US માં HDFC બેન્કની આબરૂ દાવ પર! CEO અને CFO સામે ક્લાસ એક્શન સુટ ફાઇલ.
ભારતની સૌથી મોટી ખાનગી ક્ષેત્રની ધિરાણકર્તા બેન્ક ‘HDFC બેન્ક’ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મુશ્કેલીઓ ઓછી થવાનું નામ નથી લઈ રહી. ભારતીય બેન્કિંગ ક્ષેત્રે દબદબો ધરાવતી આ બેન્ક હવે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (US) માં ગંભીર કાનૂની વિવાદમાં ફસાઈ છે. યુએસના ફેડરલ સિક્યોરિટીઝ કાયદાના કથિત ઉલ્લંઘન બદલ ન્યૂયોર્કના દક્ષિણ જિલ્લાની યુએસ ડિસ્ટ્રિક્ટ કોર્ટમાં HDFC બેન્ક, તેના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને સીઈઓ (MD & CEO) શશિધર જગદીશન તેમજ મુખ્ય નાણાકીય અધિકારી (CFO) શ્રીનિવાસન વૈદ્યનાથન સામે રિટ પિટિશન અને ક્લાસ એક્શન સુટ દાખલ કરવામાં આવ્યો છે.
આ મુકદ્દમો યુએસ માર્કેટમાં લિસ્ટેડ HDFC બેન્કના ‘અમેરિકન ડિપોઝિટરી શેર્સ’ (ADS) ના ભાવમાં આવેલા તીવ્ર ઘટાડા અને રોકાણકારોને ખોટી કે ગેરમાર્ગે દોરનારી માહિતી આપવાના ગંભીર આક્ષેપો સાથે જોડાયેલો છે.
શું છે સમગ્ર વિવાદ? 45 કરોડ રૂપિયાનું સિક્રેટ ગણિત
આ કાનૂની કાર્યવાહીના મૂળ મે 2026ના અંતમાં પ્રકાશિત થયેલા એક સનસનાટીભર્યા અહેવાલમાં રહેલા છે. 27 મે, 2026 ના રોજ ‘ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસ’ માં પ્રકાશિત અહેવાલ મુજબ, HDFC બેન્કે ‘મહારાષ્ટ્ર સ્ટેટ રોડ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન’ (MSRDC) પાસેથી મોટા પ્રમાણમાં ડિપોઝિટ મેળવવા માટે બેન્કિંગ નિયમોની બહાર જઈને અંદાજે ₹45 કરોડની ચૂકવણી કરી હતી.
અહેવાલમાં આક્ષેપ કરાયો હતો કે આ રકમ MSRDC ને તેમની ડિપોઝિટ પર ઊંચું વ્યાજ આપવાના હેતુથી ચૂકવવામાં આવી હતી. જોકે, બેન્કિંગ નિયમનકારી મર્યાદાઓમાંથી બચવા માટે આ ચૂકવણીને વ્યાજ તરીકે દર્શાવવાને બદલે માર્કેટિંગ બજેટ, જાહેરાતો અને રોડ સેફ્ટી ડ્રાઇવ (માર્ગ સલામતી ઝુંબેશ) માટેના સ્પોન્સરશિપ ખર્ચ તરીકે કાગળ પર દર્શાવીને છુપાવવામાં (Camouflage) આવી હતી.
અગાઉ 23 જુલાઈના રોજ ‘બિઝનેસ ટુડે’ એ પણ અહેવાલ આપ્યો હતો કે યુએસની ત્રણ અગ્રણી લો-ફર્મ્સ આ બાબતે તપાસ કરી રહી છે કે શું બેન્કે અમેરિકી સિક્યોરિટીઝ કાયદાનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે કે કેમ. આ તપાસ બાદ હવે ‘જ્વલંત નટવરલાલ સોનેજી’ નામના રોકાણકાર દ્વારા ન્યૂયોર્ક કોર્ટમાં સત્તાવાર રીતે આ મુકદ્દમો નોંધાવવામાં આવ્યો છે.
શેરમાં કડાકો અને યુએસના રોકાણકારોને થયેલું નુકસાન
ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસનો તપાસ અહેવાલ બહાર આવ્યા બાદ તરત જ વોલ સ્ટ્રીટ પર અને યુએસ શેરબજારમાં ભારે ખળભળાટ મચી ગયો હતો. આ સમાચાર જાહેર થતાં જ 27 મે, 2026 ના રોજ ભારે ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ વચ્ચે HDFC બેન્કના યુએસ-લિસ્ટેડ ADS ની કિંમત $1.02 એટલે કે 4.1 ટકા ઘટીને પ્રતિ શેર $23.78 ના મલ્ટી-મંથ લોઅર સ્તરે બંધ થઈ હતી.
