સોનામાં એકસાથે રોકાણ કરવાને બદલે એસઆઈપી (SIP) શૈલી અપનાવો: નિષ્ણાતોની સલાહ
વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં અનિશ્ચિતતા, ફુગાવો અને ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ વચ્ચે સોનાના ભાવ સતત નવા રેકોર્ડ સર્જી રહ્યા છે. સામાન્ય ગ્રાહકો, ઘરેણાંના ખરીદદારો અને રોકાણકારો સોનાના ભાવ ઘટે તેની આતુરતાપૂર્વક રાહ જોઈ રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં ‘શું સોનું ફરીથી ₹૧ લાખ સુધી સસ્તું થશે?’ તે સવાલ બજારમાં ચર્ચાનો મોટો વિષય બન્યો છે.
તાજેતરના સમયમાં સોનાના ભાવમાં આવેલી અભૂતપૂર્વ તેજીએ સામાન્ય ખરીદદારો અને રોકાણકારો બંનેને આશ્ચર્યમાં મૂકી દીધા છે. ભારતીય બજારમાં એપ્રિલ ૨૦૨૫ સુધી સોનાનો ભાવ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ₹૧ લાખના સ્તરથી નીચે રહ્યો હતો. જોકે, ત્યારબાદ તેજીની એવી ચાલ જોવા મળી કે જુલાઈ ૨૦૨૬ સુધીમાં ૧૦ ગ્રામ સોનાનો ભાવ રૂ. ૧.૪૩ લાખના ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચી ગયો.
આટલી મોટી તેજી પછી હવે દરેક વ્યક્તિના મનમાં એ જ પ્રશ્ન રમી રહ્યો છે કે શું સોનું ફરીથી સસ્તું થઈને ₹૧ લાખના સ્તરે આવી શકે છે? શું ભાવ ઘટવાની રાહ જોઈને ખરીદી મુલતવી રાખવી ડહાપણભર્યો નિર્ણય છે? ચાલો, બજારના અગ્રણી નિષ્ણાતોના મતે સોનાનું સાચું ગણિત સમજીએ.
શું સોનું ₹૧ લાખ સુધી ઘટશે? એક્સપર્ટ્સનો અભિપ્રાય
બજારના તજજ્ઞોના મતે વર્તમાન વૈશ્વિક અને સ્થાનિક આર્થિક સંજોગોને જોતાં સોનાના ભાવમાં કોઈ મોટો ક્રેશ કે તીવ્ર ઘટાડો થવાની શક્યતા ખૂબ જ નહિવત છે.
ઓગમોન્ટના હેડ ઓફ રિસર્ચ રેનિશા ચૈનાનીના જણાવ્યા અનુસાર, ૧૦ ગ્રામ સોનાનો ભાવ ઘટ્યા પછી ₹૧ લાખ સુધી પહોંચવો એ હાલના તબક્કે અત્યંત અવાસ્તવિક લાગે છે. આ સ્થિતિને સામાન્ય ધારણાના બદલે માત્ર એક અત્યંત જોખમી કે વિપરીત આર્થિક સ્થિતિ (Extreme Scenario) તરીકે જ જોઈ શકાય. તેમના અંદાજ મુજબ, વર્ષ ૨૦૨૬ દરમિયાન સોનાનો ભાવ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ₹૧.૪ લાખથી ₹૧.૫ લાખની શ્રેણીમાં જળવાઈ રહેવાની પૂરતી શક્યતા છે.
જોકે, ટૂંકા ગાળામાં ભાવમાં ૫% થી ૧૫% સુધીનો ઘટાડો કે કેરેક્શન આવવું એ એક સામાન્ય અને હેલ્ધી માર્કેટ પ્રોસેસ ગણાય છે, પરંતુ તેને બજારનો મોટો ઘટાડો કે ક્રેશ કહી શકાય નહીં.
સોનાના ભાવ પર દબાણ લાવી શકતા મુખ્ય પરિબળો
સોનાની કિંમતો કોઈ એક કારણથી નક્કી થતી નથી, પરંતુ તે આંતરરાષ્ટ્રીય પરિબળો સાથે જોડાયેલી છે. કિંમતોમાં મોટા ઘટાડા માટે નીચે મુજબના આર્થિક ફેરફારો જરૂરી બને છે:
-
યુએસ ડોલરની મજબૂતી: આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાનું ટ્રેડિંગ ડોલરમાં થાય છે. જો અમેરિકી ડોલર મજબૂત બને છે, તો અન્ય ચલણ ધરાવતા દેશો માટે સોનું મોંઘું બને છે, જેથી માંગ ઘટે છે અને ભાવ પર દબાણ આવે છે.
-
યુએસ ફેડરલ રિઝર્વના વ્યાજ દરો: જો અમેરિકાની મધ્યસ્થ બેંક વ્યાજ દરો લાંબા સમય સુધી ઊંચા રાખે છે, તો રોકાણકારો સોના જેવા વ્યાજ ન આપતા રોકાણના બદલે બોન્ડ્સ કે અન્ય ફિક્સ્ડ ઈનકમ ઓપ્શન તરફ વળે છે.
-
ભૌગોલિક-રાજકીય સ્થિરતા: વિશ્વભરમાં જ્યારે પણ યુદ્ધ કે અસ્થિરતાનો માહોલ શાંત થાય છે, ત્યારે ‘સેફ હેવન’ (સુરક્ષિત રોકાણ) તરીકે સોનાની માંગ ઘટે છે.
-
સેન્ટ્રલ બેંકોની ખરીદીમાં ઘટાડો: ભારતની રિઝર્વ બેંક સહિત વિશ્વની વિવિધ મધ્યસ્થ બેંકો સતત પોતાના ગોલ્ડ રિઝર્વમાં વધારો કરી રહી છે, જે ભાવને મજબૂત સપોર્ટ આપે છે. જો આ ખરીદી ધીમી પડે તો જ ભાવ નીચે આવી શકે.
રોકાણકારો અને ખરીદદારો માટે નિષ્ણાતોની ઉત્તમ રણનીતિ
બોનાન્ઝાના સીનિયર રિસર્ચ એનાલિસ્ટ નિરપેન્દ્ર યાદવના જણાવ્યા અનુસાર, સોનાના ભાવમાં ૧૦% થી ૨૦% નો ઘટાડો કે વધારો થવો એ ભૂતકાળમાં પણ એક સામાન્ય પ્રક્રિયા રહી છે. બજારના સાચા તળિયા (Bottom Level) ને ઓળખવું ખૂબ જ મુશ્કેલ હોય છે.
તેથી, એકસાથે મોટી રકમનું રોકાણ કરવાના બદલે અથવા માત્ર ₹૧ લાખના ભાવની અવાસ્તવિક રાહ જોવાને બદલે રોકાણકારોએ સિસ્ટમેટિક ઈન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન (SIP) શૈલી અપનાવીને તબક્કાવાર (DIPs પર) રોકાણ કરવું જોઈએ. લાંબા ગાળાના પોર્ટફોલિયોમાં ડાઇવર્સિફિકેશન અને ફુગાવા સામે રક્ષણ મેળવવા માટે સોનું હંમેશાં એક શ્રેષ્ઠ સેટઓફ પૂરવાર થાય છે.
