સભ્ય (પતિ, પત્ની અને અપરિણીત બાળકો) ના નામે ભારતમાં ક્યાંય પણ પહેલાંથી કોઈ પાકું ઘર હોવું જોઈએ નહીં.
-
અન્ય સરકારી યોજનાનો લાભ ન લીધો હોય: જો અરજદારે અગાઉ કેન્દ્ર કે રાજ્ય સરકારની અન્ય કોઈ આવાસ યોજના હેઠળ નાણાકીય સહાય કે સબસિડી મેળવી હોય, તો તેઓ આ યોજના માટે અયોગ્ય ઠરશે.
-
ઓળખ અને આધાર લિંકિંગ: પારદર્શિતા જાળવવા માટે પરિવારના તમામ સભ્યોના આધાર કાર્ડ અને જરૂરી ઓળખ પુરાવા લિંક હોવા અનિવાર્ય છે.

પ્રાથમિકતા યાદી અને અરજી કરવાની પ્રક્રિયા
આ યોજનામાં સાચા હક્કદાર સુધી લાભ પહોંચાડવા માટે પ્રાથમિકતા યાદી તૈયાર કરવામાં આવે છે. જેમાં વિધવાઓ, એકલ મહિલાઓ, દિવ્યાંગ વ્યક્તિઓ, વરિષ્ઠ નાગરિકો, અનુસૂચિત જાતિ (SC), અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) અને લઘુમતી સમુદાયના અરજદારોને અગ્રતા આપવામાં આવે છે.
અરજદારો પીએમ આવાસ યોજનાના સત્તાવાર પોર્ટલ પર જઈને જાતે જ ઓનલાઈન અરજી કરી શકે છે. અરજી કરતી વખતે કોઈ પણ પ્રકારના દલાલો કે વચેટિયાઓના ભ્રામક દાવાઓથી દૂર રહેવું અને તમામ સત્તાવાર વિગતોની ચકાસણી કરીને જ આગળ વધવું.