બાંગ્લાદેશના રાષ્ટ્રપતિ મોહમ્મદ શહાબુદ્દીને આપ્યું રાજીનામું

સ્વાસ્થ્યના કારણોસર મોહમ્મદ શહાબુદ્દીને છોડ્યું પદ; જાણો બાંગ્લાદેશમાં હવે આગળ શું થશે

બાંગ્લાદેશના રાજકીય ક્ષેત્રે અણધારી અને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ હલચલ સામે આવી છે. દેશના રાષ્ટ્રપતિ મોહમ્મદ શહાબુદ્દીને પોતાના હોદ્દા પરથી રાજીનામું આપી દીધું છે, જેને સ્પીકર હાફિઝ ઉદ્દીન અહેમદે સત્તાવાર રીતે સ્વીકારી લીધું છે. આ સાથે જ બાંગ્લાદેશમાં સર્વોચ્ચ બંધારણીય પદ પર મોટા પરિવર્તનની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ છે.

બાંગ્લાદેશના રાષ્ટ્રપતિ મોહમ્મદ શહાબુદ્દીને પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપી દેતાં દેશના રાજકારણમાં ભારે ચર્ચા જાગી છે. સ્પીકર હાફિઝ ઉદ્દીન અહેમદે બંધારણીય જોગવાઈઓ હેઠળ તેમનો રાજીનામાનો પત્ર સ્વીકારી લીધો છે.

નવા રાષ્ટ્રપતિની વિધિવત પસંદગી ન થાય ત્યાં સુધી બંધારણ મુજબ સ્પીકર હાફિઝ ઉદ્દીન જ કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ તરીકે દેશની સર્વોચ્ચ બંધારણીય જવાબદારીઓ સંભાળશે.

રાજીનામાનું મુખ્ય કારણ: ગંભીર શારીરિક અને માનસિક અસ્વસ્થતા

સ્પીકરે આપેલા નિવેદન અનુસાર, રાષ્ટ્રપતિ મોહમ્મદ શહાબુદ્દીન લાંબા સમયથી ગંભીર બીમારીઓથી પીડાઈ રહ્યા છે. શારીરિક અને માનસિક રીતે રાષ્ટ્રપતિ જેવા મહત્વપૂર્ણ અને જવાબદારીપૂર્વકના બંધારણીય પદની ફરજો નિભાવવામાં અસમર્થ હોવાને કારણે તેમણે સ્વેચ્છાએ હોદ્દો છોડવાનો નિર્ણય લીધો છે.

ગુરુવારે બંગભવનના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે યોજાયેલી મહત્વની બેઠક દરમિયાન જ શહાબુદ્દીને પદ છોડવાની પોતાની તૈયારી દર્શાવી દીધી હતી અને ત્યારબાદ બંધારણીય પ્રક્રિયા મુજબ સ્પીકરને પત્ર મોકલી આપ્યો હતો.

બાંગ્લાદેશના બંધારણ મુજબ આગળની પ્રક્રિયા

બાંગ્લાદેશી ન્યૂઝ આઉટલેટ ‘પ્રથમ આલો’ ના અહેવાલ મુજબ, દેશના બંધારણમાં આ પ્રકારની સ્થિતિ માટે સ્પષ્ટ જોગવાઈઓ કરવામાં આવેલી છે:

• અનુચ્છેદ ૫૦ (૩): રાષ્ટ્રપતિ પોતાના હસ્તાક્ષરિત પત્ર દ્વારા સ્પીકરને સંબોધીને રાજીનામું આપી શકે છે.

• અનુચ્છેદ ૫૪: રાષ્ટ્રપતિનું પદ ખાલી પડે અથવા માંદગી કે અન્ય કોઈ કારણસર તેઓ ફરજ બજાવવામાં અસમર્થ હોય, તો નવા રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટાય ત્યાં સુધી સ્પીકર જ કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ રહે છે.

• અનુચ્છેદ ૧૨૩ (૨): રાષ્ટ્રપતિના મૃત્યુ, રાજીનામા કે હોદ્દા પરથી દૂર કરાયાના ૯૦ દિવસની અંદર નવા રાષ્ટ્રપતિની પસંદગી કરવી અનિવાર્ય છે.

• અનુચ્છેદ ૪૮ (૧): દેશના નવા રાષ્ટ્રપતિની પસંદગી રાષ્ટ્રીય સંસદના ચૂંટાયેલા સભ્યોના મતદાન દ્વારા કરવામાં આવે છે.

BNP ની સંસદમાં બહુમતી: નવા રાષ્ટ્રપતિ કોણ બનશે?

હાલની સ્થિતિમાં બાંગ્લાદેશની રાષ્ટ્રીય સંસદમાં બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટી (BNP) સ્પષ્ટ બહુમતી ધરાવે છે. આ પરિસ્થિતિમાં સંસદીય ગણિત દર્શાવે છે કે BNP દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલા ઉમેદવાર જ દેશના આગામી રાષ્ટ્રપતિ બનવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે.

શહાબુદ્દીનના અનુગામી તરીકે કોની પસંદગી કરવી તે અંગે BNP ના ટોચના નેતૃત્વ અને રાજકીય વર્તુળોમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ગંભીર વિચારણા ચાલી રહી છે.

સમય પહેલાં સમાપ્ત થયો ૨૨મા રાષ્ટ્રપતિનો કાર્યકાળ

ઉલ્લેખનીય છે કે, ૨૪ એપ્રિલ, ૨૦૨૩ ના રોજ આવામી લીગ સરકારના સમયગાળા દરમિયાન મોહમ્મદ શહાબુદ્દીને દેશના ૨૨મા રાષ્ટ્રપતિ તરીકે પાંચ વર્ષ માટે શપથ લીધા હતા. તેમનો કાર્યકાળ એપ્રિલ ૨૦૨૮ માં પૂર્ણ થવાનો હતો, પરંતુ લગભગ અઢી વર્ષ પહેલાં જ તેમને પદ છોડવાની ફરજ પડી છે.

જુલાઈ ૨૦૨૪ માં થયેલા વિરાટ જનઆંદોલન અને બળવા બાદ શેખ હસીના સરકારનું પતન થયું ત્યારથી જ શહાબુદ્દીનના રાષ્ટ્રપતિ પદ પર ચાલુ રહેવા સામે રાજકીય પ્રશ્નો ઉભા થઈ રહ્યા હતા. સંસદીય ચૂંટણીઓ બાદ BNP સત્તામાં આવ્યા પછી આ રાજકીય ચર્ચાઓ વધુ તીવ્ર બની હતી, જેનો અંત આખરે શહાબુદ્દીનના રાજીનામા સાથે આવ્યો છે.