અમેરિકા-ઈરાન તણાવની અસર: શું મોંઘું થશે પેટ્રોલ? જાણો ક્રૂડ ઓઈલની સ્થિતિ અને ઇંધણના લેટેસ્ટ ભાવ
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે બદલાતા સમીકરણો અને મધ્ય પૂર્વમાં વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે દેશના સામાન્ય નાગરિકો માટે એક રાહતભર્યા સમાચાર સામે આવ્યા છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સંભવિત યુદ્ધના વાદળો ઘેરાવાને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ફરી એકવાર ઉપર તરફ જઈ રહ્યા છે, જેના કારણે ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) પર આર્થિક દબાણ સતત વધી રહ્યું છે. આમ છતાં, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારની આ અશાંતિની સીધી અસર દેશના છૂટક બજાર પર જોવા મળી નથી. ગુરુવાર, ૧૩ ઓગસ્ટના રોજ દેશભરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ સંપૂર્ણપણે સ્થિર રહ્યા છે. આનો સીધો અર્થ એ થાય કે આજે પણ વાહનચાલકોએ ગઈકાલ જેટલી જ કિંમતે ઇંધણ ખરીદવું પડશે.
ઘરગથ્થુ બજેટ અને દૈનિક પરિવહન પર ઇંધણના ભાવોની અસર
કોઈપણ અર્થવ્યવસ્થામાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ એ સામાન્ય જનતાના માસિક કે દૈનિક ઘરગથ્થુ બજેટનો અત્યંત સંવેદનશીલ અને મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. જે લોકો પોતાની રોજિંદી નોકરી-ધંધા માટે ખાનગી વાહનોનો ઉપયોગ કરે છે અથવા પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટ પર નિર્ભર છે, તેમના માટે ઇંધણના દર સીધા જ ખર્ચને પ્રભાવિત કરે છે. પેટ્રોલ કે ડીઝલના ભાવમાં થતો નાનો વધારો પણ દૈનિક મુસાફરીને મોંઘી બનાવી દે છે. આ ઉપરાંત, માલસામાનની હેરાફેરી કરતી લોજિસ્ટિક્સ કંપનીઓ, રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ ઓપરેટરો અને વેપારીઓ પણ ઇંધણના ઊંચા ભાવોથી સીધા પ્રભાવિત થાય છે, કારણ કે તેનાથી શાકભાજી, અનાજ અને રોજબરોજની જરૂરિયાતની વસ્તુઓની કિંમતો પણ વધી જવાની સંભાવના રહે છે.
દેશના મુખ્ય શહેરોમાં ઇંધણના પ્રવર્તમાન દરો
વિવિધ મહાનગરો અને રાજ્યોની રાજધાનીઓમાં આજે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવોમાં કોઈ ફેરફાર જોવા મળ્યો નથી. દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં પેટ્રોલનો ભાવ પ્રતિ લિટર ૧૦૨.૧૨ રૂપિયા અને ડીઝલનો ભાવ ૯૫.૨૦ રૂપિયા છે. દિલ્હીને અડીને આવેલા નોઈડામાં પેટ્રોલ ૧૦૨.૧૨ રૂપિયા અને ડીઝલ ૯૫.૨૧ રૂપિયા પ્રતિ લિટર વેચાઈ રહ્યું છે. દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં મોંઘવારીનો માર વધુ છે, જ્યાં પેટ્રોલ ૧૧૧.૨૧ રૂપિયા પ્રતિ લિટર અને ડીઝલ ૯૭.૮૩ રૂપિયા પ્રતિ લિટરના સ્થાને સ્થિર છે.
દક્ષિણ ભારતના પ્રમુખ નગર ચેન્નાઈમાં ગ્રાહકોએ પેટ્રોલ માટે ૧૦૭.૭૪ રૂપિયા અને ડીઝલ માટે ૯૯.૫૫ રૂપિયા ચૂકવવા પડી રહ્યા છે. પશ્ચિમ બંગાળની રાજધાની કોલકાતામાં પેટ્રોલ ૧૧૩.૫૧ રૂપિયા અને ડીઝલ ૯૯.૮૨ રૂપિયા પ્રતિ લિટર ચાલી રહ્યું છે. ઉત્તર પ્રદેશની રાજધાની લખનૌમાં પેટ્રોલનો દર ૧૦૧.૮૬ રૂપિયા અને ડીઝલનો દર ૯૪.૯૭ રૂપિયા નોંધાયો છે. આ ઉપરાંત, ગુલાબી નગરી જયપુરમાં પેટ્રોલ ૧૧૨.૬૬ રૂપિયા અને ડીઝલ ૯૭.૪૬ રૂપિયા છે. બિહારની રાજધાની પટનામાં પેટ્રોલ ૧૧૩.૩૭ રૂપિયા અને ડીઝલ ૧૦૦.૨૦ રૂપિયા પ્રતિ લિટર ઉપલબ્ધ છે, જ્યારે મધ્યપ્રદેશના ભોપાલમાં પેટ્રોલ સૌથી વધુ ૧૧૪.૫૪ રૂપિયા અને ડીઝલ ૧૦૦.૩૦ રૂપિયા પ્રતિ લિટરના ભાવે વેચાઈ રહ્યું છે.
ભવિષ્યમાં શું ભાવ વધારો થઈ શકે છે?
આર્થિક નિષ્ણાતોના મતે, જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલ (Crude Oil) ની કિંમતોમાં અસ્થિરતા ચાલુ રહેશે અને ભાવ વધતા રહેશે, તો આગામી સમયમાં ઓઇલ કંપનીઓ પર ભાવ વધારવાનું દબાણ અનિવાર્ય બની જશે. ભારત તેની કુલ ઇંધણ અને ઊર્જાની જરૂરિયાતના ૮૫ ટકાથી વધુ ભાગ વિદેશી દેશોમાંથી આયાત કરે છે. મધ્ય પૂર્વમાં વધતો ભૌગોલિક તણાવ અને સપ્લાય ચેઈનમાં અવરોધ ભારત જેવા આયાતકાર દેશો માટે મુશ્કેલીઓ સર્જી શકે છે. જોકે, હાલની સ્થિતિ જોતા સ્થાનિક સ્તરે તાત્કાલિક ભાવ વધારાની કોઈ શક્યતા દેખાતી નથી, પરંતુ વૈશ્વિક બજારના વલણો પર સૌની નજર ટકેલી છે.
