EPFO રોકાણ કૌભાંડ કેસ: અનિલ અંબાણી મુશ્કેલીમાં, CBIએ નોંધી ₹1,816 કરોડની છેતરપિંડીની FIR
ભારતીય ઉદ્યોગ જગતમાં હાલમાં એકાએક ખળભળાટ મચી ગયો છે. સેન્ટ્રલ બ્યુરો ઓફ ઇન્વેસ્ટિગેશન (CBI) દ્વારા જાણીતા ઉદ્યોગપતિ અનિલ અંબાણીની મોટી મુશ્કેલીઓ વધારતો એક મોટો ખુલાસો કરવામાં આવ્યો છે. સીબીઆઈએ રિલાયન્સ કેપિટલ લિમિટેડ (RCL), તેના ભૂતપૂર્વ ચેરમેન અનિલ ડી. અંબાણી અને અન્ય અજાણ્યા પબ્લિક સર્વન્ટ્સ સામે કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) સાથે આચરવામાં આવેલી અબજો રૂપિયાની છેતરપિંડી બદલ સત્તાવાર રીતે એફઆઈઆર (FIR) નોંધી લીધી છે.
EPFO ને ₹1,816.22 કરોડનું જંગી નુકસાન
શ્રમ અને રોજગાર મંત્રાલય, ભારત સરકાર હેઠળ આવતા EPFO (નવી દિલ્હી) તરફથી મળેલી સત્તાવાર લેખિત ફરિયાદને આધારે CBIએ આ કડક પગલું ભર્યું છે. આ કેસમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે આરોપીઓએ એક પૂર્વ-આયોજિત ગુનાહિત ષડયંત્ર રચીને, છેતરપિંડી, વિશ્વાસઘાત અને નાણાકીય ગેરવર્તણૂક દ્વારા EPFO ના નાણાં ડાંડાઈપૂર્વક ખર્ચી નાખ્યા છે.
ફરિયાદ મુજબ, આરોપીઓના આ કૃત્યથી EPFO ને સીધું ₹1,007.55 કરોડનું નાણાકીય નુકસાન સહન કરવું પડ્યું છે. આટલું જ નહીં, આ રકમ પર સંચિત થયેલું વ્યાજ ₹808.67 કરોડ પણ ઉમેરાતા કુલ કથિત નુકસાનનો આંકડો ચોંકાવનારા ₹1,816.22 કરોડ પર પહોંચી ગયો છે.
શું છે સમગ્ર મામલો? (₹2,500 કરોડનું રોકાણ અને નિષ્ફળતા)
સમગ્ર કૌભાંડની વિગતો તપાસતા સામે આવ્યું છે કે વર્ષ 2013 અને 2014 દરમિયાન રિલાયન્સ કેપિટલ લિમિટેડે સિક્યોર્ડ નોન-કન્વર્ટિબલ ડિબેન્ચર્સ (NCDs) જારી કર્યા હતા. આ નાણાકીય સાધનોમાં EPFO એ રિલાયન્સ કેપિટલ એસેટ મેનેજમેન્ટ લિમિટેડ સહિત કુલ ચાર પોર્ટફોલિયો મેનેજરોના માધ્યમથી માતબર ₹2,500 કરોડનું રોકાણ કર્યું હતું. નિયમ મુજબ આ NCDs ની પાકતી મુદત (Maturity Date) વર્ષ 2023 અને 2024 માં હતી.
પરંતુ, ગંભીર આરોપ એ છે કે રિલાયન્સ કેપિટલ લિમિટેડ ફંડના ગેરવહીવટ અને શંકાસ્પદ વ્યવહારોમાં સંડોવાયેલી હતી. પરિણામે, જ્યારે સમય પૂરો થયો ત્યારે કંપની આ NCDs ની મૂળ રકમ અને વ્યાજની ચુકવણી (રિડેમ્પશન) કરવામાં સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ રહી. આ નાણાકીય ચૂક નહીં થવાને કારણે સીધી રીતે EPFO ની કરોડો રૂપિયાની મૂડી ડૂબી ગઈ હતી.
સીબીઆઈની કડક તપાસ અને અગાઉના કેસો
આ મામલાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને CBIએ ઊંડાણપૂર્વક તપાસ શરૂ કરી દીધી છે. તપાસના દાયરામાં માત્ર ખાનગી વ્યક્તિઓ જ નહીં, પરંતુ આ સમગ્ર કાવતરામાં કથિત રીતે સંડોવાયેલા જાહેર સેવકો (પબ્લિક સર્વન્ટ્સ) ની ભૂમિકાની પણ સઘન તપાસ કરવામાં આવશે. આ રોકાણ કરાયેલા ભંડોળનો આખરી ઉપયોગ (Ultimate End-Use) ક્યાં થયો હતો અને તે ક્યાં ડાયવર્ટ કરવામાં આવ્યા હતા, તેની કુંડળી પણ એજન્સી દ્વારા ટૂંક સમયમાં બહાર લાવવામાં આવશે.
ઉલ્લેખનીય છે કે અનિલ અંબાણીની કંપનીઓ સામે આ પ્રકારની કાનૂની કાર્યવાહી નવી નથી. અગાઉ પણ વિવિધ જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો અને એલઆઈસી (LIC) ની ફરિયાદોના આધારે સીબીઆઈએ રિલાયન્સ કોમ્યુનિકેશન્સ લિમિટેડ (RCom), રિલાયન્સ હોમ ફાઇનાન્સ લિમિટેડ (RHFL), રિલાયન્સ કોમર્શિયલ ફાઇનાન્સ લિમિટેડ (RCFL) અને રિલાયન્સ ટેલિકોમ લિમિટેડ (RTL) જેવી કંપનીઓ સામે કુલ સાત અલગ-અલગ એફઆઈઆર નોંધી હતી.
