ટેક્સ સિસ્ટમમાં આકરો ફેરફાર! ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ડેટા સેન્ટર સેક્ટર માટે સરકારે કરી મોટી જાહેરાત
વિદેશી રોકાણકારોને ભારતીય બજાર તરફ આકર્ષવા અને દેશમાં વિદેશી મૂડીનો પ્રવાહ વધારવાના ઉદ્દેશ્યથી કેન્દ્ર સરકારે એક નવો મોટો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. સરકાર નવા વિધેયક (Bill) હેઠળ ટેક્સમાં અનેક પ્રકારની મોટી રાહતો આપવાની તૈયારી કરી રહી છે.
આગામી દિવસોમાં સંસદમાં રજૂ થનારા ‘ધ ટેક્સેશન એન્ડ અધર લોઝ (એમેન્ડમેન્ટ) બિલ, 2026’ હેઠળ દેશના અનેક મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રો માટે લાંબા ગાળાના ‘ટેક્સ હોલિડે’ (Tax Holiday) નો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ સાથે જ કેટલીક વર્તમાન કરમુક્તિઓની મુદતમાં નોંધપાત્ર વધારો કરવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, ભારતમાં સ્થિત વિદેશી ફંડ્સ માટે તેમની ગ્લોબલ આવક પર કરમુક્તિ મેળવવાના નિયમોને પણ વધુ સરળ બનાવવામાં આવ્યા છે.

ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સેક્ટરને મોટી ભેટ: 2041 સુધી ટેક્સ છૂટ લંબાવાઈ
સરકારે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદન ક્ષેત્રને વેગ આપવા માટે એક અત્યંત મહત્વનો નિર્ણય લીધો છે. કોન્ટ્રાક્ટ ઉત્પાદકો અને વેરહાઉસિસને કેપિટલ ગુડ્સ તથા મશીનરી પૂરી પાડતી વિદેશી કંપનીઓ માટેની ટેક્સ છૂટની મુદત 10 વર્ષ વધારીને માર્ચ 2041 સુધી લંબાવવાનો પ્રસ્તાવ મુકાયો છે.
સરકારના આ નિર્ણયથી એપ્પલ (Apple) અને ગૂગલ (Google) જેવી વિશ્વની અગ્રણી ટેકનોલોજી કંપનીઓને મોટો ફાયદો થશે. આ કંપનીઓ આગામી વર્ષોમાં ભારતમાં પોતાનું મેન્યુફેક્ચરિંગ મોટા પાયે વધારવાની યોજના બનાવી રહી છે. આ કરમુક્તિથી ભારતમાં ટેક-ઉત્પાદનનું નેટવર્ક વધુ મજબૂત બનશે અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં ભારતનું સ્થાન વધુ દ્રઢ થશે.
ડેટા સેન્ટર અને રફ ડાયમંડ ટ્રેડિંગને પણ મળશે રાહત
નવા સુધારા વિધેયક હેઠળ જે ક્ષેત્રોને કરમુક્તિ અને નિયમોમાં છૂટછાટનો લાભ મળશે તેમાં ડેટા સેન્ટર (Data Centres) અને રફ ડાયમંડ (કાચા હીરા) ના વેપારનો પણ સમાવેશ થાય છે.
ડેટા સેન્ટર ક્ષેત્ર માટે સરકારે નીતિઓ વધુ ઉદાર બનાવી છે:
-
માર્ચ 2047 સુધી પ્રક્રિયા સરળ: નિર્ધારિત ડેટા સેન્ટર પાસેથી સેવાઓ લેતી વિદેશી કંપનીઓ માટે ટેક્સ છૂટની પ્રક્રિયા માર્ચ 2047 સુધી સરળ બનાવવામાં આવશે. આ માટે કેન્દ્ર સરકારની અલગથી સત્તાવાર અધિસૂચનાની (Notification) જરૂર રહેશે નહીં.
-
લીઝ મોડલને મંજૂરી: વિદેશી ફર્મ સાથે ભાગીદારી કરતી ભારતીય કંપનીઓ માટે ડેટા સેન્ટર સ્થાપવા બાબતે ‘ઓનરશિપ મોડલ’ (માલિકી) ની સાથે સાથે હવે ‘લીઝ મોડલ’ નો ઉપયોગ કરવાની પણ મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
REITs અને InvITs ના રોકાણકારો માટે મહત્વની ફેરબદલ
બિલના મુસદ્દા મુજબ, રિયલ એસ્ટેટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ટ્રસ્ટ્સ (REITs) અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ટ્રસ્ટ્સ (InvITs) દ્વારા ડિવિડન્ડના વિતરણ પર ટેક્સ તટસ્થતા (Tax Neutrality) પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવી છે. આ નવો નિયમ દર્શાવે છે કે, જો મિલકતોનું સંચાલન કરતી સ્પેશિયલ પર્પઝ વ્હીકલ (SPV) કંપનીઓ રાહત દર વાળી ટેક્સ વ્યવસ્થા પસંદ કરે, તો પણ યુનિટ હોલ્ડર્સના હાથમાં મળતું ડિવિડન્ડ કરમુક્ત જ રહેશે.
જોકે, આ ફેરફારના કારણે સરકારને થનારા મહેસૂલી નુકસાનની ભરપાઈ કરવા માટે એક મહત્વની જોગવાઈ કરાઈ છે. નવી ટેક્સ સિસ્ટમ પસંદ કરતી SPV કંપનીઓ પરનો સરચાર્જ (Surcharge) 10% થી વધારીને 25% કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે. જ્યારે અન્ય તમામ સ્થાનિક કંપનીઓ માટે આ સરચાર્જ 10% પર જ યથાવત રાખવામાં આવશે.

વિદેશી મૂડીના બહિર્પ્રવાહને રોકવા માટેનો માસ્ટરપ્લાન
છેલ્લા કેટલાક સમયથી ભારતીય બજારમાંથી વિદેશી મૂડી બહાર જઈ રહી છે અને ઘરઆંગણે રોકાણની ગતિ ધાર્યા કરતા ધીમી રહી છે. આ સ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે સરકાર આ વધારાની કર રાહતો આપી રહી છે.
અગાઉ જૂન મહિનામાં પણ કેન્દ્ર સરકાર અને રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) દ્વારા વિદેશી મૂડી આકર્ષવા માટે કેટલાક મહત્વના પગલાં લેવાયા હતા. જેમાં સરકારી જામીનગીરીઓ (Government Securities) માં રોકાણ કરતા ફોરેન પોર્ટફોલિયો ઇન્વેસ્ટર્સ (FPI) માટે કેપિટલ ગેઇન્સ અને વિથહોલ્ડિંગ ટેક્સ નાબૂદ કરવાનો સમાવેશ થતો હતો, જે 1 એપ્રિલ 2026 થી અમલી બન્યો હતો. આ વિધેયક દ્વારા તે અધ્યાદેશ (Ordinance) ને હવે કાયદાનું સ્વરૂપ આપવામાં આવશે.