રોકાણકારોનું માનવું છે કે બેન્કના ઉચ્ચ સંચાલકો દ્વારા સાચી હકીકતો છુપાવવામાં આવી હોવાથી તેમને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે નાણાકીય નુકસાન ભોગવવું પડ્યું છે, જેના પરિણામે આ ક્લાસ એક્શન સુટનો માર્ગ પ્રશસ્ત થયો છે.
મુકદ્દમામાં કરવામાં આવેલા ગંભીર આક્ષેપો
અમેરિકી કોર્ટમાં રજૂ કરવામાં આવ્યા ફરિયાદ પત્ર (Complaint) માં HDFC બેન્કના મેનેજમેન્ટ પર આકરા પ્રહારો કરવામાં આવ્યા છે. ફરિયાદમાં સ્પષ્ટપણે જણાવાયું છે કે:
“સમગ્ર ક્લાસ પિરિયડ દરમિયાન, આરોપીઓ (બેન્ક અને તેના અધિકારીઓ) એ રોકાણકારો સમક્ષ ભૌતિક રીતે ખોટા અને ગેરમાર્ગે દોરનારા નિવેદનો આપ્યા હતા, તેમજ કંપનીના બિઝનેસ, કામગીરી અને ભવિષ્યની યોજનાઓ અંગેના નકારાત્મક સત્યો છુપાવ્યા હતા.”
ફરિયાદમાં મુદ્દાવાર આક્ષેપો મૂકવામાં આવ્યા છે કે:
ડિપોઝિટ આકર્ષવાનો ગેરકાયદે રસ્તો: રોકાણકારોને એ વાતની જાણ કરવામાં આવી નહોતી કે બેન્કે એક સરકારી સંસ્થા (MSRDC) પાસેથી ડિપોઝિટ મેળવવા માટે વ્યાજની રકમને માર્કેટિંગ ખર્ચમાં ખપાવી દીધી હતી.
સિનિયર મેનેજમેન્ટની મંજૂરી: આ પ્રકારની શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિઓ અને વ્યવહારોને બેન્કના ઉચ્ચ મેનેજમેન્ટ દ્વારા મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.
નિયમો અને નીતિઓનું ઉલ્લંઘન: આ ગતિવિધિઓએ બેન્કિંગ ક્ષેત્રના કાયદાઓ તેમજ બેન્કની પોતાની આંતરિક નીતિઓનું ઘોર ઉલ્લંઘન કર્યું છે, જેમાં અયોગ્ય લાભ કે પ્રલોભન આપવા પર કડક મનાઈ છે.
ખોટા નાણાકીય આંકડા: આ ગેરરીતિઓના પરિણામે કંપનીની વ્યાજની આવક (Interest Income) અને ઓપરેટિંગ ખર્ચ (Operating Expenses) ના આંકડાઓ ખોટી રીતે દર્શાવવામાં આવ્યા હતા.
રોકાણકારોની અંધારામાં રાખવા: બેન્કે પોતાની કામગીરી અને નાણાકીય સ્થિતિ અંગે જે સકારાત્મક નિવેદનો આપ્યા હતા તે ગેરમાર્ગે દોરનારા હતા અને તેનો કોઈ વાજબી આધાર નહોતો.
આગળનો માર્ગ અને ભારતીય બેન્કિંગ ક્ષેત્ર પર અસર
ભારતની સૌથી વિશ્વાસપાત્ર ગણાતી HDFC બેન્ક સામે આંતરરાષ્ટ્રીય કોર્ટમાં આ પ્રકારનો મુકદ્દમો દાખલ થવો એ તેના ગવર્નન્સ અને કોર્પોરેટ ઈમેજ માટે મોટો આંચકો ગણાય છે. જો આ કેસમાં બેન્ક વિરુદ્ધ ચુકાદો આવે છે, તો બેન્કે યુએસ રોકાણકારોને મોટું વળતર ચૂકવવું પડી શકે છે.
હાલમાં HDFC બેન્કે આ મુદ્દે સત્તાવાર રીતે વિગતવાર પ્રતિક્રિયા આપવાની બાકી છે. જોકે, આ કેસના કારણે ભારતીય શેરબજાર તેમજ વૈશ્વિક બજારમાં HDFC બેન્કના સ્ટોક પર ચોક્કસપણે દબાણ જોવા મળી શકે છે. બેન્કિંગ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો આ સમગ્ર કાનૂની પ્રક્રિયા અને કોર્ટના આગામી આદેશો પર ઝીણવટભરી નજર રાખી રહ્યા છે.
