કેમિકલવાળા રંગોથી સાવધ! જાણો માટીના વાસણોની ગુણવત્તા ચકાસવાની સાચી રીત
આજે લોકો પરંપરાગત જીવનશૈલી અને સ્વસ્થ ટેવો તરફ પાછા ફરતા હોવાથી, ઘરોમાં માટીના વાસણોનો ઉપયોગ ફરી શરૂ થયો છે. ઉનાળા દરમિયાન, ઘણા લોકો રેફ્રિજરેટેડ પાણી કરતાં માટીના વાસણ અથવા ઘડામાંથી કુદરતી રીતે ઠંડુ પાણી પસંદ કરે છે, કારણ કે તે સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. વધુમાં, સ્વાદ અને સુખાકારી બંને માટે, લોકોએ માટીના વાસણો (*હાંડી*) માં ભોજન રાંધવાનું શરૂ કર્યું છે. જો કે, શું તમે જાણો છો કે તમારા ઘરમાં નવા માટીના વાસણો લાવતી વખતે અનુસરવા માટે ચોક્કસ માર્ગદર્શિકા છે? ખરીદી કરવાનો શ્રેષ્ઠ સમય, ટાળવાના દિવસો અને ગુણવત્તાવાળા ટુકડાઓ કેવી રીતે ઓળખવા – જેવી ઘોંઘાટને સમજવી વાસ્તુ શાસ્ત્ર અને પરંપરાગત માન્યતાઓ અનુસાર ખૂબ ફાયદાકારક હોઈ શકે છે. આ લેખમાં, અમે માટીના વાસણો ખરીદતી વખતે અને ઉપયોગ કરતી વખતે ધ્યાનમાં લેવાના મુખ્ય પરિબળોનું અન્વેષણ કરીએ છીએ.
વાસ્તુશાસ્ત્ર અનુસાર ક્યારે ન ખરીદવા જોઈએ માટીના વાસણો?
આપણા સમાજમાં વાસ્તુશાસ્ત્ર અને જૂની માન્યતાઓનું ઊંડું મહત્ત્વ રહ્યું છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ઘરમાં કોઈપણ નવી ચીજવસ્તુ લાવવાનો એક ચોક્કસ સાચો સમય અને દિવસ હોય છે. માટીના વાસણોના મામલામાં પણ કેટલાક ખાસ નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે:
-
રવિવાર અને મંગળવારે ન ખરીદો: વાસ્તુ માન્યતાઓ અનુસાર, અઠવાડિયાના કેટલાક દિવસો માટીના વાસણો ખરીદવા માટે અશુભ માનવામાં આવ્યા છે, જેમાં મુખ્યત્વે રવિવાર અને મંગળવારનો સમાવેશ થાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે મંગળવારનો સંબંધ મંગળ ગ્રહ અને ઊર્જા સાથે છે, અને આ દિવસે માટી અથવા તેનાથી જોડાયેલી વસ્તુઓ ઘરે લાવવાનું ટાળવું જોઈએ.
-
શનિવારના દિવસને લઈને પણ છે માન્યતા: કેટલીક પરંપરાગત માન્યતાઓ અનુસાર, શનિવારના દિવસે પણ નવું માટલું કે માટીનું વાસણ ખરીદવાથી પરહેજ કરવો જોઈએ. તેથી પ્રયાસ કરો કે વાસણ ખરીદવા માટે સોમવાર, બુધવાર, ગુરુવાર, શુક્રવાર અથવા રવિવાર (કેટલાક કિસ્સાઓમાં) જેવા અન્ય દિવસોની પસંદગી કરો.
-
સૂર્યાસ્ત પછી ક્યારેય ઘરે ન લાવો: માત્ર દિવસ જ નહીં, પરંતુ સમયનું પણ વિશેષ ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. જાણકારોનું કહેવું છે કે સૂર્યાસ્ત પછી એટલે કે સાંજ ઢળ્યા પછી અથવા રાત્રિના સમયે ક્યારેય બજારમાંથી માટીના વાસણો કે કૂંડા (ગમલા) ખરીદવા જોઈએ નહીં. વાસણો હંમેશાં દિવસના અજવાળામાં જ ખરીદીને ઘરે લાવવા જોઈએ. જ્યારે પણ તમને નવા વાસણની જરૂર પડે અથવા જૂનું વાસણ તૂટી જાય, ત્યારે આ નિયમો ધ્યાનમાં રાખીને જ ખરીદી કરો.
