ટ્રમ્પની રાજકીય પથારી ફેરવાઈ? મિડ-ટર્મ ચૂંટણી પહેલાં સર્વેક્ષણમાં મળ્યો મોટો આંચકો
અમેરિકાના રાજકીય વાતાવરણમાં હાલમાં ભારે હલચલ જોવા મળી રહી છે. આગામી નવેમ્બર મહિનામાં યોજાનારી મિડ-ટર્મ (મધ્યસત્ર) ચૂંટણીને હવે ગણતરીના મહિનાઓ જ બાકી રહ્યા છે, ત્યારે પૂર્વ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ માટે એક અત્યંત ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. તાજેતરમાં કરાયેલા વિવિધ રાષ્ટ્રીય સર્વેક્ષણોમાં ટ્રમ્પની લોકપ્રિયતામાં ભારે ઘટાડો નોંધાયો છે. માત્ર ૩૩ ટકા અમેરિકનો જ હાલમાં તેમના કામકાજ અને નીતિઓને યોગ્ય માની રહ્યા છે. બહારના દેશો સાથે યુદ્ધ અને આંતરિક મોરચે સર્જાયેલા રાજકીય તણાવને કારણે ટ્રમ્પનો ગ્રાફ સતત નીચે જઈ રહ્યો છે.
અમેરિકન વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો અત્યારે જ ચૂંટણી યોજાય, તો ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને તેમની રિપબ્લિકન પાર્ટીને મોટો પરાજય વેઠવો પડી શકે છે. જે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ એક સમયે વિદેશી મોરચે પોતાની આક્રમક શૈલી અને ‘મેક અમેરિકા ગ્રેટ અગેઇન’ (MAGA) ના નારા સાથે લોકોમાં પ્રિય હતા, આજે તેમની એ જ આક્રમકતા તેમના રાજકીય અસ્તિત્વ માટે ખતરો બની ગઈ છે.
ઈરાન સાથેનો તણાવ અને મોંઘવારીનો ડબલ માર
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની લોકપ્રિયતામાં આવેલા આ ગંભીર કડાકા પાછળનું સૌથી મોટું કારણ ઈરાન સાથેની યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિ અને તેના કારણે અમેરિકામાં વધેલી અનિયંત્રિત મોંઘવારી છે. રોયટર્સ (Reuters) થી લઈને ક્વિનિપિયાક યુનિવર્સિટી (Quinnipiac University) સુધીના તમામ પ્રમુખ સર્વેક્ષણ સંસ્થાઓએ રિપબ્લિકન પાર્ટી માટે લાલ બત્તી ધરી દીધી છે.
૩૩ ટકાની એપ્રૂવલ રેટિંગ ટ્રમ્પના સમગ્ર રાજકીય કરિયરનું સૌથી નીચલું સ્તર દર્શાવે છે. અમેરિકાનો સરેરાશ નાગરિક હવે કોઈપણ વિદેશી યુદ્ધ કે સૈન્ય કાર્યવાહીના નામે મોંઘા ગેસ, મોંઘા પેટ્રોલ અને દૈનિક રાશનનો બોજ સહન કરવા તૈયાર નથી. ઈરાન પર સૈન્ય દબાણ બનાવવાની નીતિ હવે અમેરિકન ઘરગથ્થુ બજેટ પર ભારે પડી રહી છે, જેનો સીધો રાજકીય ફાયદો જો બાઇડેન અને તેમની ડેમોક્રેટિક પાર્ટીને મળતો દેખાઈ રહ્યો છે.
અમેરિકન પ્રજામાં ભારે રોષ અને રાજકીય સમીકરણો
સર્વેના આંકડા દર્શાવે છે કે ઈરાન યુદ્ધ અને આર્થિક મંદીને પહોંચી વળવામાં ટ્રમ્પ નિષ્ફળ રહ્યા હોવાનો અહેસાસ હવે દેશની જનતાને થઈ રહ્યો છે. ઈતિહાસમાં આ ત્રીજી વખત બન્યું છે જ્યારે ટ્રમ્પનું સમર્થન ઘટીને માત્ર ૩૩ ટકા પર આવી ગયું હોય.
આ ઉપરાંત, પક્ષહીન કે અપક્ષ (Independents) મતદારોનો ઝુકાવ પણ હવે બદલાઈ રહ્યો છે:
- અપક્ષ મતદારોનું વલણ: આજે ચૂંટણી થાય તો ૩૬ ટકા નિર્દલીય મતદારો ડેમોક્રેટ્સને મત આપવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે, જ્યારે માત્ર ૨૨ ટકા લોકો જ ટ્રમ્પની પાર્ટીના પક્ષમાં છે.
