હવે UGC ની મંજૂરી વિના શરૂ થશે નવા કોર્સ! ગુજરાત યુનિવર્સિટીને મળી ‘કેટેગરી-II ગ્રેડેડ ઓટોનોમી’!
ગુજરાતના ઉચ્ચ શિક્ષણના ઇતિહાસમાં એક સુવર્ણ અધ્યાય ઉમેરાયો છે. રાજ્યની સૌથી જૂની અને પ્રતિષ્ઠિત ગુજરાત યુનિવર્સિટીએ એક અભૂતપૂર્વ સિદ્ધિ હાસિલ કરી છે. યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (UGC) દ્વારા ‘UGC Regulations, 2018’ હેઠળ ગુજરાત યુનિવર્સિટીને Category-II Graded Autonomy (ગ્રેડેડ ઓટોનોમી) નો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે. આ સાથે જ ગુજરાત યુનિવર્સિટી આવી શ્રેષ્ઠ સ્વાયત્તતા અને તેના તમામ અનુસંગી લાભો મેળવનારી સમગ્ર ગુજરાત રાજ્યની સૌપ્રથમ અને એકમાત્ર સ્ટેટ યુનિવર્સિટી બની ગઈ છે.
આ મહત્ત્વપૂર્ણ માન્યતા મળવાથી યુનિવર્સિટીના શૈક્ષણિક માળખા, સંશોધન ક્ષેત્ર અને આંતરરાષ્ટ્રીયકરણને એક નવી ઊંચાઈ મળશે, જેનાથી લાખો વિદ્યાર્થીઓનું ભવિષ્ય વધુ ઉજ્જવળ બનશે.
સ્વાયત્તતા મળવાથી યુનિવર્સિટી અને વિદ્યાર્થીઓને શું લાભ થશે?
UGC તરફથી કેટેગરી-II નો દરજ્જો મળવાનો સીધો અર્થ એ છે કે હવે ગુજરાત યુનિવર્સિટીને પોતાના નિર્ણયો લેવામાં વધુ સ્વતંત્રતા અને સ્વાયત્તતા મળશે. ભૂતકાળમાં નવા કોર્સ શરૂ કરવા કે શૈક્ષણિક ફેરફારો કરવા માટે UGC ની પૂર્વમંજૂરી લેવી પડતી હતી, પરંતુ હવે આ પ્રક્રિયામાંથી મુક્તિ મળશે.
-
નવા કોર્સ અને વિભાગો શરૂ કરવાની સ્વતંત્રતા: યુનિવર્સિટી હવે UGC ની મંજૂરી વિના જ વર્તમાન માળખામાં સમયાનુકૂળ નવા અભ્યાસક્રમો, નવા શૈક્ષણિક વિભાગો, સ્કૂલો અને વિશિષ્ટ સંશોધન કેન્દ્રો શરૂ કરી શકશે.
-
રોજગારલક્ષી કૌશલ્ય વિકાસ (Skill Development): નેશનલ સ્કિલ્સ ક્વોલિફિકેશન ફ્રેમવર્ક (NSQF) ના નિયમો મુજબ ઉદ્યોગોની જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં રાખીને નવા ડિપ્લોમા અને સર્ટિફિકેટ કોર્સ શરૂ કરી શકાશે, જેથી વિદ્યાર્થીઓને સીધી રોજગારી મળી રહે.
-
વિદેશી ફેકલ્ટીની નિમણૂક: શૈક્ષણિક ગુણવત્તામાં વધારો કરવા માટે યુનિવર્સિટી પોતાના મંજૂર અધ્યાપકોની સંખ્યા ઉપરાંત ૨૦% સુધી શ્રેષ્ઠ અને લાયક વિદેશી અધ્યાપકોની કરાર આધારિત (Contractual) નિમણૂક કરી શકશે.
-
આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ માટે દ્વાર ખૂલ્યા: સ્થાનિક વિદ્યાર્થીઓની ક્ષમતાને કોઈ અસર પહોંચાડ્યા વગર, ૨૦% સુધી વધારાના વિદેશી વિદ્યાર્થીઓને ગુણવત્તાના ધોરણે પ્રવેશ આપી શકાશે. આનાથી યુનિવર્સિટીનું કેમ્પસ ગ્લોબલ બનશે.