સ્વાસ્થ્ય સાથે સમાધાન ન કરો: ચમકદાર અને રાસાયણિક રંગવાળા વાસણોથી દૂર રહો
બજારમાં આજકાલ ખૂબ જ સુંદર, ચમકદાર અને અલગ-અલગ રંગોથી રંગાયેલા માટીના વાસણો કે કૂંડા મળવા લાગ્યા છે, જે જોવામાં ખૂબ જ આકર્ષક લાગે છે. પરંતુ ખરીદી કરતી વખતે તમારે તમારા સ્વાસ્થ્યનું વિશેષ ધ્યાન રાખવું જોઈએ:
-
કેમિકલવાળા રંગોનું જોખમ: આકર્ષક દેખાતા આ વાસણો પર ઘણીવાર ખતરનાક કેમિકલ, આર્ટિફિશિયલ રંગ અથવા વાર્નિશનું આવરણ ચડાવવામાં આવે છે. જ્યારે તમે આવા વાસણોમાં પાણી ભરીને પીઓ છો અથવા ખોરાક બનાવો છો, ત્યારે આ હાનિકારક કેમિકલ્સ પાણી કે ખોરાક દ્વારા તમારા શરીરમાં પ્રવેશ કરી જાય છે.
-
સ્વાસ્થ્યને થઈ શકે છે નુકસાન: આ કેમિકલ્સ તમારી કિડની, લીવર અને પેટ સાથે જોડાયેલી ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે. તેથી હંમેશા સાદા, કુદરતી અને વગર રંગના માટીના વાસણો જ પસંદ કરો, ભલે તે જોવામાં થોડા સાધારણ કેમ ન લાગતા હોય. અસલી અને કુદરતી માટીની સોડમવાળું વાસણ જ સ્વાસ્થ્ય માટે સૌથી ઉત્તમ હોય છે.
અસલી અને સારી ક્વોલિટીનું માટીનું વાસણ કેવી રીતે ઓળખવું?
જ્યારે તમે બજારમાં માટીનું વાસણ ખરીદવા જાઓ, ત્યારે દુકાનદારના ભરોસે બેસી રહેવા કરતાં જાતે તેની તપાસ અવશ્ય કરી લો. એક સારું અને મજબૂત વાસણ પસંદ કરવા માટે આ સરળ ટિપ્સ અપનાવી શકો છો:
-
ટપકાવીને અવાજ સાંભળો: વાસણની ક્વોલિટી તપાસવાની સૌથી જૂની અને અસરકારક રીત તેને આંગળીથી હળવેથી ટપકાવીને જોવાની છે. જો ટપકાવવાથી તેમાં થી ધીમો, ભારે કે ડલ અવાજ આવે, તો તેનો અર્થ એ છે કે તે વાસણ અંદરથી કાચું છે અને સારી રીતે પાકેલું નથી. આવું વાસણ ઝડપથી તૂટી શકે છે. હંમેશા એવું વાસણ પસંદ કરો જેમાં ટપકાવવાથી એક તેજ, સાફ અને ગૂંજતો ‘ખણક’ (રિંગિંગ સાઉન્ડ) નો અવાજ આવે. તેનો અર્થ એ થાય છે કે ભઠ્ઠીમાં વાસણ સારી રીતે પકીને મજબૂત થઈ ગયું છે.
-
પાણી ભરીને લીકેજ ચેક કરો: વાસણ ખરીદતાની સાથે જ તેમાં પાણી ભરીને થોડીવાર માટે રાખી દો. તેનાથી તમને ખબર પડી જશે કે વાસણ ક્યાંકથી નબળું તો નથી ને અથવા તેમાં પાણી ઝરે (Leak) તો નથી ને. જો પાણી બહાર આવી રહ્યું છે, તો સમજી લો કે તે યોગ્ય રીતે બન્યું નથી.
-
ફિનિશિંગ અને ક્રેક્સ જુઓ: વાસણની બહારની અને અંદરની સપાટીને સારી રીતે જોઈ લો કે તેમાં કોઈ ઝીણી તિરાડ (Crack) તો નથી ને. જરા સરખી તિરાડ પણ આગળ ચાલીને આખું વાસણ તોડી શકે છે.
માટીના વાસણો આપણી સંસ્કૃતિ અને સ્વાસ્થ્ય બંનેનો એક મહત્ત્વપૂર્ણ ભાગ છે. ઉનાળામાં માટલાનું પાણી પીવું હોય કે પરંપરાગત રીતે ખોરાક બનાવવો હોય, તે આપણા જીવનને કુદરતી રીતે સ્વસ્થ રાખે છે. જો કે, તેને ઘરે લાવતી વખતે વાસ્તુના નિયમોનું પાલન કરવું અને સ્વાસ્થ્યની દ્રષ્ટિએ કેમિકલ-ફ્રી વાસણોની પસંદગી કરવી અત્યંત જરૂરી છે. આગલી વખતે જ્યારે પણ તમે બજાર જાઓ, ત્યારે આ નાની-નાની પરંતુ મહત્ત્વપૂર્ણ બાબતોનું જરૂર ધ્યાન રાખજો, જેથી તમારા ઘરમાં સકારાત્મક ઊર્જાની સાથે-સાથે ઉત્તમ સ્વાસ્થ્ય પણ જળવાઈ રહે.
