ઈસ્લામિક નાટો’માં ઈરાનની એન્ટ્રીના સંકેત: મક્કા જોઈન્ટ ડિફેન્સ કરાર માટે ઈરાનને મળ્યું સત્તાવાર આમંત્રણ, પાકિસ્તાની આર્મી ચીફ તેહરાન પહોંચ્યા
મધ્ય પૂર્વ અને એશિયાના રાજકીય તેમજ સૈન્ય સમીકરણો અત્યંત ઝડપથી બદલાઈ રહ્યા છે. અમેરિકા સાથે વધી રહેલા ભયાનક સૈન્ય અને આર્થિક તણાવ વચ્ચે ઈસ્લામિક દેશોના એક વિશાળ અને મજબૂત સૈન્ય ગઠબંધનની રૂપરેખા તૈયાર થઈ રહી છે, જેને વૈશ્વિક સ્તરે ‘ઈસ્લામિક નાટો’ (Islamic NATO) તરીકે ઓળખવામાં આવી રહ્યું છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, ‘મક્કા જોઈન્ટ ડિફેન્સ એગ્રીમેન્ટ’ (Makkah Joint Defense Agreement) માં સામેલ થવા માટે ઈરાનને સત્તાવાર રીતે આમંત્રણ પાઠવવામાં આવ્યું છે. આ ઘટનાક્રમ વચ્ચે પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ જનરલ આસિમ મુનીર ૨૪ ઓગસ્ટે તેહરાનની મહત્વપૂર્ણ મુલાકાતે પહોંચી રહ્યા છે, જેનાથી સમગ્ર વૈશ્વિક રાજકારણમાં મોટી હલચલ મચી ગઈ છે.
મક્કા સૈન્ય કરાર અને ઈરાનને આમંત્રણ
ઈરાની સંસદની ન્યૂઝ એજન્સીના વડા મેહદી રહીમીએ આ વાતની પુષ્ટિ કરતા જણાવ્યું છે કે તેહરાનને મક્કા સંયુક્ત સંરક્ષણ સમજૂતીમાં જોડાવા માટે સત્તાવાર પ્રસ્તાવ મળ્યો છે અને ઈરાન સરકાર હાલ આ પ્રસ્તાવ પર ગંભીરતાથી વિચારણા કરી રહી છે.
નોંધનીય છે કે, ૭ ઓગસ્ટના રોજ પાકિસ્તાન, સાઉદી અરેબિયા અને તુર્કીએ એક ઐતિહાસિક સંયુક્ત સંરક્ષણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ કરારની મુખ્ય શરત એ છે કે જો આમાંથી કોઈપણ એક સભ્ય દેશ પર બહારથી સશસ્ત્ર હુમલો કરવામાં આવે છે, તો તેને ત્રણેય દેશો પરનો હુમલો માનવામાં આવશે અને ત્રણેય દેશો મળીને તેનો સામનો કરશે. હવે આ જૂથમાં ઈરાનને સામેલ કરવાનો પ્રસ્તાવ મુસ્લિમ દેશોની એકજૂટતા દર્શાવે છે. આ ઉપરાંત, બાંગ્લાદેશ પણ આ સમજૂતીમાં જોડાવા માટે સકારાત્મક વલણ દાખવી રહ્યું હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે.
“અમેરિકાએ ઈરાનને બીજું વેનેઝુએલા બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો”: રાષ્ટ્રપતિ પેઝેશ્કિયાન
ઈરાનની અંદર વધી રહેલા આર્થિક દબાણ અને અમેરિકી પ્રતિબંધો વચ્ચે ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને દેશવાસીઓને સંબોધિત કરતા ભારે હિંમત અને એકતાની અપીલ કરી છે. સરકારી બ્રોડકાસ્ટર પ્રેસ ટીવી પર પ્રસારિત ભાષણમાં પેઝેશ્કિયાને જણાવ્યું હતું કે, “અમેરિકાનો હેતુ ઈરાન પર આકરા પ્રતિબંધો લાદીને તેને બીજું વેનેઝુએલા બનાવવાનો હતો. પરંતુ ઈરાનના લોકોએ અભૂતપૂર્વ પ્રતિકાર, હિંમત અને એકતા બતાવીને દુનિયાને ચોંકાવી દીધી છે.”
રાષ્ટ્રપતિએ ઉમેર્યું કે દુશ્મન દ્વારા લાદવામાં આવેલા પૂરેપૂરા આર્થિક યુદ્ધનો સામનો કરવા માટે તમામ નાગરિકોએ એકજૂથ રહેવું પડશે. તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું કે જો દેશની જનતા અને નેતૃત્વ એક થઈને સાચા રસ્તે ચાલશે, તો દુનિયાની કોઈ પણ તાકાત ઈરાનને ઘૂંટણીયે લાવવા કે લાચાર કરવા માટે મજબૂર કરી શકશે નહીં.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પર ટ્રમ્પનો દાવો અને ઈરાનનો કડક પલટવાર
બીજી તરફ, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ સૈન્ય ગઠબંધનનું એક તરફ સ્વાગત કર્યું છે અને તેને સાહસિક પગલું ગણાવ્યું છે, પરંતુ બીજી તરફ તેઓ સતત વ્યૂહાત્મક ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ (હોર્મુઝની સામુદ્રધુની) પર અમેરિકી વર્ચસ્વનો દાવો કરી રહ્યા છે. ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર ગ્રાફિક્સ શેર કરીને હોર્મુઝને અમેરિકાનો નવો વિસ્તાર ગણાવ્યો હતો અને ટૂંક સમયમાં સત્તાવાર જાહેરાત કરવાની વાત કરી હતી.
ટ્રમ્પના આ દાવા સામે ઈરાનની સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના સેક્રેટરી મોહસેન રેઝાઈએ અત્યંત આકરો પલટવાર કર્યો છે. રેઝાઈએ કટાક્ષ કરતા કહ્યું કે, “હોર્મુઝને ફરીથી ખોલવામાં અમેરિકાની નિષ્ફળતા અને તેના પર પોતાની માલિકીનો હક જીતાવવાના વાહિયાત દાવા વચ્ચેનું અંતર વોશિંગ્ટન અને હોર્મુઝ વચ્ચેના ૭,૦૦૦ માઈલના અંતર કરતાં પણ વધુ છે.” તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, “પર્શિયન ગલ્ફમાં ‘પોસ્ટ-અમેરિકન ઓર્ડર’ (અમેરિકી દબદબા પછીના નવા દોર) માં તમારું સ્વાગત છે.” ઈરાને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી અમેરિકા પોતાનું આક્રમક વલણ નહીં બદલે ત્યાં સુધી આ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ તેલ માર્ગ બંધ જ રહેશે.