-
ઓપન અને ડિસ્ટન્સ લર્નિંગ (ODL): યુનિવર્સિટી ઓપન એન્ડ ડિસ્ટન્સ લર્નિંગ દ્વારા દૂર-દૂરના વિસ્તારો સુધી પોતાના શૈક્ષણિક કાર્યક્રમોનો વ્યાપ વધારી શકશે, જેથી વધુ ને વધુ લોકો ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવી શકે.
શિક્ષણ મંત્રી ડૉ. પ્રદ્યુમન વાજાએ પાઠવી શુભકામનાઓ
ગુજરાત યુનિવર્સિટીની આ ઐતિહાસિક અને ગૌરવપૂર્ણ ઉપલબ્ધિ બદલ રાજ્યના શિક્ષણ મંત્રી ડૉ. પ્રદ્યુમન વાજાએ સમગ્ર યુનિવર્સિટી પરિવાર, સત્તાધીશો, પ્રોફેસરો અને વિદ્યાર્થીઓને હૃદયપૂર્વક શુભકામનાઓ પાઠવી હતી.
તેમણે ખુશી વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે, “મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના સક્ષમ નેતૃત્વ અને માર્ગદર્શન હેઠળ ગુજરાતનું શિક્ષણ ક્ષેત્ર સતત નવી ઊંચાઈઓ સર કરી રહ્યું છે. ગુજરાત યુનિવર્સિટીને મળેલું આ સન્માન રાજ્યના ઉચ્ચ શિક્ષણ ક્ષેત્રે એક અવિસ્મરણીય સિદ્ધિ છે. આ સફળતા ‘વિકસિત ગુજરાત @૨૦૪૭’ અને ‘વિકસિત ભારત @૨૦૪૭’ ના સંકલ્પને પૂર્ણ કરવામાં પાયાનો પથ્થર સાબિત થશે.”
NEP-2020 ના અસરકારક અમલીકરણનું મધુર ફળ
શિક્ષણ મંત્રીશ્રીએ વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે ગુજરાત યુનિવર્સિટીને પ્રાપ્ત થયેલી આ સફળતા કંઈ રાતોરાત મળી નથી, પરંતુ તે યુનિવર્સિટીની ઉત્કૃષ્ટ શૈક્ષણિક ગુણવત્તા, ઉચ્ચ સ્તરનું સંશોધન અને રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP-2020) ના અસરકારક અમલીકરણનું પરિણામ છે.
ગુજરાત યુનિવર્સિટીએ NEP-2020 ની માર્ગદર્શિકા મુજબ પોતાના અભ્યાસક્રમોમાં પરિવર્તન આણ્યું છે. આ સ્વાયત્તતાના કારણે હવે યુનિવર્સિટીમાં ઇનોવેશન, બહુવિષયક (Multidisciplinary) અભ્યાસક્રમો તેમજ વૈશ્વિક કક્ષાની યુનિવર્સિટીઓ સાથે શૈક્ષણિક સહયોગ (Global Academic Collaboration) ને એક નવી દિશા મળશે. આનાથી ગુજરાતના વિદ્યાર્થીઓને ઘરઆંગણે જ આંતરરાષ્ટ્રીય કક્ષાનું શિક્ષણ અને સંશોધનની તકો પ્રાપ્ત થશે.
ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે સુવર્ણ તક
આ નિર્ણયથી ગુજરાત યુનિવર્સિટી હવે વિશ્વસ્તરીય યુનિવર્સિટીઓની હરોળમાં ઊભી રહેવા માટે સજ્જ બની છે. શૈક્ષણિક સ્વતંત્રતા મળવાથી યુનિવર્સિટી ઉદ્યોગોની તાતી જરૂરિયાતો મુજબ તાત્કાલિક નવા કોર્સ ડિઝાઇન કરી શકશે, જેનાથી વિદ્યાર્થીઓના કૌશલ્ય વિકાસમાં વધારો થશે અને તેમના માટે વૈશ્વિક સ્તરે નોકરી અને સાર્વત્રિક પ્રગતિના નવા દ્વાર ખુલશે.
