સોવરેન ગોલ્ડ બોન્ડમાં 7 વર્ષમાં 343% નું તોફાની રિટર્ન! પૈસા પાછા ખેંચતા પહેલાં ટેક્સનો આ નિયમ વાંચી લેજો
સોવરેન ગોલ્ડ બોન્ડ (SGB) 2019-20 સિરીઝ III ધરાવતા રોકાણકારો માટે આજે એટલે કે ૧૪ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ નો દિવસ ખૂબ જ ખાસ સાબિત થઈ રહ્યો છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ની નીતિ મુજબ, આ બોન્ડ ધરાવતા રોકાણકારો માટે આજથી પ્રી-મેચ્યોર રિડેમ્પશન (સમય પહેલાં બોન્ડ પાછા વટાવવાનો) વિકલ્પ ખુલી ગયો છે. આશ્ચર્યજનક બાબત એ છે કે આરબીઆઈ દ્વારા આ રિડેમ્પશન માટે ₹15,310 પ્રતિ યુનિટ (ગ્રામ) નો ભાવ નક્કી કરવામાં આવ્યો છે, જે રોકાણકારોને ધારણા કરતા પણ વધુ મોટો ગુણાકાર રિટર્ન આપી રહ્યો છે.

૭ વર્ષમાં ૩૪૩.૯% નું મકાન તોડ રિટર્ન: નફો જોઈને આંખો પહળાઈ જશે
SGB 2019-20 સિરીઝ III ૧૪ ઓગસ્ટ ૨૦૧૯ ના રોજ ઈશ્યુ કરવામાં આવી હતી. જે રોકાણકારોએ ડિજિટલ માધ્યમથી ચુકવણી કરીને ઓનલાઈન અરજી કરી હતી, તેમને પ્રતિ ગ્રામ ₹50 નું ડિસ્કાઉન્ટ મળ્યું હતું, જેના કારણે તેમની ઈશ્યુ પ્રાઈસ ₹3,449 પ્રતિ ગ્રામ પડી હતી (ઓફલાઈન ઈશ્યુ પ્રાઈસ ₹3,499 હતી).
આજના ₹15,310 ના રિડેમ્પશન ભાવ સાથે સરખામણી કરીએ તો:
-
પ્રતિ યુનિટ ચોખ્ખો નફો: ₹11,861
-
એબ્સોલ્યુટ ગ્રોથ (Absolute Gain): આશરે ૩૪૩.૯% નો વધારો
આ ગણતરીમાં રોકાણકારોને દર વર્ષે મળતું ૨.૫ ટકાનું વ્યાજ તો સામેલ પણ નથી! જો માત્ર સોનાના ભાવમાં થયેલા વધારાની વાત કરીએ, તો આ ૭ વર્ષના સમયગાળા દરમિયાન વાર્ષિક ચક્રવૃદ્ધિ ધોરણે (CAGR) આશરે ૨૩.૭ ટકાનું શાનદાર રિટર્ન મળ્યું છે.
₹1 લાખનું રોકાણ કેવી રીતે બન્યું ₹4.44 લાખ? ગણતરી સમજો
જો કોઈ રોકાણકારે ઓગસ્ટ ૨૦૧૯ માં આ બોન્ડમાં ₹1,00,000 નું રોકાણ કર્યું હોત, તો ઓનલાઈન ઈશ્યુ પ્રાઈસ (₹3,449) મુજબ તેમને આશરે ૨૮.૯૯ યુનિટ (ગ્રામ) ગોલ્ડ બોન્ડ મળ્યા હોત.