- મતદારોનો ઉત્સાહ: ડેમોક્રેટિક પક્ષના ૪૬ ટકા મતદારો નવેમ્બરની ચૂંટણીમાં મતદાન કરવા માટે અત્યંત ઉત્સાહિત છે, જ્યારે રિપબ્લિકન મતદારોમાં આ ઉત્સાહ ઘટીને માત્ર ૩૧ ટકા રહી ગયો છે.
આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે આધારભૂત કેડર અને સામાન્ય નાગરિકો બંનેમાં નિરાશાનું મોજું ફરી વળ્યું છે.
શું ‘MAGA’ બ્રાન્ડ હવે રિપબ્લિકન માટે બોજ બની ગઈ છે?
એક સમયે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો ‘MAGA’ (Make America Great Again) મંત્ર તેમની સૌથી મોટી રાજકીય શક્તિ ગણાતો હતો. પરંતુ આજે પરિસ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે. રાજકીય નિષ્ણાતોના મતે, આ બ્રાન્ડ હવે રિપબ્લિકન પાર્ટી માટે એક એવો ચૂંટણી બોજ બની ગઈ છે જે નવેમ્બરમાં કોંગ્રેસ (સંસદ) માં તેમનું બહુમતીનું સ્વપ્ન રોળી શકે છે.
ચાલુ વર્ષના પ્રારંભમાં વિદેશી મોરચે લેવાયેલા કડક અને બોમ્બમારો કરવાના નિર્ણયો બાદથી અમેરિકામાં ઈંધણ અને દૈનિક ચીજવસ્તુઓના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે. સામાન્ય અમેરિકન નાગરિકો હવે ખુલ્લેઆમ પ્રશ્ન પૂછી રહ્યા છે કે: “વિદેશી યુદ્ધોની કિંમત અમેરિકાનો સામાન્ય કરદાતા શા માટે ચૂકવે?”
અર્થતંત્ર અને મોંઘવારી મોરચે ટ્રમ્પ તદ્દન નિષ્ફળ
સર્વેક્ષણમાં સામે આવેલા આંકડા ટ્રમ્પની આર્થિક નીતિઓ પર મોટા પ્રશ્નાર્થચિહ્નો ઊભા કરે છે:
| પ્રશ્ન / મુદ્દો | પ્રજાનો અભિપ્રાય / આંકડા |
| મોંઘવારી નિયંત્રણ | ૭૧% લોકો માને છે કે ટ્રમ્પ મોંઘવારી રોકવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે. |
| યુદ્ધ નીતિનું સમર્થન | માત્ર ૨૫% લોકો યુદ્ધ અને સૈન્ય નિર્ણયને યોગ્ય ગણાવે છે. |
| સૈન્ય કાર્યવાહીનો વિરોધ | ૫૪% અમેરિકનો કોઈ પણ પ્રકારની સૈન્ય કાર્યવાહીના સખત વિરોધમાં છે. |
| બજેટ પર બોજ | ૮૦% નાગરિકો માને છે કે યુદ્ધને કારણે વધેલી મોંઘવારી દેશ માટે ગંભીર આર્થિક બોજ છે. |
મોટાભાગના અમેરિકનોનું માનવું છે કે ટ્રમ્પની આક્રમક અને એકતરફી વિદેશ નીતિઓએ જ અમેરિકાની આંતરિક આર્થિક સ્થિતિને દયનીય બનાવી દીધી છે.
મિડ-ટર્મ ચૂંટણીમાં ડેમોક્રેટ્સ માટે મોટી તક
જો આ સ્થિતિ નવેમ્બર સુધી યથાવત રહેશે, તો રિપબ્લિકન પાર્ટી માટે હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સ અને સેનેટ બંનેમાં પકડ જાળવવી અશક્ય બની જશે. વિદેશી મોરચે સરસાઈ મેળવવાની હોડમાં ટ્રમ્પે ઘરના આંગણે જે આર્થિક સંકટ ઊભું કર્યું છે, તે હવે તેમના પોતાના જ રાજકીય સામ્રાજ્યના મૂળિયાં હલાવી રહ્યું છે. આવનારા બે મહિના ટ્રમ્પ અને તેમની ટીમ માટે ખૂબ જ પડકારજનક સાબિત થવાના છે.