આજે જ્યારે આરબીઆઈ ₹15,310 પ્રતિ યુનિટના ભાવે રિડેમ્પશન કરી રહી છે, ત્યારે તે ૨૮.૯૯ યુનિટની કુલ કિંમત વધીને ₹4,43,836 (આશરે ₹4.44 લાખ) થઈ જાય છે. આનો અર્થ એ થયો કે રોકાણકારને માત્ર કેપિટલ એપ્રીસિએશન (ભાવ વધારા) થી જ ₹3.44 લાખનો ચોખ્ખો નફો થઈ રહ્યો છે. આ ઉપરાંત, આ ૭ વર્ષ દરમિયાન મૂળ રોકાણ પર દર છ મહિને મળતું ૨.૫% નું વાર્ષિક નિયમિત વ્યાજ તો અલગથી ગણવાનું રહે છે.
કેવી રીતે નક્કી થાય છે રિડેમ્પશન પ્રાઈસ?
આરબીઆઈના નિયમો અનુસાર, સોવરેન ગોલ્ડ બોન્ડની રિડેમ્પશન કિંમત ઈન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA) દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવતા 999 શુદ્ધતાના સોનાના બંધ ભાવ પર આધારિત હોય છે.
જે તારીખે રિડેમ્પશન થવાનું હોય, તેના અગાઉના ત્રણ કામકાજના દિવસોના સોનાના બંધ ભાવની સાદી સરેરાશ (Simple Average) કાઢીને આ ભાવ નક્કી કરવામાં આવે છે. આ વખતે સોનાના ભાવમાં આવેલી વૈશ્વિક તેજીને કારણે રિડેમ્પશન ભાવ ₹15,310 જેટલો ઊંચો નોંધાયો છે. SGB નો કૂલ મેચ્યોરિટી પિરિયડ ૮ વર્ષનો હોય છે, પરંતુ ૫ વર્ષ પૂરા થયા પછી દરેક વ્યાજ ચૂકવણીની તારીખે પ્રી-મેચ્યોર રિડેમ્પશનનો વિકલ્પ મળે છે.

ટેક્સના નવા નિયમો: શું આજે જ પૈસા પાછા ખેંચવા સમજદારી છે?
બજારમાં મળી રહેલા આ ધમાકેદાર રિટર્નની સાથે રોકાણકારોએ ટેક્સ સંબંધિત એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર પણ ધ્યાનમાં લેવો પડશે.
૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬ થી અમલી બનેલા ટેક્સ નિયમો (Finance Act 2026): કેન્દ્ર સરકારના નવા બજેટ ૨૦૨૬ ની સ્પષ્ટતા મુજબ, સોવરેન ગોલ્ડ બોન્ડ પર મળતી કેપિટલ ગેઈન્સ ટેક્સમાંથી સંપૂર્ણ મુક્તિ (Capital Gains Tax Exemption) નો વ્યાપ મર્યાદિત કરવામાં આવ્યો છે.
-
ટેક્સ ફ્રી રિટર્ન ક્યારે મળશે? જો કોઈ વ્યક્તિ ઈશ્યુ થયાની તારીખથી લઈને ૮ વર્ષની સંપૂર્ણ મેચ્યોરિટી સુધી બોન્ડ સતત પોતાની પાસે જાળવી રાખે, તો જ રિડેમ્પશન પર મળતો નફો ટેક્સ-ફ્રી રહેશે.
-
પ્રી-મેચ્યોર રિડેમ્પશન પર ટેક્સ: ૫ વર્ષનો લોક-ઈન પિરિયડ પૂરો થયા પછી પણ જો રોકાણકાર આજે (અથવા ૮ વર્ષ પહેલાં) પ્રી-મેચ્યોર રિડેમ્પશનનો વિકલ્પ પસંદ કરે છે, તો તેને મળેલા કેપિટલ ગેઈન (નફા) પર ટેક્સ લાગુ પડશે.
તેથી, જો રોકાણકારોને તાત્કાલિક નાણાંની જરૂરિયાત ન હોય, તો નિષ્ણાતોની સલાહ છે કે ૮ વર્ષની પૂરી મેચ્યોરિટી સુધી રાહ જોવી વધુ ફાયદાકારક બની શકે છે, જેથી સમગ્ર નફા પર ટેક્સ બચાવી શકાય.